Sápmi |

Eanabuollimat, vuosttašveahkki ja olbmuid gádjun meahcis barggahit dán gease eanemusat Sámi eaktodáhtolaš čáskadangottiid

Anára ja Eanodaga eaktodáhtolaš čáskadangottiin orrot barggut reahkkámin dán gease. Ohcejogas ja Vuohčus fas leamašan ráfálaš.

Avvila čáskadangoddi hárjehusat
Avvila čáskadangotti hárjehusat jođus. Govva: Priváhtta

Vaikko giđđa lei koronadili dihtii hui ráfálaš Avvila eaktodáhtolaš čáskadangottis (VPK), de dán gease lea leamašan seamma hohpolaš go mannan gease.

– Eanabuollimat leat barggahan eanemusat. Mii sávvat, ahte olbmot jurddašit álo gosa cahkkehit dola, muittuha Avvila eaktodáhtolaš čáskadangotti hoavda Jani Saniola.

Anár gielddas leat golbma soahpamuščáskadangotti: Avvilis, Anáris ja Suoločielggis. Saniola muitala, ahte justa dál dilli lea oalle buorre buot gieldda čáskadangoddiin. Anáris dilli lei fuotni, muhto dál doppege leat olu movttegis olbmot.

– Dieđusge álo sáhtášedje leat eanetge, son bohkosa.

Jani Saniola
Avvila VPK hoavda Jani Saniola čáskadangoddi hárjehusain dárkisteamin njealjejuvllaga. Govva: Priváhtta

Saniola muitala, ahte borgemánu loahpas sii álggahit vuot dábálaš vahkuhárjehallamiid, jus beare dat lea koronadilli dáfus vejolaš. Juos lea miella searvat soahpamuš čáskadangoddái, ii dárbbaš eará go movttegis mielain vuolgit geahččalit.

– Juos lea veháge beroštuvvan de lea buresboahtin min somás jovkui. Mis leat hui olu iešguđetlágán barggut, maiguin dábálaš searaiguin birge bures, muhto juos háliida váddásut bargguid, de dalle ferte čađahit sávrivuođaiskosiid.

Soahpamuščáskadangottis lea vejolaš maiddái dinet veháš. Sii máksit buhtadusa hárjehusain ja gohččumiin.

Vuohčus leamašan unnán barggut

Vuohču eaktodáhtolaš čáskadangotti lahttu Teemu Kuukasjärvi muitala, ahte dát geassi lea leamašan sidjiide hui ráfálaš.

– Dál leat leamašan unnán barggut, dan dáfus buorre geassi. Vuosttašveahki (su. ensivaste) barggut leat leamašan ja okta eanabuollin.

Kuukasjärvi muitala, ahte sis leat guhtta olbmo gohččunjoavkkus. Son ieš lea leamašan sullii logi jagi doaimmas mielde. Son oaidná, ahte Vuohču VPK boahttevuohta lea oalle buorre: barggut leat ja maiddái olbmot, geat vulget bargui juos lea dárbu.

VPK 2.jpg
Suovvabuokčanhárjehus jođus. Govva: Priváhtta

Eanodagas gádjot eanaš turisttaid meahcis

Dego Anár gielddas, maiddái Eanodagas lei giđđat ráfálaš, muhto dál leat šaddan eanet barggut.

– Stuorámus oassi bargguin lea olbmuid gádjun meahcis, turisttaid eanemusat, muitala Eanodaga eaktodáhtolaš čáskadangotti hoavda Hannu Leppäjärvi.

Eanodaga guovllus leat golbma VPK-ossodaga: Heahtás, Gilbesjávrris ja Gárasavvonis. Leppäjärvi muitala, ahte doaimmas leat dál doarvái olbmot mielde. Muhtumin soaitá goittotge geavvat nu, ahte olbmot leat barggus dahje gosnu eará báikkis, go boahtá gohččun.

– Gal mii leat ná birgen. Váttisvuođat šaddet, juos vel uhcit leat olbmot mielde, de bargu šaddá váddásabbon.

Son muitala maiddái, ahte olbmot galggašedje beassat skuvlejupmái, muhto juos dohko ii beasa dalle go dat ordnejuvvo, sáhttá mannat jahki ovdal go čuovvovaš háve lea skuvlejupmi.

– Váttisvuohta lea dat leatgo olbmot ja leatgo skuvlejuvvon olbmot, dadjá Leppäjärvi.

Ođđa olbmuide lea goittot dárbu. Leppäjärvi leage ovtta oaivilis Jani Sainiolain das, ahte deháleamos lea beroštupmi eaktodáhtolaš bargui.

Ohcejogas maid johtolatbárttit barggahit

Ohcejogas leat leamašan hui unnán barggut dán gease, muitala Mika Aikio Ohcejoga eaktodáhtolaš čáskadangottis.

– Hui dábálaš lea meahcis gádjut olbmuid dahje geainnu alde dáhpáhuvvan vahágat.

Aikio muitala, ahte dego máŋgga eará hommáige, maiddái eaktodáhtolaš čáskadangoddái lea leamašan váttis rekryteret eaktodáhtolaččaid juo guhkit áigge.

Mika Aikio
Mika Aikio Ohcejoga eaktodáhtolaš čáskadangottis sávvá lasi olbmuid searvat eaktodáhtolaš bargui. Govva: Vesa Toppari / Yle

– Olbmot geat viššet dán barggat eai oaččo nohkat.

Aikio oaivvildage, ahte dán barggus ii sáhte goassige lohkat, ahte leat nohkka olu bargit.

– Oba áigge lea leamašan dárbu oažžut lasi olbmuid dán bargui.

Vaikko olbmot eai livčče doarvái, de VPK doaibma ferte joatkašuvvat.

– Gal dat dieđus joatkašuvvá, ii leat eará molssaeaktu. VPK-searvi lea bargan soahpamuša Lappi gádjunlágádussii, muittuha Aikio.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä