Sápmi |

Eandalit nuorat fárrejit eret Lappis – Lappi lihttu čielggada sivaid ja ohcá vástádusaid dasa, mo sin oažžu máhccat

Viiddis gažademiin Lappi Lihttu fidnu háliida čielggadit manin olbmot fárrejit eret Lappis. Olbmuid vásáhusaid vehkiin geahččalit de gávdnat vugiid, mo olbmot fas máhccet Lappii.

Pelkosenniemen kuntakeskus ilmakuvassa. Horisontissa oikealla siintää Pyhätunturin alue, kuvan vasemmassa reunassa virtaa Kitinen.
Mátta-Suopma ja stuorra gávpogat geasuhit olbmuid, muhto mo sin oaččošii ruovttoluotta ruoktot Lappii? Dasa vigget dál ohcat vástádusaid. Govva: Antti Mikkola / Yle

Juo guhká lea čielga treanda leamaš, ahte olbmot fárrejit davvin máttás. Leš sivvan bargu, oahput dahje ráhkisvuohta, duháhat nuorra rávesolbmot vulget eret Lappi eanangotti guovllus.

Lappi lihttu lea dál čielggadeamen makkár sivaid geažil olbmot guđđet eanangotti ja vulget eará guovlluide Supmii. Čielggadeami bohtosiid vuođul áigot ovddidit Lappi guovllu dili nu, ahte guovlu geasuhivčče olbmuid fas máhccat.

– Vai mii sáhttit dáppe Lappi guovllus ovddidit dan, ahte Lappi ain bissu geasuheaddjin, lea dehálaš diehtit, mat leat dat sivat, manin olbmot vulget eret. Mat leat dat sivat, manin olbmot leat fárren eret ja leatgo olbmuin jurdagat, maid Lappi guovllus galggašii dahkat, vai buori árgaeallima eavttut dievašedje, prošeaktahoavda Henna Kymäläinen muitala.

Davvi-Nuortabađaeanan lea bivnnuhamos Lappi geahččanguovllus

Statistihkkaguovddáža jagi 2019 loguid mielde stuorámus oassi fárrii Lappis Davvi-Nuortabađaeatnamii, lagamusat Oulu guvlui. Oulu soaitá geasuhit geasuhit oahppovejolašvuođaid geažil.

Nubbin eanemustá lappilaččaid lea váldán vuostá Uusimaa ja oaivegávpotguovlu. Koronajagi mielde lea boahtán goit okta vejolašvuohta, mii sáhtášii jorgalahttit dili.

– Gal gáiddusbargu lea okta sivva, manin Lappi geasuha. Dat lea álo leamaš, muhto dál korona geažil dat lea lassánan sakka danin, go organisašuvnnat leat nuppástuvvan jođánit ja vehá veagalge rievdadan doaimmas dien guvlui, ahte gáiddusbargu lea vejolaš, Kymäläinen árvala.

Dehálaš oažžut sin jurdagiid, geat leat válljen fárret

Prošeaktahoavda Henna Kymäläinen Lappi lihtus muitala, ahte sis leat olu jurdagat das, manin olbmot obalohkái fárrejit Lappis eret.

– 17–28-jahkásaččat leat dat stuorámus joavku, geat fárrejit eret Lappis. Dáid nuoraid buohta dehálamos sivva fárret dáppe eret lea dat, ahte sii vulget barggu dahje oahpuid dihte eará guovlluide.

Kymäläinen muitala, ahte vaikko sii leatge fidnu olis ságastallan ášši birra olu, lea dál hui dehálaš dán gažadeamis oažžut namalassii daid olbmuid jurdagiid čoahkkái, geat duođas leat válljen fárret Lappi eanangottis. Sin vástádusain sávvet oažžut maiddái evttohusaid dasa, makkár dilis sii livččet gárvát fárret Lappii ruovttoluotta.

Gažadeami bohtosat šaddet almmolažžan ja dat bohtet earret eará organisašuvnnaid ja ovdamearkka dihte gielddaid geavahussii.

Gažadeapmái sáhttá fitnat vástideamen Lappi lihttu gažadanskovi bokte dáppe.

Yle Ođđasiid Sámis ja Beaivvi ságaid sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä