Sápmi |

Eanodagas hohkahalle olbmuid lohkat girjjiid spánjaid vehkiin – “Sáhttábat suopmelaš nuvttá spánja meattá vázzit?”

Boares girjjit vel vuoiga jávke, go daid fálle duorastaga veaigin olbmuide nuvttá spánja siste.

Mihku Näkkäläjärvi.
Mihku Näkkäläjärvi lei boahtán veahkkin juohkit girjespánjaid ja oaččuihan son vel bálkábinnáge. Gii suopmelašbat sáhtášii guođđit nuvttá spánja válddekeahttá?, mojohallá Näkkäläjärvi. Govva: Kaija Länsman / Yle
Heahttá

Duorastaga veaigin Eanodaga girjerájus olbmot čuvvo jávohaga ja dárkilit diimmu. Muhtun arvvai jearralit “Iigot diibmu leat jo golbma?” Almmái čurvestii “Vel guokte minuhta!” Dasto álge olbmot boalddihit oktan ráidun girjerájusbargi guvlui.

Go gos nu leat nuvttá spánjat, de suopmelaš goit lea doppe bárisin. Eanodaga girjerájus addege duorastatveaigin nuvttá spánjaid.

Spánjat eai eisege lean guorus, baicce devdojuvvon boares girjjiiguin, muitala Eanodaga gieldda kultuvrakoordináhtor Heli Nurmi.

– Mii viggat movttiidahttit olbmuid lohkat. Háliidat dieđusge áli hutkat juoidá ođđa ja dakkára, mii geasuha olbmuid, čilge Nurmi manin sii addet spánjaid dievva girjjiid.

Heli Nurmi.
Kultuvrakoordináhtor Heli Nurmi lei movtta go spánjat geasuhedje nu olu olbmuid Eanodaga girjerádjui. Govva: Kaija Länsman / Yle

Eanodaga girjerádju skeŋkii duorasataga 70 spánja, maid devde boares girjjiin ja bláđiin. Go juohkin álggii, de šattaihan dat hušša. Anja Vieltojärvi lei beroštuvvan eanet girjjiin go spánjas.

Vieltojärvi spánjas gávdnojedje girjjit juohkehažžii, mánáidgirjjis gitta girkolaš girjái. Vieltojärvi liikui eanemus boares bláđiide.

– Dáthan lei somás vuohki, bohten go liikon lohkat. Finan muđuige gal girjerájus, muitala Vieltojärvi.

Anja Vieltojärvi lei beroštuvvan girjjiin eanet go nuvttá gievnnis.
Anja Vieltojärvi bođii girjjiid, ii spánja dihte Eanodaga girjerádjui. Govva: Kaija Länsman / Yle

Beallediimmus ledje 50 spánja jávkan. Mihku Näkkäläjärvi lei boahtán veahkkin juohkit girjespánjaid ja oaččuihan son vel bálkábinnáge. Ii goit vuortno, ahte logašii juohke áidna girjji, man su spánnjii bidje.

– Fertejinhan mun dohppet alccenge ovtta go dákkára ordnejedje. Gii suopmelašbat sáhtášii guođđit nuvttá spánja válddekeahttá?, mojohallá Näkkäläjärvi.

Loga lihtteriid mielde -kampánja Eanodagas.
Loga lihtteriid mielde -kampánja Eanodagas. Govva: Kaija Länsman / Yle

Helena Valkeapää deaivvai vahágis boahtit gievdnebeaivve girjerádjui. Son maid movttáskii váldit girjegievnni. Sus leat jo ovddežis dievva girjjit, muhto gievnnis gávdnui juoga, masa earenomážit liikui.

– Orru, ahte olbmot leat nu movtta viežžat givnniid dihte daid girjjiid. Muhto muhtumat várra vižžet daid girjjiid dihte dan gievnni.

– Orru, ahte dáppe lea isidiige vuogas bláđđi ja munnje lea dáppe dakkár, mas leat olu minstarat ja gođđinrávvagat. Ahte lea dienláhkai ávkkálaš, jus doppe deaivá muhtin buorre, vuogas minsttar leat, dadjá Valkeapää.

Eanodaga girjerájus ledje 70 gievnni devdon boares girjjiiguin., maid dasto skeŋko olbmuide.
Loga lihtteriid mielde -kampánja Eanodagas. Govva: Kaija Länsman / Yle

Moadde jagi dassái Eanodagas ságastalle joba girjeráju giddemis. Eanodaga girjerájus luoikkahit 35 000 girjji jagis. Eanodaga gieldda kultuvrakoordináhtor Heli Nurmi mielas dat govvida dan, ahte Eanodagas olbmot geavahit gal viššalit girjeráju bálvalusaid, muhto álihan lea buoridanmunni.

Suomas girjerájut leat goit báikkit maid olbmot ráhkistit, nu čielgá mannan čavčča dahkkon girjerájusgažadeamis. Girjerájut maiddái vigget vaikko guđelágan vugiiguin oažžut olbmuid eanet girjerájuide. Giemas fálle juovlamánus luoikkasin báhkkejuvvon girjji, nu ahte olmmoš ii diehtán makkár girjji luoikkaha. Stuorra gávpogiid girjerájut fállet kultuvrra earáge go girjjiid bokte.

Eanodaga girjerájus illudedje, go givnniid gudde fárttain olggos. Beallediimmus doppe fitne olu ođđa olbmot, okta sin mihttomearri maid dievai dainna.

– Sávvamis dát movttiidahttá lohkat eanet. Oidnen mo olbmot leat ođadan dáhpáhusa oktavuođas girjerájusgoarttaid ja luoikkahange girjjiid, illuda Nurmi ja cavgila, ahte sii leat jo ođđa goansttaid hutkamin.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä