Sápmi

Eatni ja nieidda guoktá vuosttaš oktasaš dáiddaduodji lokte sin oktavuođa – ii baicce gaskaneaset, muhto maiddái eatnamii

Video: Outi Pieski, Katja Haarla, Biret Haarla
Outi Pieski, Katja ja Birit Haarla dáiddainstallašuvdna beasai Helssega biennálii Video: Yle Ođđasat

Sámedáiddár Outi Pieski ja su nieidda guoktá Katja ja Birit Haarla barge ovttasbarggu vuosttaš háve. Šattai lanja sturrosaš installašuvdna, mii buktá máttarmáttuidge lagabui.

"Máilmme jámu duskkis nuorat dánsuba nu, ahte soai bovdeba veahkkin vajálduhtton sápmelaš eatnama ipmiliid: Uksáhká, Juoksáhká ja Sáráhká."

Ná govvidit dáiddaollisvuođa, Guhte gullá, mii lea oaidninláhkái Vallisaaris, Helssega biennálas dán gease.

Dán dáiddaduoji duohken leat Outi Pieski ja su nieidda guoktá Birit ja Katja Haarla. Sáhka lea vuosttaš oktasaš dáidágis, maid eadni ja nieidda guoktá leat bargan ovttas.

Ovttasbarggus lagašolbmuiguin sáhttá gieđahallat dorvvolaččat váttisge áššiid

Outi Pieski orru Ohcejogas, Birit ja Katja Haarla fas Brusselis, gos soai stuđereba P.A.R.T.S – Performing Arts Research and Training Studios -allaskuvllas dánsuma ja koreografiija.

Birit Haarla muitala, ahte ovttasbargan lei earenoamáš somá ja álki namalassii danin, go sii buohkat dovdet juo persovnnalaččat. Danin ii dárbbašan geavahit áiggi oahpásmuvvamii.

– Go barggaimet ovttas, sáhtiimet gieđahallat váttisge fáttáid, Birit Haarla dadjá.

Maiddái eadni Outi Pieski ja oabbá Katja Haarla deattuheaba, ahte oktavuohta leamaš stuorra rollas dáidaga šaddamis.

Katja Haarla, Biret Haarla, Helsinki biennaali
Katja ja Birit Haarla dánsuba álket oktii. Sudno duogážis čuodjá dán oasis videos Mari Boine juoigguš. Govva: Maija Toivanen/HAM/Helsinki Biennaali 2021

– Dehálaš oassi dán min barggus lea dat min oktavuohta, ahte lea sihke eatni ja mánáid ja maid oappážiid oktavuohta. Mii leat muhtunláhkái maid háliidan gulahallat min máttuiguin, ahte gullat dan máttaráhku jiena dánsuma ja duoji bokte, Outi Pieski lohká.

Jumežin Birit ja Katja Haarla máhttima dulkot nubbi nuppi jurdagiid ja áigumušaid ovddalgihtii.

– Munnos lea govva, mo nubbi lihkada ja makkár dánsunvuohki dahje dánsunstiila lea. Das šaddá hirbmat čavga oktavuohta, Katja Haarla čilge.

Máttarmáttuid árbi johtá fárus

Olles bargojoavkku jurddan leamaš čájehit dan, mo buolvvas bulvii vuoiŋŋalaš oktavuohta eatnamii lea hedjonan.

Maiddái máttuid árbi johtá fárus, ovttas váttis muittuiguin ja traumaiguin. Dáid áššiid sii leat háliidan dáidaga bokte čájehit.

– Mii sáhttit nannet ja buoridit oktavuođa eatnamii lagaš olmmošgaskavuođaid bokte. Oktavuođa buot luonddu eallasiin ii sáhte nannet okto baicce ovttas eará olbmuiguin. Iežas goruda ja nuppi olbmo goruda guldaleapmi oahpista gulahallat eatnamiin, Birit Haarla lohká.

Helssega biennála Vallisaaris vuosttaš háve

Dát lea vuosttaš háve, go Helssegis lágiduvvo biennála. Dán rájes dat ordnejuvvo guovtti jagi gaskkain.

Dáhpáhus lea riikkaidgaskasaš ja dat lágiduvvo sullos, gosa vázzinbálgá jođedettiin beassá ain duollet dálle finastit oahpásmuvvamen dáidagii.

Áidnalunddot luonddubirrasis dáidda lea oaidninláhkái gitta 26.9. rádjái.

Vel lea váttis dadjat, šaddágo ovttasbargu boahttevuođasge.

– Oaidnit dál leš, maid dat boahttevuohta buktá, čaimmiha Birit Haarla.

Outi Pieski ja su nieiddaguoktá Birit ja Katja Haarla dahke vuosttaš háve dáidaga ovttas Jietna: Linda Tammela / Yle

Haarla oappážagat leat dán gease jagi nuorra dáiddárat Riddu riđđu -festiválas.

Yle Ođđasiid Sámis ja Beaivvi ságaid sáhtát maid guldalit Yle Areenas. Dán áššis sáhtát geahččat lasi maid maŋŋebárgga Yle Ođđasat -sáddagis.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä