Sápmi |

Elrávdnjebiilla eaiggát váillaha láddenbáikkiid Sápmái – Mátkkis Ohcejogas Roavvenjárgii geavahii láddemiidda ovcci diimmu

Suoma davimus elrávdnjebiilla oamasteaddji rábmo vuojánis, muhto okta čuolbma gal lea: beaktilis láddenbáikkit eai Sámis gávdno.

Elrávndnjebiila, Sápmi, Nuvvos.
Tony Bateman lea vuodján biillainis dálvvi Ohcejoga guovllus. Dát govva lea váldon Nuvvosis. Govva: Piritta Lampinen

Fitnodatdoalli Tony Bateman orru oasi jagis Ohcejogas. Johtolat- ja diehtojuohkindoaimmahat Traficom mielde sus lea Suoma davimus elrávdnjebiila. Almmái osttii álgojagis elrávdnjebiilla, go háliidii seastit luonddu.

– Lean guhká čuvvon dálkkádatáššiid. Dáppe davvinge sáhttá juo oaidnit, ahte geasit leat báhkkasabbot ja dálvvit oanehabbot. Háliidin oastit dakkár biilla, mii ii nuoskkit nu ollu go dábálaš biillat.

Bateman oaidná, ahte elrávdnjebiillas leat ollu buorit bealit dego dat, ahte biila ii soiccis oljosuovaid ja das lea jaskes jietna. Biila johtá dušše beare elrávnnjiin ja dan galgá láddet sullii 400 kilomehtera gaskkaid. Bensiinna dahje eará boaldámušaid biila ii geavat ollege, buot johtinfámu oažžu elrávnnjis.

Elrávdnjebiila, Ohcejohka, luđenbáiki
Tony Bateman láddmin elrávnnji biilii Ohcejogas. Govva: Piritta Lampinen

Almmái lea duđavaš vuojánii ja rábmo, ahte sus ii leat leamaš ovdal ná buorre dálvebiila.

– Das leat elektronalaš stivrran ja liggejuvvon beaŋkkat, lásat ja báhtter. Nu guhká go biila lea leamaš ija elrávnnjis ja báhtter lea liekkasin, de biila doaibmá bures. Iđđes vuoddji beassá njuiket liegga biilii, dadjá Bateman.

Elrávdnjebiila oamasteaddji čilge rámis, ahte son lea vuojašan váttisvuođaid haga elrávdnjebiillainis -31 ceahki buollašis Ohcejogas Anárii ja ruovttoluotta. Moatti mánu geavaheami maŋŋá Bateman čilge, ahte son lea álgán dutkat dálkkiid ja biekkaid ovdal go vuolgá vuojašit go siivvut váikkuhit dasa, man guhkás ovttain láddemiin biillain beassá.

– Buolaš oanida sullii 25 proseantta vuodjinmátkkis go dat golaha eanet rávnnji, muhto muđui biila doaibmá buollašisge bures.

– Mus lea applikašuvdna, mainna dutkkan biekkaid. Jus vuodjá miehtebiggii, de biillain beassá 50 kilomehtera guhkkelii go dábálaččat, dadjá Bateman.

Sámis leat unnán láddenbáikkit – biilaeaiggát pláne reaissuid dárkilit

Muhto ii elrávdnjebiila eaiggáda eallin leat dušše beare miehtebiegga ja beaivvadat. Vaikko biila vel doaimmašiige bures dálve- ja geassesiivvuid áigge oanehis mátkkiin, de guhkit biilareaissuide vuolgin gáibida juo gierdevašvuođa.

Sutnje, guhte galgá vuojašit duohkut deike dakkár guovlluin, gos leat unnán láddenbáikkit, elrávdnjebiila ii álot leat buoremus ja álkimus fievru.

Elrávdnjebiillaid láddenbáikkit leat Sámis unnán. Ohcejoga gielddas leat moadde almmolaš báikki, gos elrávdnjebiillaid sáhttá láddet: okta Njuorggámis ja okta Gáregasnjárggas. Dađe buoret dilli ii leat Anárisge, gos biillaid sáhttá láddet dušše golmma sajis: Anára girkosiiddas, Avvila márkanis ja Avvila girdigiettis. Maid Soađegili gielddas leat vánis láddenbáikkit, go biilii sáhttá lasihit johtinfámu dušše Vuohčus ja Soađegili girkosiiddas.

Bateman lasiha vel, ahte ii datge hehttešii, jus láddenbáikkit leat unnán, muhto dat lea váivi go elrávdnjebumppat leat nu njoazit.

Elrávdjebiila, Anár, láddenstoalpu
Elrávdnjebiilla ládden njoazes luđenbáikkis sáhttá bistit máŋggaid diimmuid. Dás Tony Bateman lea láddemin biilla Anáris. Govva: Piritta Lampinen

Ohcejogas, Anáris ja Soađegilis leat dušše dakkár láddenrusttegat, mat fállet 22 kilováhta láddenfámu. Dákkár báikkis biilla guoros báhttera ládden ádjána máŋggaid diimmuid dahje juo ija badjel.

Johtilis láddenbáikkis guoros báhttera deavdá ovtta diimmus, muitala Bateman vásáhusaidis. Ohcejogas máttás vuojedettiin vuosttas johtilis láddenbáiki leat Gihttela Levis dahje Roavvenjárggas.

– Njukčamánus vudjen Ohcejogas Roavvenjárgii ja dat lei olles moivi. Mun bisánin láddet biilla vuos Avvila girdigiettis, dasto vudjen Soađegillái, gos fas láddejin biilla. Loahpas jotken mátkki Roavvenjárgga girdigieddái. Go jovden, ledjen nu suhttan dán dillái. Láddemiidda manai oktiibuot ovcci diimmu, šuohkiha Tony Bateman.

Almmái ii leat goit vuollánan elrávdnjebiillainis.

Elrávdnjebiila, sähköauto, Tony Bateman
Tony Bateman osttii elrávdnjebiilla álgojagis 2019. Govva: Piritta Lampinen

Sávvá elrávdnjefitnodagaid morihit

Geasi Tony Bateman ássá Mátta-Suomas Parainen-gávpogis, muhto dálvái son fas dolle davás Ohcejohkii fievrridit turisttaid vásihit guovssahasaid ja dálvvi.

Ovtta sávaldaga son sádde suopmelaš elrávdnjefitnodagaide vai eallin biilaeaiggádin livčče álkit. Jus Suopma áiggoš juksat dálkkádatulbmiliiddis ja geahpedit bázahusaid, de davás galggašii oažžut eanet johtilis elrávdnjebumppaid.

– Olbmot, geain leat elrávdnjebiillat, eai boađe dakkár guovlluide, gos lea heajos láddenfierpmádat. Mu mielas suopmelaš fitnodagat galggašedje bidjat dasa návccaid, go ii mana nu guhkes áigi ovdalgo olgoriikalaš fitnodagat leat dáppe čoaggimin vuoittuid, loahpaha Bateman.

Láddenbáikkiid saji, meari ja kvalitehta sáhttá geahččat Suoma elrávdnjebiillat -searvvi čohkken kárttas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä