Sápmi

Filmmaid govven davvin beroštahttá olgoriikalaš buvttadanfitnodagaid – estteeatnanlaš Oscar-evttohas govvejuvvui Oarje-Lappis

House of Laplandin toimitusjohtaja Sanna Tarssanen Viimeiset-elokuvan pressinäytöksessä Rovaniemellä
House Of Lapland hoavda Sanna Tarssanen mielde Lappi lea geasuheaddji govvenbáiki. Govva: Antti Ullakko / Yle

Varrasamos Lappis govvejuvvon filbmabuvttadusain lea estteeatnanlaš-suopmelaš Viimeiset.

Lappi filbmakommišuvdna oažžu jahkásaččat lagabui guoktečuođi jearaldaga filbmabuvttadusa vejolašvuođain davviguovllus. Jearaldagain bealli boahtá jo olgoriikkain.

Lappis govvejuvvon filmmain okta varrasamos lea estteeananlaš-suopmelaš ovttasbarggus ráhkaduvvon modearna western-filbma Viimeiset. Dat lea válljejuvvon Estteeatnama evttohassan gilvalit buoremus riikkaidgaskasaš filmma Oscar-bálkkašumis. Váldorollaid neaktiba suopmelaš neavttárat Tommi Korpela ja Laura Birn.

Filbma lea govvejuvvon miehtá Lappi, earret eará Kolaris ja Giehtaruohttasis. Dáhpáhusbáikin leat davviguovllu ruvkket. Olbmot orrot ruston paráhkkagiliin ja ohcalit eará sadjái. Beivviid bargat, ijaid juhkat ja lávlut karaoke. Dákkár govvádusa filbma addá.

Filmma máilbmi lea morašlaš. Nuorra ruvkebargi Rupi dine bolttohagas ja lágahis doaimmaiguin beassan dihte eret báikkis. Eatnan vuolde geavvá lihkohisvuohta, muhto skunihis ruvkeeaiggát gáibida albmáid joatkit bargguid čuovvumušain beroškeahttá.

Filmma estteeananlaš bagadallái Lappi šattohisvuohta ja luonddu čuovga dahke váikkuhusa, mat dorjo filmma muitalusa.

– Lappi lea okta buoremus báikkiin filmma ráhkadeapmái. Biras ja luonddučuovga leat buorit ja ieš buvttadusa bargan manai bures. Maid dal dies muhtumin leimmet vehá váttisvuođain, go vuojašeimmet doppe Gilbbesjávrris jealmmaid haga mohtorsihkkeliin, muitala estteeananlaš bagadalli Veiko Õunpuu.

Lappis govvejit olu filmmaid

Beroštupmi Lappi guvlui lea vuot lassáneamen filmmaid dahkkiid searvvis. Lappi filbmakommišuvdna lea ožžon fas lasi oktavuođa váldimiid koronadili dagahan jaskes áigodaga maŋŋá.

Gaskamearálaččat oktavuođa váldet sullii 120 jagis, muitala márkanastinfitnodat House of Lapland jođiheaddji Sanna Tarssanen. House of Lapland oktavuođas doaibmá maiddái Lappi filbmakommišuvdna.

– Dat mearkkaša, ahte sullii 120 buvttadusa ohcet govvenbáikkiid Lappis min bokte ja sullii bealli dáin ollašuvvet. Ovdamearkan diibmá mis govvejedhe 56 iešguđet buvttadusa nappo buvttadus govvejuvvui juogo ollásit dahje belohahkii Lappis, muitala Tarssanen.

Tarssanen mielde Lappi guovlu geasuha govvenbáikin olgoriikalaš filbmabuvttadusaid, go doppe lea sihkkarit muohta ja buorre infrastruktuvra nappo govvenbáikkiide beassá álkit biillain.

Stuorámus ávki filbmabuvttadusain lea dat, ahte filmmat buktet davviguovllu oidnosii.

– Dát buvttadusat buktet mearkkašahtti oidnosa riikkaviidosaččat, mii buktá min dasto máilmmis diđolašvuhtii, dadjá Tarssanen.

Govvejuvvon Eanodaga gieldda guovllus

Eanodaga gielddahoavda Jari Rantapelkonen sávvá filbmabuvttadusaid buresboahtin davás. Davviguovllu luondu ja mátkeealáhus oažžu su mielde positiivvalaš beaggima, leš dal filmma fáddá makkár beare.

– Eanodat dieđusge dearvvaha buot filmmaid dahkkiid positiivvalaččat ja lea somá, ahte filmmaid ráhkadit maid Eanodaga guovllus, dadjá Rantapelkonen.

Rantapelkonen mielde maiddái ekonomalaš váikkuhusat sáhttet čuovvut dákkár filbmabuvttadusaid, go báikkálaš bálvalusaid ja báikkálaččaid veahki leat geavahan govvemiid áigge.

– Duottarluondu lea nu áidnalunddot ja leahan dat filbma váikkuhan maid dasa, ahte báikkálaččat leat beassan mielde filmma ráhkadeapmái, muitala Rantapelkonen.

Jari Rantapelkonen lähikuvassa
Eanodaga gielddahoavda Jari Rantapelkonen mielas filmmaid govven lea buorre ášši Eanodaga gildii. Govva: Vesa Toppari / Yle

Váillaha filmmain humora

Ruvkedoaimmat leat áigeguovdilat maid Giehtaruohttasis, go dorvvolašvuođa- ja kemikáladoaimmahat Tukes dohkkehii várrenalmmuhusa Jiehtáčearu guvlui Akkerman Finland Oy -málbmaohcanfitnodahkii. Eanodatlaš Ergona siidda boazodoalli Minna Näkkäläjärvi ii leat oaidnán Viimeiset-filmma, muhto atná dan fáttá áigeguovdilin.

– Dat lea gal hui áigeguovdil dan dáfus ja dan dihte várra buorrege, ahte bohtet dákkár filmmat, lehkos dal dasto duođat vai eai ja man olu de lea fikšuvdna, muhto gal dat juoidá muitala dan dálá dilis, mii lea dáppe Suomas maid lea, muitala Näkkäläjärvi.

Näkkäläjärvi váillaha maid filmmaid, main livččii humor eanet guovddážis ja mat eai livčče nu duođalaččat.

– Dan maid dábálaš olmmoš vehá dego váillaha, ahte muhtumin livčče maiddái dakkár filmmat, main lea humor ja dat buorre miella ja mokta ja, ahte ii álo dárbbašivččii nu duođalaččat geahččat daid riidduid ja daid konflivttaid, mat dain filmmain leat.

Minna Näkkäläjärvi pani alulle adressin Käsivarren tuntureiden puolesta kaivostoimintaa vastaan.
Ergona siidda boazodoalli Minna Näkkäläjärvi váillahivččii eambbo humora davvin govvejuvvon filmmaide. Govva: Linda Tammela / Yle

Eai dušše positiiva vásáhusat

Maiddái Ohcejoga gieldda guovllus leat govven iešguđetlágan filbmabuvttademiid, mat leat earret eará Ailo, Joulutarina ja Kaamos-ráidu, mii ii ollašuvvan buvttadanfitnodaga reastaluvvama dihte.

Ohcejoga gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio oaidná, ahte prinsihpas filbmabuvttadeamit buktet eanas positiiva beaggima govvenbáikái ovdamearkka dihte mátkeealáhusa bokte.

– Dathan lea dakkár dálááigásaš treanda máilmmiviidosaččat, ahte njuolgut gilvalit das, ahte oažžut dákkár filbmabuvttademiid miehtá máilmmi deike. Dieđus dain lea hirbmat stuorra ekonomalaš mearkkašupmi jo dalle govvenmuttus, go dat addá barggu báikkálaččaide, muitala Tieva-Niittyvuopio.

Utsjoen kunnanjohtaja Vuokko Tieva-Niittyvuopio.
Ohcejoga gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio mielde Ohcejogas eai leat dušše positiiva vásáhusat filbmabuvttadusain. Govva: Vesa Toppari / Yle

Ohcejogas olbmuin eai leat dušše positiiva guottut stuorra filbmabuvttadusaide.

– Dasto mis leat maid negatiiva vásáhusat, ahte mis leat jo álgán produkšuvnnat, mat leat muhtin sivas dasto gopmánan iešguđet váttisvuođaide, ja dat leat váivves dilit, main báikkálaš olbmot govssáhallet, dadjá Tieva-Niittyvuopio.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä