Sápmi

Filosofiija doavttir Tuomas Maggai luteralaš girku alla gudnemearka

Tuomas Magga
Tuomas Magga leamaš mielde jorgaleamen davvisámegielat biibbala. Biibbaljorgalus váldui atnui jagis 2019. Govva: Suomen pipliaseura

Tuomas Magga lei gielalaš áššedovdin davvisámegielat biibbaljorgalanfidnus.

Árkabisma Tapio Luoma lea mieđihan Mikael Agricola ruossa filosofiija doavttir Tuomas Maggai.

Tuomas Magga lea leamaš mielde jagis 2001 álggahuvvon davvisámegielat biibbaljorgalanfidnus gielalaš áššedovdin. Davvisámegielat biibbaljorgalus garvánii jagis 2019.

Maggai galge ikte vuossárgga geiget gudnemearkka, muhto koronavirusa dagahan njoammunvára dihte ávvudoalut eai ordnejuvvon. Dovddasdus goittotge ligge váimmu.

– Dat ii leat dušše munnje, muhto dat lea buohkaide, geat leat rahčán dán biibbaljorgalanbarggus. Biibbala jorgaleapmi ii leat ovtta olbmo bargu. Dat lea joavkobargu ja loahppabohtosis vuhttojit juohke ovtta mearkkat. Dan dihte mun gal anan, ahte dát lea buot biibbaljorgaleaddjiide, dadjá Magga.

Magga namuha, ahte girku ja servodaga ovttasbarggu haga dát guhkes biibbaljorgalanbargu ii livčče leamaš vejolaš.

– Girku ja servodat atnet sámiid ja sámegiella árvvus. Dát illá livččii leamaš oba vejolašge muhtin logijagiid das ovdal. Dieinnalágiin mun anan hirbmat stuorra árvvus. Dat lea midjiide sámiide, biibbaljorgaleaddjiide ja sámeservodahkii čájánas, ahte mii leat ollásit dán davviriikkalaš servodaga lahtut, dadjá Magga.

Tuomas Magga
Tuomas Magga lea olles eallenagis bargan sámegiela buorrin. Govva: Suomen pipliaseura

Magga lea leamaš davvisámegiela universitehtalektorin Oulu universitehtas jagi 1972 rájes. Doavttirin son nákkáhalai Oulu universitehtas jagis 1984.

Magga lea leamaš maiddái Giellagas-instituhta jođiheaddji jagiid 2001–2004.

Magga illuda, go justa dán jorgalanbarggu olis mieđihuvvui Mikael Agricola gudnemearka. Agricola lei vuosttas, guhte jorgališgođii biibbala suomagillii. Dál biibbal lea lohkanlahkái maiddái davvisámegillii golmma riikkas.

– Davvisápmelaččat miehtá iežaset ruovttuguovllu besset dál lohkat ođđa jorgalusa iežaset eatnigillii. Das lea stuorra árvu gal, oaidná Magga.

Tuomas Magga lassin árkabisma Tapio Luoma mieđihii Bassi Heandaraga ruossa emeritus bismá Aarre Kuukauppii ja sosiálaráđđi Birgitta Rantakarii.

Guldal Tuomas Magga jearahallama Buorre Iđit Sápmi -sáddagis Yle Areenas.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä