Sápmi

Geasseguossi: Gildinsápmelaš Semen Bolshunov bargá bohccuiguin ja turisttaiguin, duddjo ja lea maid ámmátdánsejeaddji

Semen Bolshunov perinteisessä peskissä ja lakissa. Takana näkyy käsitöitä.
Semen Bolshunov lea orron guhtta jagi Suoločielggis. Boazobarggut bukte su Supmii. Daid lassin son bargá turismasuorggis ja duddjo. Govva: Inger-Elle Suoninen / Yle

30-jahkásaš Semen Bolshunov orru Suoločielggis ja duddjo ieš earret eará beaskkaid, nuvttohiid, bittuid ja feara maid. Suomas son liiko orrut, muhto goassege ii dieđe, maid boahttevuohta buktá.

Suoločielggi guovddážis lea ruškes ráidodállu, ja ovtta vistti šiljus ceaggá lávvu. Dán visttis orru 30-jahkásaš Semen Bolshunov. Bolshunov lea gildinsápmelaš ja son lea eret 200 olbmo Loparskaja siiddas Ruoššas.

Go vistái lávke sisa, ii sáhte leat fuomáškeahttá dan, ahte duodji ja boazu lea guovddážis Bolshunova eallimis. Uvssa bálddas lea muzet beaska, orrunlanjas leat nuvttohat, miesenáhkkegahpir, miessenáhkki, čoarvvit, bearalduojit, iešguđetlágan neaskinbiergasat ja máŋggat, jus eai máŋggat logit, gámasgotturat.

– Mun láven ieš goarrut, beaskka, bittuid ja visot.

Semen Bolshunov laittaa säpikästä jalkaan.
Bolshunov láve ieš duddjot bittuid. Dá son gárvoda bargobiktasa. Das lea sihke gáma ja leagga seammás. Govva: Inger-Elle Suoninen / Yle

Suomas eanet duddjonmateriálat go Ruoššas

Semen Bolshunov lea bargan iešguđetlágan bargguid. Son lea leamašan njealjejahkásaš, go su áhkku lea váldán su mielde boazobargguide. Ruošša beale son lea gazzan koahka skuvlejumi ja dan lassin son lea bargan snihkkárin. Norggas son lea leamašan ámmátdánsejeaddji.

Semen Bolshunov fárrii Supmii, go su hoavda bivddii su boahtit ja oahpásmuvvat dasa, mot boazobargguid lávejit Suomas dahkat. Dál son lea orron guhtta jagi Suoločielggis. Son bargá boazobargguid, turismmas ja dan lassin vel dieđus duddjo.

– Mun liikon go dáppe lea olu materiála, go olbmot bálkestit daid. Ruošša bealde mus ii leat seamma. Dárbbaša oastit ja ohcat.

Bolshunov čájeha buot maid son lea duddjon: Nuvttohat, beaska, beaskajáhkka, guolgagisttát, bearalduojit, bittut, vuoddagat, bággi ja sistesuohpan. Barggu vuolde lea maid gildinsámi náitalan nissona gahpir.

– Ruošša bealde ja Suoma bealde mun gulan dievdoolmmoš ii oaččo goarrut, dat lea nissona bargu. Mun logan ii, ii, ii, mii leat dego nissonat, dievdoolmmoš maiddái dárbbaša goarrut.

Duddjoma son lea oahppan sihke áhkus ja eatnis.

Neaskimii hutkás rusttegat ja jáfut

Semen Bolshunova orrunlanjas leat dievva neaskinbiergasat ja guokte iešguđetlágan jiehkku.

Sus ii leat dušše okta vuohki neaskit. Neaskinluovddis lea gitta ruovdi, masa gápmasa sáhttá bidjat gitta. Beaskaduljiid son gidde murrii ja neaskinbierggasin lea muorra, mas lea boares niibedearri ja báddi, masa sáhttá juolggi bidjat. Julggiin oažžu fámu neaskimii.

Daid lassin sus lea dego boares lissá, maid geavahit maid láddjemii. Son muitala, ahte gápmasat šaddet hui dipmásat, go dainna neaská.

Ovdal go neaskigoahtá njuoskada son gápmasa. Neaskinbáikki guoras leat jáfut, maid son maid geavaha ávkin. Jáfut buktet gápmasii vilges ivnni ja dan lassin buot cuozzabihtát vulget eret álkit.

Video: Semen Bolshunov pitelee taljaa.
Semen Bolshunov neaská. Video: Inger-Elle Suoninen / Yle

Buot Bolshunov ii goit ieš duddjo. Gávtti sutnje lea eadni gorron, muhto bearalhearvvaid son lea ieš duddjon. De leat vel guokte ášši, maid son ii máhte. Son ii máhte ráhkadit niibbi ii máhte divvut biilla. Niibbi duddjoma son goit soaitá vel oahpahallat.

Vaikko Bolshunov liiko orrut Suoločielggis, ii son goit dieđe, gos son loahpaeallima áigu eallit.

– Jos geahččat dán áiggi ja dán beaivvi, mun áiggun dáppe orrut. Mun in dieđe maid ihtin, go visot sáhttá rievdat. Mun in dieđe maid Ipmil lea áigon. Son lea sáhttán áigut, ahte odne mun orun dáppe, ihtin Avvilis dahje Anáris dahje gos mun áiggun, in dieđe, lohká Bolshunov.

Guldal Semen Bolshunova jearahallama dás. Jietna: Inger-Elle Suoninen / Yle

Yle Sámi radio sádde Geasseguossi-prográmma mánnodagaid ja bearjadagaid olles geassebaji. Prográmmaid sáhtát guldalit maiddái Yle Areenas.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä