Sápmi |

Geasseguossi Jukka Mettovaara ii máhte dadjat "ii" funes filmmaide ja ođđa gielaide

Jukka Mettovaara lea anárašgiela doavttirstudeanta Oulu universitehtas. Yle Sámi Geasseguossi-ráiddus son muitala iežas gielladuogažis, muhto maiddái su eará buđaldeamiin: ealligovain ja amatevraneavttara hommáin.

Jukka Mettovaara istuu kahvilan terassilla.
Dán geasi Jukka Mettovaara bargá ja čálla nággosgirjji, muhto sus livččii miella matkkoštit Estteeatnamii ja davás. Govva: Veikka Ritola / Yle

Jietna: Veikka Ritola / Yle

Oululaš Jukka Mettovaara lea anárašgiela doavttirstudeanta Oulu universitehtas, ja son lea maiddái bargan ovtta jagi Sámi oahpahusguovddáža anárašgiela oahpaheaddjin.

Iešguđetlágán gielaid Mettovaara lea stuđeren juo logaha rájes, ja dán áigge su eallimis leat eanemustá mielde anárašgiella ja esttegiella. Son muitala, ahte háliidivččii vel oahppat eanet gielaid, muhto ii bargguid ja eará doaimmaid dihte alo astta. Čuovvovažžan son goit áigu vázzit tundranenetsagiela kurssa.

– Ledjen Tartus molssastudeantan dalle, go ledjen dábálaš studeanta. Tartu universitehtas lohken esttegiela ja suopmelašugralaš gielaid ovtta jagi. Tartus lea šaddan munnje veahá dego nubbi ruovttugávpot, muitala Mettovaara.

Sámegielaide Mettovaara oahpásmuvai Oulu universitehtas. Álggus son logai váldoávnnasin suomagiela ja oalgeávnnasin esttegiela, muhto dasto sámegielat álge geasuhit. Son lohkagođii vuosttasin davvisámegiela ja dan maŋŋel anárašgiela.

– Mun lean gal olles eallima liikon gielaide, ja almmuhin iežan tundranenetsagiela kursii, mii álgá suoidnemánu loahpas.

Gomuvuođa fuolahusádját

Gielaid lassin Jukka Mettovaara buđalda ustibiiddisguin ealligovaid ja videoid. Son geahččá ollu filmmaid, muhto ii mieđit iežas áŋgiris filbmageahččin. "Funes 1980-logu ealligovat" leat su mielas buorit, go dain oahppá maid gánneha ja ii gánnet dahkat.

Mettovaara bargá maid amatevraneavttárin Avaruuden huoltoukot -ráiddus, man son lea skihpáriiddisguin ráhkadan Youtubei. Ráidu muitala gomuvuođaskiippa fuolahuslanjas, mas guokte "fuolahusádjá" bargaba.

– Soai leaba veahá dego eahpedeháleamos bargit dan skiippa alde. Soai eaba dieđe mii dáhpáhuvvá ja dušše juhkaba doppe gáfe ja smiehttaba, ahte livččiiba mii nu hommáid.

Videoid dahkan gáibida miellagovvádusa ja juos budjeahtta lea nolla euro, de maiddái ruskkalihttiid roggama. Mettovaara muitala, mo sii leat ráhkadan gomuvuođaskiippa fuolahuslanja su orrunlatnjii dalle, go sii ledje studeantan dahkamin ráiddu.

– Muhtumat leat jearran, gos ipmašis mii leat govven, go mis ledje buotlágán boalut seinniin ja šearpmat ja scifi-diŋggat. Muhto dat studio lei duođai munno orronlatnja. Muhto dat lei vuosttaš ja maŋimus geardi, go mii leat gean nu orronlanjas govven, Mettovaara muitala ja moddjá.

– Juos jorgala suomagielas, mis lei dakkár gámabáddebudjeahtta. Álo, go geas nu lei ruhta, son osttii maid mii dárbbašeimmet. Maiddái ruskalihtit ledje hirbmat somás sajit, gos gávdnojedje iešguđetlágán boalut, gággát ja mii beare daid seinniid ala, son čaibmá.

Jukka Mettovaara näyttelee huoltoteknikko Ismoa Avaruuden huoltoukot -sarjan lavasteissa.
Jukka Mettovaara fuolahusbargi Ismo rollas. Govva: Velhonhiha

Vuolgá millosit fárrui video- ja ealligovaprošeavttaide

Doavttirstudeanta Mettovaara lea leamaš beroštuvvan neavttára bargguin juo guhká, muhto ii leat plánen álgit ámmátneavttárin. Nuorran son jurddašii, ahte ozašii neavttárskuvlii. Dán áigge son lea álo gearggus searvvat filbmaprošeavttaide, juos gii nu jearrá mielde.

Jietnaneavttára barggut maid geasuhit Mettovaara, ja son ozaige mielde anárašgielat Mumenvággi-ráidui. Son muitala, ahte sáddii ohcamusa meddo maŋŋit, iige várra dan dihte beassan, go ráiddus ledje juo buot neavttárat.

Mettovaara ja su skihpárjoavku leat suopmelaččat, muhto son dadjá, ahte sáhtášii ieš vuolgit mielde sámefilbmaprošeavttaide.

– Juos gii nu eará, gii dahká sámefilmmaid, háliida mu mielde, sáhttáhan dat leat. Juos šattašii dakkár vejolašvuohta, gal mun vuolggášin dahje smiehtašin. In áibbaš njuolga dan hilggoše.

Jukka Mettovaara muitalii iežas gielladuogážis ja ástoáiggedoaimmain Yle Sámi Geasseguossi-ráiddus.

Yle Sámi Geassiguossi-ráiddu sáhttá guldalit radios juohke vuossárgga ja bearjadaga geassemánu loahpas borgemánu beallemuddui ja maiddái Yle Areenas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä