Sápmi |

Gielddahoavda lohpádallá Anára gillái ođđa skuvla-beaiveruoktoguovddáža

Anára gielddahoavda Toni K. Laine mielas Anára dálá máŋggadoaimmadálu divvun ii livčče guhkes áiggi čoavddus.

Inarin kunnanjohtaja Toni K. Laine
Anára gielddahoavda Toni K. Laine. Govva: Vesa Toppari / Yle

Anára gielda lea dál bargagoahtán dan ovdii, ahte Anára gili skuvlii ja beaiveruovttuide fidnejit ođđa sajiid.

Anára máŋggadoaimmadálus, mas leat sihke gili skuvlaoahpahus ja davvisáme- ja suomagielat mánáidgárddit, leat varas sisáibmodutkamušain gávdnon earret eará skoađastanullut sisáimmus ja mikrobat dálu vuođus. Stuorra oassi sihke mánáin ja bargoveagas leat buohcan dálus erenoamážit čavčča rájes. Sámegielat beaiveruoktu fárrii jo mannan čavčča eret visttis ja suomagielat beaiveruoktu fárregoahtá eret dán vahkus. Skuvlavázzin joatkašuvvá goit ain dálus.

Ulbmil lea dál vuos gávdnat gaskaboddosaš sajiid skuvlavázzimii, muhto maiddái seammás plánegoahtit Anára gillái oalát ođđa skuvla-beaiveruoktodálu, muitala Anára gielddahoavda Toni K. Laine.

– Mun lean mearridan, ahte mii álggahit gielddas nu gohčoduvvon virgeválmmaštallama vuoi sáhttit plánegoahtit skuvlii ja beaiveruovttuide oalát ođđa sajiid. Dálá vistti sisáibmováttisvuođaid sáhtášii sihkkarit divvut, muhto divvumat eai dávjá leat guhkit áigge čovdosat.

– Mii álgit hutkat maiddái gaskaboddosaš sajiid skuvlii, ohcat daid olles gili guovllus.

Manin mearrádusa dahkan lea bistán nu guhká, vaikko ollusat leat buohcan dálá skuvla-beaiveruoktodálus?

– Vuos galgá álo dutkat ovdal sáhttá doaibmat. Dál mis lea vuđolaš raporta vistti dilis, ja dan vuođul lea álki doalvut ášši ovddos guvlui. Mii válmmaštallagoahtit ášši dál vuos virgeolmmošdásis ja politihkkárat barget mearrádusaid de maŋŋá.

– Dilli leamaš hástaleaddji. Olbmuid reakšuvnnat leat lassánan oppa áigge, muhto sisáibmováttisvuođat leat dakkárat, ahte oassi buohccá muhto stuorra oassi ii, vaikko sisáimmus livččege miinu, gielddahoavda Toni K. Laine dadjá.

Inarin koulu
Jagi 1965 huksejuvvon máŋggadoaimmadálus leamaš sisáibmováttisvuođat ovdalge. Govva: Sara Wesslin / Yle

"Eat oppa smiehtage baráhkaid"

Dál vuos áigeguovdilamos ášši lea goit ordnet Anára skuvlalaččaide eará, gaskaboddosaš saji skuvlaoahpahussii. Gielddahoavda Toni K. Laines leat jurdagat jo maiddái daid ektui.

– Mii eat áiggo smiehttat baráhkkačovdosiid, muhto albma dáluid, maid sáhttá sirdit. Daid sáhttá geavahit guhká. Dakkáriid lea fal vehá hástaleaddji fidnet, goit mannan giđa daid oažžun sáhtii ádjánit máŋga mánotbaji. Muhto mii álgit dál dalán čielggadit, goas ja gos fidnešeimmet dakkáriid.

Anára gielda lea jo huksemin ođđa skuvlaguovddáža Avvila gillái, gos maiddái leamaš sisáibmováttisvuođat skuvllas. Anára gielddas leat máŋggat earáge visttit, mat leat heittot ortnegis. Gielddahoavda goit jáhkká, ahte maiddái Anára ođđa skuvla-beaiveruoktodállui gávdno ruhta.

– Gieldda bušeahtashan mii daid ruđaid roggat. Anára gielddas lihkus leamaš buorre dilli, mis lea vehá speallanmunni. Mis eai livčče muđui stuorra hástalusat ruđalaččat, muhto máŋggaid giddodagaid dilli lea váigat. Dat lea sihkkarit oasistis váikkuhan dasa, mo leat bastán čuovvut Anára skuvlla dili, mieđiha Laine.

Inarin koulu
Govva: Sara Wesslin / Yle

Anára gielda geahččala Avvila skuvlaguovddáža huksemis fidnet ovddasvástádusa visttis dan huksejeaddjái. Seammasullasaš málle sáhtášii su mielas jurddašit Anárii.

– Dán beaivve leat váidalahtti ovdamearkkat, ahte go huksejuvvo miinu ođđa, de dálus sáhttet boahtit váttisvuođat jo moatti jagi siste. Dan dihte ovdamearkka dihte Avvila ođđa skuvlaguovddážis geahččalat fidnet áigái dakkár vuogádaga, ahte ovddasvástádus dálus ja dan divvumiin lea bálvalusa buvttadeaddjis ja huksejeaddjiin.

– Eat vuos dieđe, makkár málle mii fidnet Anáris áigái, muhto ođđa dálu huksemiin riskkat goit unnot mealgadit, dadjá gielddahoavda Toni K. Laine.

Geahča Anára skuvlla sisáibmováttisvuođain vuossárgga maiddái Yle Ođđasiin Yle TV1:žis diibmu 16.45.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä