Sápmi |

Gielddas, gávppis, giellabeasis – Nuoraide gávdnojit máŋggalágan bargosajit

Máŋgga sajis gávdnojit geassebarggut nuoraide. Gávppit geasuhit ja maiddái gielddat fállet iešguđet doaimmaid nuoraide geassái.

Maiju Seurujärvi
Maiju Seurujärvi bargá geassemánu anárašgiela giellabeassi Kielâpiervâlis. Govva: Linda Tammela / Yle

Geassi lea nuoraide buorre áigi veháš dinet geassebargguiguin. Ovdamearkka dihte Anára ja Eanodaga gielddat fállet bargosajiid máŋgasiidda.

Bárttetlaš Maiju Seurujärvi lea Anáris anárašgiela giellabeasis barggus. Son lea mánnán leamašan iešge muhtin áigge giellabeassemánná.

– Lean leamaš bargohárjehállamis dáppe skuvlla áigge, de dihten makkár báiki dát lea. Dáppe lea hávski, lohká Seurujärvi.

Giellabeasi jođiheaddji Ritva Kangasniemi lohká lea somá oažžut nuoraid bargui. Giellabeasis dehálaš gáibádussan lea dieđus sámegiela dáidu. Seurujärvi bargá seamma áššiid, go earáge bargit.

Maiju Seurujärvi
Maiju Seurujärvi beassá maid stoahkat mánáiguin giellabeasis geassebarggus. Govva: Linda Tammela / Yle

– Skihpárin sáhttá leahkit juohke áššis, okto ii sáhte guođđit, eatge mii várra bija su málestit, muhto muđui gal barga buot seamma, go mii, dadjá Kangasniemi.

Gávppit ožžo olu ohcamušaid

Maiddái gávppit leat hirbmat bivnnuhis geassebargosajit nuoraid gaskkas ja nuoramus bargit gávppiin leat 14-jahkásaččat.

Avvila S-market gávpehoavda Henry Kesti muitala, ahte sis lea nu gohčoduvvon “oahpásmuva ja dine” -bargofálaldat 14-17 -jahkásaš nuoraide. Dasa leat válljen oktiibuot logi nuora. Dasa lassin 16 boarrásut nuora ožžo barggu guhkit áigái.

Päivi Nuorgam ja Kari Lohiniva
Päivi Nuorgam ovttas isidiinnis Kari Lohinivain vástideaba Avvila K-Marketis ja -Supermarketis. Govva: Kesko

Gávpejas Päivi Nuorgam vástida isidiinnis Avvila K-Supermarketis ja K-Marketis. Sii válde oktiibuot ovcci geassebargi dán gease.

Sihke Kesti ja Nuorgam lohkaba, ahte bargguide bohte olu ohcamušat. Kesti lohká, ahte lei oba váttis válljet ohcciid gaskkas.

– Ohcamušat bohte várra sullii 100, Kesti árvala.

– Áibbas hirbmat olu bohte ohcamušat, aibba 14-jahkásaččain ovddosguvlui, lohká fas Nuorgam.

Eanodat bálkkáha 20 nuora ja Anárges sullii 60 nuora

Eanodaga gielddas leat valjis geassebarggut nuoraide. Sii fállet barggu ruoktobálvalusas, boarrásiidviesus, valáštallan-, nuoraid- ja kulturbargguin. Dasa lassin fitnodagat addet barggu 6 nuorra olbmui. Oktiibuot Eanodat váldá bargui 20 nuora. Báikkit leat juo devdojuvvon.

Anáris 65 nuora ohce gielddas geassebarggu. Buot ohccit ožžo bargosaji geassái, muhto moattis sis eai váldánge barggu vuostá, go ožžo barggu eará sajis, dego gávppiin.

Gielda fállá barggu nuoraide iešguđet ossodagain; earet eará girjerájus, valaštallandoaimmas, kulturdoaimmas, nuoraidbarggus, beaivedivššus, boarrasiid veahkis ja lámešolbmuid veahkis.

Jenna Portti
Jenna Portti lea olles geassemánu girjerájus barggus Anáris. Govva: Linda Tammela / Yle

Anára gieldda nuoraidbargi Tuula Sarajärvi muitala, ahte sii leat duđavaččat dasa go sáhttet fállát barggu nu máŋgasiidda. Sarajärvi mielas gielddas lea buorre dilli.

– Aiddo dál Anára gielddas lea buorre dilli nuorain, lohká Sarajärvi.

Son muittaša, ahte maiddái mannan jagi buot nuorat ožžo barggu.

– Mii leat geahččalan fállat barggu nu máŋgasii, go vejolaš. Leat gal oba duđavaččat ja orrot dat nuoratge duđavaččat, dadjá vel loahpas Sarajärvi.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä