Sápmi

Girječálli Inga Magga oažžu fámuid thaiboksensáles ja siellueatnamiin Guhturis

Kirjailija ja thainyrkkeilijä Inga Magga
Inga Magga jáhkká, ahte thaiboksema haga son ii livčče álot nu buriin mielain. Govva: Linda Tammela / Yle

Guhtur-Niillasa Heaikka Iŋgá, Inga Magga vuosttaš girji almmustuvai dán jagi, vaikko son leage čállán juo guhká.

Go njelješgeainnus jorgala Guhtura guvlui, lea mátki vel sullii 40 kilomehter. Geainnus orru leamen miljon mohki. Juogo gilli oidnosta, naba johka? Dan ii šat gal mášaše šat vuordit. Go bearaš joavdá viimmat sevdnjes gilážii, orru nu somá, jaskat. Dáppe ii oktageardánit leat mihkkege – ja seammás dáppe leat visot.

Guhtur-Niillasa Heaikka Iŋgá, Inga Magga bajásšattai Oulus, stuđerii Roavenjárggas ja orru dál bearrašiinnis Tamperes. Guhtur lea soga báiki ja danin Maggai earenoamáš dehálaš. Otnábeaivvege dat lea dego mánnán lei, su iežas báiki.

Sáhtášii gáddit, ahte Magga beaivvis leat eanet diimmut go máŋggain earáin: son lea girječálli, thaiboksema silbamedáljavuoiti ja bargá oahpaheaddjin. Magga bearrašii gullet isit ja guokte máná. Ruovttus leat vel duhkoraddamin golbma bussá.

Kirjailija ja thainyrkkeilijä Inga Magga
Inga Magga lea eret Oulus, muhto Tamperes sus lea dál ruoktu. Govva: Linda Tammela / Yle

Magga vuosttas romána Varjonyrkkeilijä almmustuvai giđđat. Girjji temát leat oalle lossadat, muhto Magga muittuha das, ahte áššit eai leat goassege čáhppesvielgadat. Girjji fáddán lea dábálaš boksen ja dasa láktaseaddji niegut. Girjjis bohtet ovdán bagadalli oktavuohta nuorra olbmui ja válddi boasttogeavaheapmi su vuostá.

– Dát girji muitala oalle dramáhtalaš muitalusa das, go astoáiggedoaibma lea olbmui hui dehálaš ja dego nieguid biras. Muhtumin áššit goit mannet boastut ja lagaš bagadallioktavuođas dihttogohtet issoras áššit, mat váivvidit máŋggaid jagiid maŋŋelgihtiige girjji olbmuid.

Romána fáddá lea áigeguovdil ja temá lea servodatlaš. Magga ii goittotge leat čállán fáttás dušše dan dihte. Maŋimuš áiggiid válaštallit leat buktán medias ovdan válaštallanmáilbmái gullevaš boasttuvuođaid.

– Válaštallansearvvuš lea sáhttán doallat sisttis buot bahča dovdduid dagahan dáhpáhusaid, main olbmot leat muitalan almmolašvuhtii easkka maŋimuš jagiin, dadjá Magga.

Seammás, go ođđa girji ovdánii, maiddái me too -lihkádus šattai máilmmeviidosaš fenomenan.

– Vaikko in leat dán jurddašan, nu dat servodatlaš rahpaseapmi dahká vejolažžan dan, ahte iešguđet dáidaga hámitge sáhtet oassálastit dehálaš áššiid ovdanbuktimii.

Varjonyrkkeilijä lea evttohassan Aamulehti Tulenkantaja-bálkkášupmái. Magga leamašan duđavaš dasa, makkár vuostáiváldima girji lea ožžon ja ságastallamiidda, maid dat lea bohciidahttán.

– Positiiva vuostáiváldin lea čájehan dan, ahte dákkár fáttáid atnet dehálažžan ja gillájeaddjiid muitalusat ožžot vehá dego servodatlaš doarjaga.

Kirjailija ja thainyrkkeilijä Inga Magga
Thaiboksemii lea bággu vuodjut dievaslaččat. Govva: Linda Tammela / Yle

Láhtti orru nu vuogas, go dat sojada geahppadit julggiid vuolde. Inga Magga manná boksengehái, man čuvget girkes čuovggat. Magga čatná gieđaide rukses báttiid ja daid ala vel boksengiehtagárvvuid. Son álgá liggedallat trenema várás.

Go Magga boahtá thaiboksensálii, árgga fuolat orrot jávkamin dalán.

– Mu boksensearvi lea dievva boagusteami, ilu ja energiija. Dat lea dego vuostegeahči mu girjji máilbmái, Magga govvida.

Thaiboksemii hárjehallamii ferte vuodjut dievaslaččat. Magga jáhkkáge, ahte vuoigŋasiidda dahká buori dat, ahte ii geavat digibiergasiid, iige sáhte vuodjut máŋgga áššái oktanaga. Ferte baicce vuodjut dasa maid bargá, nuppi boksárii ja iežas gorudii ja dovdámušaide.

– Álo, go vuolgá sáles, vuolgá ođđa fámuiguin.

Kirjailija ja thainyrkkeilijä Inga Magga
Magga bearrašiš máŋgasat čállet. Su isit Marko Annala almmustahttii gieskat goalmmát girjjis. Magga siesát Siiri Magga-Miettunen ja Rita Magga-Kumpulainen leaba maiddái girječállit. Govva: Linda Tammela / Yle

Muhtumin son vuolgá bearrašiinnis Guhturii. Tamperes mátki dohko lea badjel 900 kilomehter. Guhtur ja fuolkkit leat dehálaš oassi Magga identitehtas, muhtinláhkái dat lea juobe sápmelašvuođa váimmus sutnje. Gávpogis sápmelašvuohta vuhtto servošis, go sii gehččet sámegielat ealligovaid ovttas, gáfestallet ja duddjojit.

– Mii bajásdoallat ja hábmet iežamet vuogi leat sápmelaččat máddin ja gávpotbirrasis.

Muhto Guhturis leat Magga siellueatnamat. Dat boahtá ágalaččat leat sutnje iežas báiki, vaikko leage orron jagiid áigge máŋgga guovlluin. Guhturis maiddái girji lea ožžon sániid siidduide.

– Leat suohtas govat, go isidiinnan čohkkájetne ullosuohkut julggiin stobu tráhpain gáffegohpat bálddas, dihtorat salas, čállimin girjjiid.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä