Sápmi

Girkonjárgalaš bearaš johtá jiekŋaskearrohárjehallamiin Avvilis njealje geardde vahkus – "Juohke hárjehallan lea 500 kilomehtera mohki veara"

Sivert Bangsund Pedersen
13-jahkásaš Sivert Bangsund Pedersen háliida boahttevuođas speallat jiekŋaskearru ámmáhin. Govva: Vesa Toppari / Yle

Jahkásaččat hárjehallan- ja speallanmátkkiin čoggojit bearrašii buot buohkanassii 50 000 vuodjinkilomehtera.

GIRKONJÁRGA/AVVIL Girkonjárgalaš bearraša eallima joraha dálvet jiekŋaskearru. Bearraša guokte bártni leaba viššalat speallat jiekŋaskearru ja vánhenguovttos vuojiheaba mánáid hárjehusaide máŋgga geardde vahkkus.

Sihkkarit máŋggat vánhemat dan dahket. Mii lea de nu earenomáš dán bearrašis?

Mátki hárjehusaide lea ovtta guvlui 230 kilomehtera. Girkonjárgalaš bearrašii lagamus báiki, gos bártneguovttos sáhttiba speallat jiekŋaskearru joavkkus, mii čoaggá čuoggáid, lea Avvil.

Bearaš fitná Avvilis hárjehusain njeljii vahkus, man ala sii johtet vel speallantuvrrain. Dat dárkkuha bearrašii vahkkosaččat diibmoviissaid biillas. Jahkásaččat hárjehallan- ja speallanmátkkiin čoggojit buot buohkanassii 50 000 vuodjinkilomehtera.

Jiekŋaskearrosesoŋŋa áigge bearraša eallimii ii čágage olus eará go skuvla, bargu ja jiekŋaskearru.

– Orru, ahte dálvet eallimis lea dušše jiekŋaskearru, muitala bearraša áhčči Svenn-Yngvar Pedersen.

Svenn-Yngvar Pedersen
Bearraša áhčči Svenn-Yngvar Pedersen muitala, ahte soai eamidiinnis vuodjiba vurrolágaid bártneguoktá hárjehallamiidda. Govva: Vesa Toppari

Bearaš lea goit hárjánan dákkár eallimii. Dát lea jo čihččet jahki, go sii johtet Avvilis.

Bártneguovttos, 13-jahkásaš Sivert Bangsund Pedersen ja 17-jahkásaš Sebastian Bangsund Pedersen, álggiiga speallat jiekŋaskearru Girkonjárggas. Doppe ii leat jiekŋahálla, man dihte hárjehallat ferte olgun. Girkonjárggas lea gal joavku, mii speallá nu gohčoduvvon ustitvuođa spealuid moddii dálvvis.

Go bártneguovttos ovdáneigga vehážiid mielde jiekŋaskearrus ja gáibideigga eanet hástaleaddji hárjehallama, johtigođii bearaš Avvilis Tunturikiekko-searvvi hárjehallamiin.

Mot eallin de sodjá ná guhkes mátkkiide?

Svenn-Yngvar Pedersen muitala, ahte son ja su eamit vuodjiba bártniid Avvilii vurrolágaid ain vahkku hávil.

– Munnos lea lihkku, go letne dakkár bargguin, ahte sáhtte vuolgit doppe veahá árat dalle, go galge vuodjit Avvilii. Nu moai birgejetne.

Goappáge bártnis leat golbma hárjehallama vahkkus Avvilis ja vahkoloahpaid áigge spealut. Árgan leat dušše guokte eahkeda, go eaba dárbbaš fitnat Avvilis.

Bearraša nuorat bárdni Sivert Bangsund Pedersen muitala, ahte daid eahkediid son láve bargat leavssuid. Go lea leavssuiguin geargan, vuolgá son speallat olbmáiguin jiekŋaskearru Girkonjárgga olgojieŋaide.

Matkalla Kirkkoniemestä Ivaloon
Pedersen bearaš johtá Girkonjárggas Avvilii hárjehallamiidda ja spealuide njealje geardde vahkkus. Govva: Inger-Elle Suoninen

Bártneguovttos oađđiba, čuogguba telefovnna ja ságastallaba mátkki áigge

Dábálaš beaivi álgá, go Sivert ja Sebastian mannaba skuvlii ja vánhemat bargguide. Skuvlla ja barggu maŋŋá nubbi vánhemiin ja joabbá goabbá dahje goappašat bártniin njuikejit biilii ja dollejit Avvilii. Čuovvovaš golbma diimmu čohkkájit sii biillas. Go vánhen vuodjá, láveba bártneguovttos čuoggut telefovnna, oađđit dahje ságastallat bearrašiin.

– Das beassá leat guhká ovttas bártniiguin, dat lea oalle earenomáš, lohká áhčči Svenn-Yngvar Pedersen.

Go biila olle Avvila jiekŋahálla olggobeallái, njuikeba bártneguovttos eret biillas, dohppeba diŋggaid mielde ja mannaba lonuhit biktasiid. Go jiekŋaskearrobiktasat leat badjelis, goliha čuovvovaš diibmu jieŋa alde. Vaikko mátki lea guhkki, lea hárjehallan dan veara.

– Juohke hárjehallan lea mátkki veara, oaivvilda nuorat bárdni Sivert Bangsund Pedersen.

Hárjehallamiid maŋŋá dollejit sii ruoktot. Go ollejit, de ii geargga eará go boradit ja de leage áigi čákŋat seŋgii.

Sivert Bangsund Pedersen
Sivert Bangsund Pedersen speallá Tunturikiekko D-junioraid joavkkus. Son oaidná, ahte hárjehallamat leat guhkes mátkki veara. Govva: Vesa Toppari / Yle

Go hárjehallet Avvilis, ohppet maid gielaid

Jiekŋaskearrosesoŋŋa bistá čakčamánus njukčamánu lohppii. Sivert muitala, ahte loahpageahčen sesoŋŋa láve son leat jo oalle váiban johtit, muhto motivašuvdna gal ain gávdno.

– Go spealan jiekŋaskearru ja beasan deaivat olbmáid Avvilis, de dat motiverejit mu.

Dán bearraša lassin leat muhtimat earát maiddái johtán Avvilii hárjehallamiidda veahá guhkit mátkki duohken. Tunturikiekko D-junioraid, nappo Siverta hárjeheaddji Janne Tervahauta muitala, ahte sin hárjehallamiin leat johtán nuorat maiddái ovdamearkka dihte Kárášjogas ja Njuorggámis.

Tervahauta muitala iežas muhtimin smiehttan, leago jiekŋaskearru ovdii veara rahčat nu ollu, muhto jieŋa alde son fuomáša, ahte dat dáidá leat Pedersen bárdnái dat rivttes šládja.

– Son lea álot gozuid alde iige leat váiban. Son lea álot bures ráhkkanan. Nu mun lean de smiehttan, ahte gal dat de lea várra sutnje rivttes šládja, muitala Tervahauta.

Janne Tervahauta
Tunturikiekko D-junioraid hárjeheaddji Janne Tervahauta lohká, ahte searvige bargá beaktileappot go diehtá, ahte Girkonjárggas bohtet olbmot hárjehallat Avvilii. Govva: Vesa Toppari / Yle

Vaikko bártneguovttos johtibage Avvilis hárjehallamin namalassii jiekŋaskearru, oahppaba soai seammás maiddái gielaid.

– Oahpan veahá suomagiela ja sáhtán geavahit mu eaŋgalasgiela maiddái, muitala Sivert.

Hárjeheaddji Janne Tervahauta lohká, ahte giella lea unna hástalus eandalii, go doahpagat sáhttet leat maiddái suomagillii váddásat. Álot goittotge gávdno muhtin, gii veahkeha.

– Sivertis lea buorre eaŋgalasgiella ja álot mis lea hárjeheaddjijoavkkus muhtin, gii su sáhttá veahkehit.

Maiddái Tunturikiekko-searvi bargá beaktileappot, go diehtá, ahte olbmot johtet guhkes mátkki hárjehallat.

– Mii hálidat searvin ja joavkun leat dan mátkki veara. Mii galgat leat dáppe ráhkkanan ja doaibma galgá leat dakkár, ahte sii bohtet maiddái čuovvovaš háve, lohká Tervahauta.

Olles čieža mánu bearraša eallima joraha jiekŋaskearru. Go sesoŋŋa nohká, de ii fáhkka dárbbašge šat johtit vahkkosaččat Avvilis.

Vuojut eai goit noga dasa. Bearaš fitná dán áigge Avvilis earáge go jiekŋaskearru dihte.

– Mis leat dán áigge olu olbmát Avvilis. Fáhkka dat lea dego earráneapmi njukčamánus, go eat šat jođege doppe, boagusta bearraša áhčči Svenn-Yngvar Pedersen.

Geahča dán áššis lasi bearjadaga Yle Ođđasiin Yle TV1:žis diibmu 16.45 dahje maŋŋá Yle Areenas.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä