Sápmi |

Guldal jiena: Fanas-Jovnna lea jagi fitnodatdoalli Deanuleagis – duojár fuolas, go nuorat fanasduojárat eai jur leat

Maiddái eará sámeguovllu gielddain leat válljen jagi fitnodatdoalliid.

veneentekijä mies veneverstaassa
Fanasduojár Jouni A. Laiti lohká, ahte váimmu ligge, go oažžu dovddastusa eallinbarggus. Govva: Outi Paadar / Yle

Fanasduojár Elle Ásllat Niillas Jovnna, Jouni A. Laiti, gean sáhttá maiddái dovdat Fanas-Jovnnan, oaččui mannan lávvardaga Deanuleagi fitnodatdoalliid jagi fitnodatdoalli -bálkkašumi.

Bálkkašanráđi mielde Laiti lea earenoamáš čeahppi ja oahppan fanasduojár, guhte oahpaha Deanu fatnasa duddjoma maiddái earáide. Ráđi mielde maiddái Norgga bealde Laiti atnet árvvus fatnasiid duddjoma geažil.

Ieš Laiti ii máhttán vuordit dákkára, muhto lohká dat ligge váimmu, go "ovtta albmá fitnodat" ja fatnasiid duddjon ožžot dovddastusa.

"In leat gullan, ahte giige álggášii dáppe duddjot fatnasiid"

Barggut gal duojáris leat olu. Bearjadaga son gearggai viđa mehtera fatnasiin, muhto de fas álggii dalán ođđa fatnasiin. Ođđa fatnasis šaddá 8,5 mehtera guhkku.

Deanu fanasmálle lea Laitii hirbmat dehálaš. Son lohká, ahte juohke duojáris lea veháš iežaslágán málle, nugo maiddái sus.

– Dát málle lea otnon ja govdon, čilge Laiti Deanu fatnasis.

Laiti lea fuolas fanasduoji boahttevuođas. Su guovllus dušše okta eará duddjo fatnasiid, muhto nuorat eai leat duddjogoahtán. Ámmátvielljat váilojit ja fanasduoji boahttevuohta orru heittot.

– Musge álgá leat ahki, devden čakčat 70 jagi ja mu bargui eai leat maŋisboahttit. Inge mun leat gullan, ahte giige álggášii dáppe duddjot fatnasiid, lohká Jouni A. Laiti.

Fanasčeahppi Jouni A Laiti lea movtta, go su barggu atnet árvvus. Jietna: Jouni Aikio / Yle

Jagi fitnodatdoallit Sámis

Eanodaga fitnodatdoalliid searvi válljii jagi fitnodatdoallin Heahtás Erika Ikonena Niestapaikkas. Lapin Kansa -aviissa mielde Ikonen lea álggahan fitnodatdoallin jagi 2005, go ovddeš oamásteaddji háliidii vuovdit dan sutnje. Dalle Ikonen lei 23-jahkásaš.

Anára gielddas fas Saariselän Latu ja Huolto válljejuvvui jagi fitnodahkan. Válljejumi dahke Inarin Yrittäjät ry. Fitnodat fuolaha láhtuin ja máđiijain Suoločielggis. Bálkkašumi vuođuštusain muitalitge, ahte Suoločielgi lea oahpes buriin ja máŋggabealát láhtuin. Fitnodateaiggádat Olli Vasala ja Harri Kukkala leaba álggáhan fitnodaga jagis 1987.

Soađegili jagi fitnodat válljejuvvui mannan vahkus ja dat lea LVI-Iivari Oy. Bálkkašupmi geigejuvvo fitnodahkii dán vahku bearjadaga.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä