Sápmi |

Guldal jiena: Sámediggi almmustahttán neahttasiiddu sámiid gielalaš vuoigatvuođain – doarjjan eiseválddiide

Neahttasiidduid ulbmil lea doaibmat veahkkeneavvun virgeolbmuide sámi giellalága ollašuhttimis.

Anne Kirste Aikio
Sámedikki gielladorvočálli Anne Kirste Aikio mielas dákkár neahttasiidui lei dárbu. Govva: Vesa Toppari / Yle

Sámediggi lea odne bearjadaga sámi giellavahkus almmustahttán dieđihansiiddu, gosa leat čohkken rávvagiid eiseválddiide sámi giellalága heiveheamis.

Sámedikki gielladorvočálli Anne Kirste Aikio mielde dákkár siidui lei dárbu. Siiddu ulbmil lea dahkat dovddusin sámi giellalága ja čalmmustahttit eará lágaid maiguin nanosmahttojuvvojit sámiid gielalaš vuoigatvuođat.

– Mii leat háliidan ráhkadit dákkár dieđihansiiddu, mii lea eandalii daid virgeolbmuide, geaidda sámi giellaláhka guoská ja sin barggu veahkkin, muitala Aikio.

Siidu sisttisdoallá bargoneavvuid das, mo giellalága sáhttá heivehit. Aikio mielde leat ollu virgeolbmot, geat eai dovdda giellalága.

– Doppe leat áibbas dakkár árgabeaivválaš rávvagat bargiide dulkkaid háhkamii, sámegiela geavaheapmái ja kultuvrra vuhtiiváldimii. Dát lea virgeolbmuid barggu doarjjan dakkár diehtopakeahtta, čilge Aikio.

Vaikko virgeolbmot dárbbašit eanemus veahki giellalága ollašuhttimis, de gávdno Aikio mielde dárbu dákkár neahttasiidui maiddái sámiid gaskkas. Aikio lohká, ahte maiddái sámi álbmot dárbbašivččii eanet dieđuid gielalaš vuoigatvuođain ja siidduide boahtáge sámegillii diehtu sámiid gielalaš vuoigatvuođain. Dat lea čuovvovaš lávki, man áigot siidduide dievasmahttit.

Sámediggi lea plánen dákkár neahttasiiddu juo guhká. Dál neahttasiiddut gávdnojit suomagillii.

– Vuođđočuolbma lea das, go buot dutkamušat ja čielggadusat čájehit, ahte virgeolbmuin lea diehtemeahttunvuohta sámi giellalága ja gielalaš vuoigatvuođaid ektui. Ulbmilhan lea, ahte juohke virgehas, gii bargá dáppe sámeguovllus dovdá sámi giellalága ja dat lea min vuolggasadji ja ulbmil, čilge Aikio.

Tiätu sämmilii kielâlâš vuoigâdvuođâi pirrâ lii čuákkejum tääl sierâ tieđettemsijđoid, mon sämitigge lii onne almostittám. Siijđoh láá uáivildum tuárjuđ puohâid, kiäh pargeh sämikielâlij palvâlusâi pirrâ. Siijđoin láá ovdâmerkkân ravvuuh säämi kielâlaavâ heiviitmist. Sämitige kielâtorvočällee Anne Kirste Aikio tuáivu, et jyehi sämikuávlu virgeomâhâš tubdâččij säämi kielâlaavâ pyerebeht puátteevuođâst. Jietna: Mikkâl Morottaja / Yle

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä