Sápmi

Guovtti máilmmi árvvut deaivvadit dokumeanttas Guokte nissona ja ruvke

Video: Noora Ahola ja Minna Näkkäläjärvi Kaksi naista ja kaivos -Perjantai-dokkarin mainoskuvassa
Bearjadaga eahkedis Yle Perjantai ságastallanprográmma fáddán leat ruvkket. Dan oktavuođas čájehuvvo maid dát oanehis dokumeantafilbma Guokte nissona ja ruvke. Video: Yle Perjantai. Kuva: Juha Portaankorva ja Teemu Niskanen / Yle

Málbmaohcanfitnodat Mawson beaivválaš jođiheaddji Noora Ahola ja boazodoalli Minna Näkkäläjärvi Giehtaruohttasis deaivvadeaba duottaralážis ja ságastallaba ruvkedoaimmain Yle Perjantai oanehis dokumeantafilmmas.

Yle bearjadateahket prográmma Yle Perjantai háliida loktet ruvkedoaimmaid ságastallamii. Jearaldagat lea máŋga: Sáhttágo ruvkkedoaibma leat ehtalaš? Mo ášši galggašii jurddašit dálkkádatnuppástusa eastadeame dáfus, go min eallindáhpi dárbbaša ain eambo metállaid vai birget?

Boahtte bearjadateahket Perjantai-tv-sáddagis ságastallojuvvo fáttás “Buorit, bahát ja ruvkket”. Ságastallin leat Soađegili gieldda váldostivrra ságajođiheaddji Riikka Karppinen ja ruvkefitnodat Latitude 66 Cobalt diehtojuohkimis ja vásttolašvuođas vástideaddji doaimmaheaddji Jussi Lähde.

Dan oktavuođas čájehuvvo maid oanehis dokumeanta Guokte nissona ja ruvke. Das leaba mielde málbmaohcanfitnodat Mawson beaivválaš jođiheaddji Noora Ahola ja boazodoalli Minna Näkkäläjärvi Giehtaruohttasis. Soai galgaba deaivvadit duottaralážis ja ságastallat dán áššis. Leago vejolaš gávdnat ovttaoaivilvuođa dán bahkka fáttás?

Leago son noaideáhkku?

Beaivválaš jođiheaddji Noora Ahola láidesta málbmaohcanfitnodat Mawson Oasussearvvi Roavvenjárggas. Son gohčoduvvo Lappi guovllu ruvkkedoaimma noaideáhkkun.

– Oaččun hui garra máhcahaga. Muhan gohčodit njuolga noaideáhkkun, guhte galggašii čáhpodit Suomas. Cielahantelefovnnat bohtet Helssegis uhca joavkkus, mainna ii sáhte háleštit fáktadieđuin, dadjá Noora Ahola dokumeantafilmma preassadieđáhusas.

Son oaidná, ahte minerálat ja materiálat buktojuvvojit geafes riikkain, main birassuodjaleapmi, olmmošrievttit, ruvkkedoaimma dálkkádatváikkuhusat ja nu gohčoduvvon čitnaluodda leat olu heajut dásis go Suomas.

– Juos mii háliidat eallit dálá eallinvugiin, de dat ii lihkostuva metállaid ja minerálaid haga. Maiddái nu gohčoduvvon ruoná energiijačovdosat ja dáistaleapmi dálkkádatnuppástusa vuostá dárbbašit ain eambo ruvkkiid, dadjá Ahola.

Leago son Giehtaruohttasa beasti?

Noora Ahola šaddá ceaggát njunnálaga boazodoalli Minna Näkkäläjärviin duottaralážis ja digaštallat. Leago sudnos vejolašvuohta leat mange áššis ovttaoaivilis?

Minna Näkkäläjärvi
Boazodoalli Minna Näkkäläjärvi ii áiggo vuollánit ruvkkedoaimmaid ovddas. Govva: Juha Portaankorva / Yle

Boazodoalli Minna Näkkäläjärvi gullá Giehtaruohttasa bálgosii. Son dovdojuvvo maid ruvkkedoaimma vuostálastin dien guovllus ja olles Suomas. Sus lea ballu, ahte goas nu sin guvlui bahkke ruvke, mii bilida guohtuneatnamiid ja luonddu.

– Mus leat golbma bártni, main várra guovttis jurddašit joatkit boazodoalus. Juos deike boahtá ruvke, boazodoallu ii leat šat vejolaš. Jearaldagas lea sámenuoraid boahttevuohta, Minna Näkkäläjärvi deattuha.

Son sávašii, ahte sápmelaččaid anašedje dán áigge váhá buoret árvvus. Muhto son ii leat boahtán dán máilbmái vuollánit.

– Nu guhká go mun dáppe ealán, mun in áiggo murddihit ja vuollánit. Mun in dohkket, ahte giinu veagal bahkke deikke, figgá rivvet min eatnamiid, duššadit min ealáhusa ja min kultuvrra.

Dokumeantta lea doaimmahan Juha Portaankorva Yles.

Dokumeanta lea juo dál oaidninláhkai Yle Areenas suomagillii namain Kaksi naista ja kaivos. Bearjadaga fas gánnáha geahččat Perjantai-prográmma ságastallama diibmu 21.05 Yle TV1:žis. Ságastallama jođiha doaimmaheaddji Sean Ricks.

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä