Sápmi |

Helsset čuovvula Roavenjárgga ovdamearkka – Álgga sámiid álbmotbeaivvi ávvudeames buot Helssega skuvllain ja beaiveruovttuin guđđojuvvon gávpotstivrii

Álgagis evttohuvvo, ahte buot Helssega beaiveruovttut ja skuvllat ávvudivčče sámiid álbmotbeaivvi jagi 2019 álggu rájes. Álgaga lea guođđán sosiálademokráhtaid gávpotstivrralahttu Eveliina Heinäluoma.

eveliina heinäluoma
Eveliina Heinäluoma lea Helssega gávpotstivrraláhttu. Govva: Helga West / Yle

Maŋŋebárgga Helssega gávpotstivrra badjelmearálaš čoahkkimis guđđojuvvui álgga sámiid álbmotbeaivvi ávvudeames Helssega skuvllain ja beaiveruovttuin. Vuosttas baji gávpotstivrralahttui Eveliina Heinäluomai dát lea leamašan buot eanemus geasuhahtti álgga, maid son lea gávpotstivrii guođđán.

Heinäluoma čálii áššis iežas Facebook-siidduin, ja lohká ahte lea ožžon olu positiiva máhcahaga áššis iige dušše sápmelaččain. Son jáhkká, ahte suopmelaččain lea dárbu oahpat eambbo sámekultuvrrain ja álbmotbeaivvi ávvudeapmi lea okta vuohki nannet diđolašvuođa.

– Ulbmil álgagis lea nannet áddejumi das, ahte sámiid historjá lea oassi maid Suoma historjjá. Juohke suopmelaš berrešii diehtit sámiid birra olu eanet ja mii livččii buoret vuohki, go muitališgoahtit sámiid birra árrabajásgeassimis, beaiveruovttuin ja skuvllain.

– Nubbi ášši lea dat, ahte diehtojuohkin lea buorre vuohki eastadit ovdagáttuid sámiid ektui. Mađe eanet helssetlaš nuorain lea diehtu sámiid birra, dađe uhcit šaddet dušši stereotiipat sámiin, muitala Heinäluoma, guhte lea bajásšaddan Helssegis.

Álgaga duogáš ovddit ávžžuhusain sámiid álbmotbeaivvi ávvudeames

Eveliina Heinäluoma oahpásmuvai sámeáššiide ja sápmelaččaide studeredettiin Lappi universitehtas riikkaidgaskasaš politihka. Go son fárrii ruovttoluotta Helssegii ja beasai Helssega gávpotstivrralahttun, son sávvagođii, ahte diđolašvuohta sámevuođas vuhttošii maid Helssegis ja namalassii árrabajásgeassima oahpposisdoaluin.

Mánáidáittardeaddji Tuomas Kurttila lea ávžžuhan, ahte sámiid álbmotbeaivvi ávvuduvvošii buot Suoma skuvllain ja beaiveruovttuin. Ávvubeaivvi áigge ulbmilin livččii oahpásmuvvat sámekultuvrii. Dán jagi maiddái Oahpahus- ja kulturministeriija ovttas Oahpahusráđđehusain ávžžuhedje olbmuid ávvudit sámiid álbmotbeaivvi miehtá Suoma. Oahpahusráđđehusa siidduin muitaluvvo, ahte Oahpahusráđđehus lea ovttas sámedikkiin buvttadan oahppomateriála, man sáhttá álbmotbeaivve ávvudeames ávkkástallat.

Roavenjárga vuosttas gávpot, gos álgga dohkkehuvvui – Helssegis njoazit proseassa

Vuosttas gávpot, mii dohkkehiii álgaga sámiid álbmotbeaivvi ávvudeames lea Roavenjárga. Guovvamánus 2018 Roavenjárgga gávpotstivrii guđđojuvvui álgga, mas sosiálademokráhtaid gávpotstivrralahttu Mikkel Näkkäläjärvi evttohii álbmotbeaivvi ávvudeame buot Roavenjárgga skuvllain ja beaiveruovttuin. Álgga dohkkehuvvui cuonoŋománu álggus. Álgagis ávžžuhuvvo álbmotbeaivvi áigge oahpásmuvvat sápmelaš kultuvrii sihke skuvllain, beaiveruovttuin ja priváhta beaiveruovttuin.

Helssegis álgagiid gieđahallan lea njoazit proseassa. Eveliina Heinäluoma muitala, ahte dál álgga, man son lea guođđán gávpotstivrii, manná gávpoga virgeolbmuid gieđahallamii. Sii čállet dasa iežas vástádusa ákkaiguin evttohusa vuostá dahje bealis. Heinäluoma árvala, ahte vástádus máhccá ruovttoluotta gávpotstivrii čavččabealde, goas loahpalaš mearrádus álgagis dahkkojuvvo. Heinäluoma ii jáhke, ahte álgga gopmána vuostálastimii.

– Mus lea nana jáhkku, ahte álgga manná čađa ja mii beassat ávvudit sámiid álbmotbeaivvi helssetlaš beaiveruovttuin ja skuvllain boahtte jagi álggu rájes. Helsset lea oaivegávpot ja sáhttá danin čájehit ovdamearkka maid eará gávpogiidda ja gielddaide sámeguovllu olggobealde, cealká Heinäluoma.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat