Sápmi

Inger-Mari Aikio lohká divttaidis Youtubes: "Dalle mun fidnen dasa justa dan vuoiŋŋa, maid mun háliidange"

Ima Aikio
Inger-Mari Aikio govve iežas diktavideoid olgun Buolbmatjávrri birrasis. Govva: Vesa Toppari / Yle

Sámi dáidaga doarjjasearvvis oidnet dákkár diktavideoid máŋggaláhkai ávkkálažžan.

Buolbmatjávrelaš dikta- ja girječálli Inger-Mari Aikio lea lohkagoahtán divttaidis videoide, maid de almmustahttá iežas Youtube-konttus.

Dán rádjai Aikio lea almmustahttán guokte filmmaža. Vuosttas filmmažis son lohká divtta Čuođis, mii lea almmustahtton Aikio ođđasamos diktagirjjis 69 čuoldda / 69 pylvästä. Nubbi dikta, Látnja ii jeara diimmu, fas lea Aikio vuosttas girjjis Gollebiekkat almmi dievva.

– Mun hirbmadit liikon ieš lohkat daid divttaid. Dalle mun fidnen dasa justa dan vuoiŋŋa, maid mun háliidange, muitala Aikio.

Son lei máŋga jagi smiehttan govvet diktavideoid. Álggus sus lei jurdda, ahte daid galggašii dahkat bures, govvet máŋggain kamerain ja de čuohppat fiinna ollisvuohtan. Diekkár buvttadeapmi goittot váldá olu áiggi, návccaid ja ruđa.

– De mun mearridin, ahte mun dat gal beare telefovnnain báddestan iežan, iige mávsse ii maidige.

Sámi dáidaga doarjjasearvvi ságadoalli Anne Kirste Aikio mielas lea buorre, ahte sámedáiddárat hutket ođđalágan vugiid lebbet dáidaga. Son jáhkká, ahte ovdamearkka dihte dákkár dikta-vlogga ánssus sámedivttat olahit olbmuid buorebut.

– Dieđusge dat addá dáiddabuktagii dakkár lasseaspeavtta, go ieš dáiddár ovdanbuktá dan. Sámi dáiddárat, nu mo buot earáge dáiddárat, galget várra jurddašit dakkár hutkás vugiid, mat heivejit sin dáiddasuorgái, dadjá Aikio.

Anne Kirste Aikio
Sámi dáidaga doarjjasearvvi ságadoalli Anne Kirste Aikio muittuha, ahte sámegiella lea njálmmálaš giella, ja danin ovdamearkka dihtii videot heivejitge bures Sápmái. Govva: Anneli Lappalainen / Yle

Anne Kirste Aikio smiehtada, ahte girjjálašvuohta sáhttá Sámis leat dan dáfus váttes dáiddasuorgi, go buohkat eai máhte lohkat iežaset eatnigillii. Son oaidnáge Inger-Mari Aikio diktavideoid máŋggaláhkai ávkkálažžan.

– Olbmot eai soaitte máhttit lohkat sámegiela. Miihan maiddái diehtit, ahte olbmot eai leat šat nu viššalat lohkat ja háhkat girjjiid ja mii leat olu eambo doppe digimáilmmis. Dat soaitá veahkehit olbmuid gávdnat daid, dadjá Aikio.

"Sámi dáiddakritihkka ja kulturjournalistihkka váilu"

Anne Kirste Aikio ii goittotge guođáše sámedáidaga lebbema dušše beare dáiddáriid iežaset hárduid ala. Son sávašii, ahte ovdamearkka dihtii sámi girjjit ráhkaduvvošedje eanet jietnagirjin ja Sámis livčče eanet dáiddafestiválat, dego girjjálašvuođafestivála.

Su mielas sámi dáidaga doarjjošii maiddái dat, ahte dat árvvoštallojuvvošii eanet almmolašvuođas.

– Mu mielas dárbbašivččiimet sámi dáiddakritihka, kulturjournalistihka ja diekkár áššiid, mat doarjjošedje olbmuid áddet, geavahit ja guldalit dáiddabuktagiid.

– Dat váilu mis measta ollásit, ahte livččii dat doarjjavuogádagat das birra, mat dasto veahkehivčče min daid buktagiid geavaheamis ja maiddái nuppe gežiid addá dáiddáriidda máhcahaga sin bargguid ovddas, dadjá Anne Kirste Aikio.

Lasi diktavideot leat šaddamin

Inger-Mari Aikio áigu almmustahttit diktavideoid eanetge, go fal čuvggoda. Videoid son govve olgun Buolbmatjávrri birrasis. Son ii goittot eisege áiggo stresset iežas diktavideoiguin.

– Jurddašin mun bijan dan divtta, mii dal de boahtá millii, dadjá Aikio.

Aikio lea válljen lohkat divttaid sámegillii ja bidjat video vuollái jorgalusaid teakstan. Ovdamearkka dihte Látnja ii jeara diimmu -divttas son lea bidjan jorgalusa sihke eaŋgals-, spánska-, itália-, arabia-, swahili- ja suomagillii.

Inger-Mari Aikio lohká divtta "Čuođis". Video: Inger-Mari Aikio

Inger-Mari Aikio diktavideoid sáhtát geahččat dáppe.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä