Sápmi |

Jiekŋameara ruovdemáđija bissu Sámi eanangeavahanplánas – Pohjois-Lapin maakuntakaava 2040 -hámus dohkkehuvvui evttohussan

Maiddái ođđa elerávdnjelinjá rohtten Roavvenjárggas Ohcejohkii gitta riikkarádjái lea mielde lávas, nugo maid earret eará bieggafámu huksen Soađegili guvlui.

Kuvamanipulaatio. Toteutuessaan rata halkoisi yhteensä kuusi saamelaispaliskuntaa Sodankylän ja Inarin alueilla.
Dahkkojuvvon govva Jiekŋameara ruovdemáđijas Sámis. Govva: Vesa Toppari / Yle

Lappi lihtu stivra lea dohkkehan Soađegili, Anára ja Ohcejoga boahttevuođa eanangeavahanplána (su. Pohjois-Lapin maakuntakaava 2040) sáddema cealkinláhkai eiseválddiide.

Dát eanangottelávva lea guhkes áiggi eanangeavahanplána, mainna lea dárkkuhus oktiiheivehit iešguđetlágan intreassaid ávkkástallat Sámi eatnamiiguin.

Lappi lihtu stivrra lahttu Henri Ramberg (gur.) evttohii čoahkkimis vuossárgga, ahte lávvaárvalus máhcahuvvošii ođđa válmmaštallamii Jiekŋameara ruovdemáđija oasil. Eará lahtut eai goittotge dorjon dán evttohusa, ja áššis ii jienastuvvon. Ramberg guđii áššis sierraoaivila.

Ruovdemáđija, geaidnobarggut ja elerávdnjelinnjá

Eanangottelávva ollá jahkái 2040 ja das lea mielde earret eará merkejupmi Jiekŋameara ruovdemáđijas, man ovddideami goit juo oktii leat Suomas gaskkalduhttán. Lávas ii goit váldojuvvo bealli dasa, gokko ruovdemáđija galgá johtit.

Eanangottelávas leat mielde maid máŋggat geaidnofidnut. Deháleamosin lea njelješgeainnu divvun Soađegilis Gápmasa rádjai.

Maiddái ođđa elerávdnjelinjá rohtten Roavvenjárggas Ohcejohkii gitta riikkarádjái lea mielde lávas, nugo maid earret eará bieggafámu huksen Soađegili guvlui.

Davás lassemerkejumit

Soađegili, Anára ja Ohcejoga boahtteáiggi eanangeavahanplánii leat dahkkojuvvon maiddái muhtin lassimerkejumit. Ođđa merkemat gusket earret eará divrras čázádagaid ja Anára galbma- ja biilatestemiid ovddidanguovllu.

Divrras čázádat -merkejumi eanangottelávas leat ožžon Anárjávri, Njávdánjohka, Uutuajohka, Lohttu ja olles Deanu čázádat. Merkejumiin hálidit deattuhit, ahte čázádagain leat mearkkašahtti guollenálit ja luondduárvvut, dego dápmohiid ja luosaid gođđanguovllut. Guovlluiguin ávkkástallan ii oaččo váikkuhit lundui ja guolásteapmái.

Anára gielda ja TestWorld-fitnodat evttohedje, ahte eanangottelávvii lasihuvvo galbma- ja biilatestemiid ovddidanguovlu Avvilis. Dárkkuhussan lea ráddjet testendoaimmaid dihto guvlui.

Lávvii leat lasihan maiddái erenomážit sámekultuvrra dáfus divrras kulturbirrasiid ja -guovlluid Siidda kulturbiraseiseválddiid árvalusaid vuođul. Dáid merkejumiin lea ávki dalle, juos giinu ohcá stáhtas doarjaga ovdamearkka dihte visttiid dahje birrasa ordnemii.

Eiseválddiide oaidninláhkai álgojagi, álbmogii easka jagi geažes

Pohjois-Lapin maakuntakaava 2040 -evttohusa leat dál jorgaleamen sáme- ja dárogillii. Eiseválddit sáhttet addit plánas cealkámušaid jagi 2020 álggu rájes. Dan maŋŋá plánas ráđđádallet vel goittotge Sámedikkiin ja boazodoaluin.

Álbmot beassá oaidnit ja kommenteret plána čakčat 2020. Maŋimuš divodemiid maŋŋá Lappi lihtu stivra gieđahallá lávvaevttohusa loahppajagi 2020.

Eanangottelávva lei almmolaččat oaidnin- ja cealkinláhkai álgojagi 2019. Áššis leat ráđđádallan earret eará gielddaiguin, Sámedikkiin, Nuortalaččaid giličoahkkimiin, bálgosiiguin, birasministeriijain, TestWorldiin, rádjegozáhusain ja ruvkefitnodagaiguin. Dan maŋŋá láva leat dárkkistan ja divodan.

Eanangotteláva materiálaid beassá lohkat Lappi lihtu neahttasiiddus.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä