Sápmi

Jorgaleaddji Arla Magga váillaha máŋgii veahki sániid hutkamis – Ohcejogas geahččalit dál čohkket jorgalan- ja dulkonbálvalusaid ovtta sadjái prošeavttain

Arla Magga työskentelee kääntäjänä
Arla Magga muitala, ahte jorgalanbargguid lea buorre bargat gáiddusin. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Ohcejoga gielda lea ožžon Lappi EBI-guovddážis doarjaga prošektii, man ulbmilin lea vuođđudit guovddáža, gosa leat čohkkejuvvon sámegiela dulkon- ja jorgalanbálvalusat.

Aviissain oidnostit duollet dálle sámegielat dieđáhusat, gielddaid neahttasiidduin leat sámegielat teavsttat ja ovdamearkan sámediggi almmustahttá áššelisttáid ja beavdegirjjiid sámegillii. Muhto leatgo goasse jurddašan gos dat bohtet dahje gii daid lea čállán?

Arla Magga Oulus lea okta sis, gii dienasbargun jorgala earet eará dieđáhusaid sámegillii. Son lea lohkan davvisámegiela váldoávnnasin Oulu universitehtas ja vehážiid miel bargagoahtán jorgalanbargguid.

– Mu mielas lea dehálaš jorgalit teavsttaid iežas gillii ja seammás ovddidit giela ja hutkat ođđa sániid ja fállat dieđu sápmelaččaide iežas gillii, dadjá Magga.

Jorgalanbargu ii goittot álo leat nu álki. Dat lea oktonas bargu ja muhtimin dárbbašivčče maid veahki.

– Dan veahki mun lean gávdnan dieđusge iešguđetgelágan teknihkalaš reaidduin, mat gávdnojit doppe neahtas, muhto seammás mun lean dárbbašan ja gáibidan gulahallama eará jorgaleaddjiiguin, smiehtada Magga.

Arla Magga, sanakirja on tarpeellinen käännöstyössä
Arla Magga lea lohkan davvisámegiela váldoávnnasin Oulu universitehtas ja vehážiid miel bargagoahtán jorgalanbargguid. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Ohcejogas geahččalit čohkket jorgalan- ja dulkonbálvalusaid ovtta sadjái

Ohcejoga gielda lea álggaheamen dál cuoŋománus prošeavtta, man ulbmilin lea ovddidit sámegiela dulkon- ja jorgalanbálvalusat. Prošeavttas geahččalit ovddidit sámeguvlui, ovdasajis Ohcejohkii oasussearvelágan dahje eará fitnodatdoaimma vugiin doaibmi guovddáža, gosa leat čohkkejuvvon sámegiela dulkon- ja jorgalanbálvalusat.

Dárkkuhussan lea buoridit sámegielalaš jorgalanbálvalusaid fidnema ja ovddidit vuollegis šielmmá fitnodatdoaimma.

– Dulkon- ja jorgalandárbbut bohtet olles áigge ja mii álggiimet smiehttat mo livččii álkkimus gávdnat jorgaleaddjiid ja dulkkaid hui máŋgga iešguđetlágan dárbbuide, muitala gieldda ovddidan- ja ealáhushoavda Johanna Mikkola.

Johanna Mikkola, kehittämis- ja elinkeinopäällikkö, Utsjoki
Johanna Mikkola álggahii mannan golggotmánus gieldda ovddidan- ja ealáhushoavdda virgesadjásažžan. Govva: Anneli Lappalainen / Yle

Mikkola muitala, ahte jurdda dán prošektii šattai go son bođii gildii bargui ja galggai válmmaštallagoahtit vuosttas lávdegotti čoahkkima. Čoahkkináššegirjjiid galggai oažžut maid sámegillii.

– Das mu čalmmiid ovddas lei listá, mas ledje moaddelot nama ja fuolasmuvven, ahte mo gearggan riŋget buot namaid čađa ja fidnet jorgaleaddji buot báhpáriidda. Smiehtastin, ahte iigo dása gávdnošii álkkit vuohki, muittáša Mikkola.

Prošektii ohcet dál prošeaktahoavdda guđa mánotbadjái ollašuhttit prošeaktaplána.

Guldal Ohcejoga gieldda ovddidan- ja ealáhushoavda Johanna Mikkola jearahallama suomagillii dás. Jietna: Anneli Lappalainen / Yle

Jorgaleaddji mielas buorre jurdda čohkket bálvalusaid oktii

Arla Magga muitala, ahte sis lea okta priváhta jorgalanbargojoavku Facebookas, gos sáhttá hutkat ja čoavdit sániid. Veahki gártá máŋgii ohcat iešguđetlágan gálduin.

– Mus leat maid muhtin olbmot, geain mun láven jearrat ja lean mun maiddái jearran anárašgielat jorgaleaddjiin, mo sii leat čoavdán. Datge veahkeha, dadjá Magga.

Su mielas livččii buorre oažžut báikki, gos oažžut alcces doarjaga ja veahki, muhto maiddái gosa rávvet jus giinu dárbbaša jorgalan- dahje dulkonbálvalusaid.

– Sáhttá veahkehit maiddái daid eiseváldiid, dahje doaibmiid dahje lágádusaid, geat diŋgojit jorgalusaid. Sii dárbbašit máŋgii davvisámegiela lassin maiddái anáraš- ja nuortalašgiela jorgalusaid, muitala Magga.

Guldal jorgaleaddji Arla Magga jearahallama dás. Jietna: Kirsti Länsman / Yle

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä