Sápmi |

Jus doaját dávtti, de veahkki sáhttá gávdnot lagabus go árvidatge – bohcco dávttiin ráhkaduvvon dálkkas oaččui pateantta USA:s

Davvi-Suopmelaš BBS fitnodat vuordá beassat vuovdalit bohccodáktedálkasa jo boahtte jagi bealde.

Mallikuva_ruiskusta-1
Bohcco dávttis ráhkaduvvon Artebone-dálkkas lea dárkkuhuvvon savvonváttisvuođaid dikšumii. Govva: BBS Bioactive Bone Substitutes Oy

Čielgemállása vuoššadettiin dahje erttega steikedettiin ii olmmoš gal dávjá smiehta dađi eanet, go ahte goas beassá borrat. Njiellá bierggu, čieská ađđama ja sohpá vel dávtti. Maŋemuš vel bidjá dáktebázahusaid iežas beatnagii, muhto dávjjit gal dáidet dán áigge olbmos dávttit bálkásit.

Bohcco dákti lea goit álgán dál beaggit máilmmis. Davvisuopmelaš BBS Bioactive Bone Substitutes Oy almmuhii dán vahkkus, ahte fitnodat lea ožžon pateantasuoji USA:s iežas dálkkasbuktagii, mii lea ráhkaduvvon bohcco dávttis.

Njuorggánlaš badjeolbmo ja biergobuvttadeaddji Asko Länsman mielas lea buorre, ahte bohccobierggu lassin maiddái dávttit dohkkejit.

– Dat boahtá loktet bohcco árvvu, jus mii sáhttit álgit vel dávttiid vuovdit, dadjá Länsman.

Dálá dilis Länsmana biergofitnodaga dávttit mannet bioindustriija geavahussii.

– Dál dain ii leat mangelágan haddi, muhto buorre, ahte gii nu daid juobe viežžá eret, smiehtada Länsman.

Asko Länsman
Njuorggánlaš badjeolbmo ja biergobuvttadeaddji Asko Länsman mielas lea buorre, ahte dávttitge dohkkejit. Govva: Kaija Länsman / Yle

Buktaga ráhkadeapmái dohkkejit dušše riekta galmmihuvvon dávttit

BBS Bioactive Bone Substitutes Oy -fitnodaga Artebone-buvtta ja dan komponeanta leat dál ožžon pateantasuoji USA:s ja buot mearkkašahtti gávpeguovlluin birra máilmmi.

Fitnodaga doaimmajođiheaddji Ilkka Kangasniemi muitala, ahte USA lea máilmmi stuorámus ortopedalaš buktagiid márkan guovlu ja danne pateanta oažžun sihke buktagii ja válmmaštanprosessii lea hui mearkkašahtti ođas fitnodahkii.

Buktaga geahččalit oažžut márkaniidda boahtte jagi bealde.

– Gal dat boahtte jahkái manná. Lea vel váttis diehtit lihkosmuvvágo dat, muhto mii geahččalit, dadjá Kangasniemi.

Ilkka Kangasniemi
BBS Bioactive Bone Substitutes Oy -fitnodaga doaimmajođiheaddji Ilkka Kangasniemi vuordá, ahte buktaga beasaše vuovdit. Govva: Priváhta

Jus olmmoš doadjá dávtti, de fitnodaga dutkamušaid mielde bohcco dávttis ráhkaduvvon ávdnasa sáhttá geavahit duokŋasin ja dat ovddida buorráneami. Fitnodat lea bargan dutkamiin jo moaddelogi jagi. Dutkamis čielggai, ahte bohccos leat buoremus ja nannoseamos dávttit ja dat šaddet vel jođánit.

– Jus ođđa dákteávdnasa galgá váldit olbmo dávttis, de dat gáibida čuohpadeami. Bohcco dávttis ráhkaduvvon buvtta lea seamma buorre go olbmo dáktesirdda, muhto dat ii gáibit čuohpademiid, muitala Kangasniemi.

BBS geavaha buktaga ráhkadeapmái duháhiid kiloid dávttiid jagis. Fitnodaga dálkkasbuktagii eai dohkke gal buot máilmmi čielgemálesdávttit, muhto čorgadit čuhppojuvvon ja galmmihuvvon dávttit.

Vuos eai dárbbaš boazodoallit ja biergofitnodagat vuordit lassidietnasiid dáktegávppis, dasgo dálá dilis BBS oastá buot dávttiid Lapin Lihas.

– Buktaga ráhkadeamis mii fertet čuovvut sihke EU ja eará riikkaid direktiivvaid. Mii fertet diehtit gos dávttit bohtet, mo ja gii daid lea čuohppan ja mo dat leat galmmihuvvon. Ná bakterat ja virusat eai beasa leavvat, muitala Kangasniemi.

Ollila: “Buorre boazodoalu imagoi”

Bálgosiid ovttastusa doaimmajođiheaddji Anne Ollila oaivvilda, ahte dáktedálkkas dahká buori boazoealáhusa imagoi.

– Dákkár buktagat loktejit boazodoalu árvvu. Boazu beroštahttá miehtá máilmmi ja ođđa innovašuvnnat, main boazu lasiha buresveadjima, de dakkár ođđasat leat midjiide ávkin, dadjá Ollila.

Anne Ollila on Paliskuntain yhdistyksen toiminnanjohtaja.
Bálgosiid ovttastusa doaimmajođiheaddji Anne Ollila mielas bohcco galgá ávkkástallat juohkeláhkai. Govva: Vesa Toppari / Yle

Ollila muittuha, ahte bohcco dákteliepma lea válljejuvvon jagi 2020 dearvvašvuođabuvttan Suomas.

– Bohcco dákti lea divrras ávnnas ja dieđusge dan galgá ávkkástallat nu bures go vejolaš, dadjá Ollila.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä