Sápmi |

Kaisa Ahvenjärvi nákkáhallá sápmelašvuođa govain dálá sámelyrihkkas

Filosofiija magisttar Kaisa Ahvenjärvi nákkáhallá lávvardaga 17.6. Jyväskylä universitehtas. Fáddán sus lea ođasmahtton árbevierru, dálá sámelyrihkka sápmelašvuođa govat.

Jietna: Kaisa Ahvenjärvi väitöskirja
Jietna

Kaisa Ahvenjärvi nákkáhallá dálá sámelyrihkka sápmelašvuođa govain. Su nákkosgirjji namma lea suomagillii Päivitettyä perinnettä. Saamelaisen nykyrunouden saamelaiskuvastoja. Ahvenjärvi muitala ahte sámi lyrihkka lea buorre dilis.

– Leat olu ođđa diktačállit, geat leat debuteren dál 2000- ja 2010-logus, ja hui buorit diktačoakkáldagat leat boahtán olggos. Hui miellagiddevaš čállit ja dakkár čállit, geat leat ođasmahttán sámi lyrihka, ja de leat maiddái dakkár nu gohčoduvvon klassihkkarat, geat ain čállet.

– Ovdamearka dihte mu mielas Inger-Mari Aikio lea juo sámi klassihkar ja de Suoma bealde lea ođđa čálli, gii lea hui produktiiva leamaš, Niillas Holmberg, gii lea dakkár multidáiddár nugo buohkat dihtet, muhto son lea jo njeallje diktačoakkáldaga čállán ja almmustahttán. Ja de Norgga bealde leat vaikko man olu diktačállit, nu ahte manná hui bures sámi lyrihkas.

"Dehálaš ja stuorra rolla"

Kaisa Ahvenjärvi muitala, ahte vuođđojurddan sus lea leamašan dat, ahte mo sápmelašvuohta govviduvvo dálá sámelyrihkas.

– Dat lea leamaš dat váldojearaldat mu dutkamušas. Ja de lean geahččan daid divttaid govaid, ahte makkár sápmelašvuođa govat gávdnojit dálá divttain.

Ahvenjärvi mielde sápmelašvuođa govain lea mearkkašahtti rolla dálá lyrihkas.

– Sápmelašvuohta lea ollu govviduvvon sámi diktačoakkáldagain, nu ahte dat lea hui dehálaš fáddá, dehálaš ášši man birra diktačállit háliidit čállit.Sáhtášii dadjat doppe leat olu dakkár árbevirolaš sápmelašvuođa govat dahje stáđásmuvvan sápmelašvuođa govat dálá sámi lyrihkas, muhto sáhttá dadjat ahte buot divttat dahje diktačoakkáldagat maiddái ođasmahttet daid sápmelašvuođa árbevirolaš govaid.

– Juste dan dihte mu nákkosgirjji namma lea ođasmahtton árbevierru. Dainna háliidan muitalit dan birra, ahte das árbevierus lea áin dehálaš ja stuorra rolla divttain, muhto dat árbevierru lea ođasmahtton nu, ahte dat diktačállit leat ráhkadan nugo ođđa perspektiivvaid dan árbevirrui.

"Ii dušše árbevirolaš govva"

Ahvenjärvi muitala, ahte dehálaš loahppaboađus dutkamušas lea ahte dálá sámi lyrihka ii govvit ovtta oktilaš sápmelašvuođa, muhto sámi máŋggalágánvuođa.

– Dat lea mu mielas buorre ja dehálaš ášši, ahte ii leat dušše dakkár árbevirolaš, historjjálaš govva sápmelašvuođas, muhto dat lea govva mii govvida dán áiggi duohtavuođa ja sápmelašvuođa máŋggalágánvuođa. 

Nákkosdilálašvuohta lea lávvardaga 17.6.2017 diibmu 12 Jyväskylä universitehtas.

Vuostenákkáhallin lea professor Vuokko Hirvonen ja doseanta Olli Löytty. Kustosin lea professor Sanna Karkulehto.

Kaisa Ahvenjärvi lei mielde Dearvva-sáddagis 16.6.2017.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä