Säämi |

Kirdemmašineh kirdeh Aanaar kuávlust já noreh tiäđu tast, mii eennâm alne lii, ovdâmerkkân rakânâsâin

Eennâmmittedemlágádâsâst lii taan ive lamaš laseršluubbukstâllâm já áimukovveem kuávlu Anarist. Kirdemmaašin kirdá suullân kyehti kilomeetter eennâm paajaabeln.

heli laaksonen maanmittauslaitos
Kárttáhovdâ Heli Laaksonen muštâl, et Aanaar kuávlust kirdemmašineh kirdeh meid iho. Sij iä hoksáám almottiđ tast páihálijd, mutâ eennâmmittedem lágádâs nettisijđoin láá kale tiäđuh. Govva: Markku Rantala / Yle

Tai peeivij já iijâi ääigi Anarist lii kirdám kirdemmaašin ovdâsmaŋas. Taat ij kuittâg lah mii peri kirdemmašinijd, mutâ tot iššeed uđđâ káártái rähtimist, iätá eennâmmittedemlágádâs kárttáhovdâ Heli Laaksonen.

Sist lii lamaš taan ive laseršluubbukstâllâm já áimukovveem kuávlu Anarist, Kaamâsist já Aanaarjäävri alne. Laseršluubbukstâllâm maašin puáhtá kirdeđ meid iho já tot lii meid ain tääl-uv joođoost Anarist, čielgee Laaksonen.

– Laseršluubbukstâllâm kirdemmašinist lii räigi mii pááčá lasersuonjârijd enâmân já tom vuáđuld lii máhđulâš uážžuđ kuulmâuulâtlâš myensteristem já tiäđu tast mii eennâm alne lii. Taat maašin kirdá suullân kyehti kilomeetter eennâm paajaabeln, čielgee Laaksonen.

Laaksonen muštâl, et sij iä lah almottâm páihálijd täst maiden, mutâ eennâmmittedemlágádâs nettisijđoin kale lii tiätu main kuávluin maašin kirdá.

Taan ive sij láá kuvvim eenâb ko lijjii vuávám, tondiet ko láá lamaš šiev šooŋah. Aanaar lii tavemus kuávlu taan ive kost sij láá ráhtám laseršluubbukstâllâm.

– Tavveen šoŋŋâtileh pyehtih leđe hastâleijeeh, te tondiet kolgâp ávhástâllâđ talle ko láá šiälgus já koškes šooŋah, te tain meid iho já tondiet tavveen kenski láá-uv eenâb kirdemeh meid iho.

Táválávt sij juátkih taid pargoid porgemáánu loopân räi. Ovdil ijjâpuolâšijd já loostâi koččâm kalga pargoid joskâđ vâi amnâstah liččii nuuvt homogeenilâš ko máhđulâš.

Navigaattoreh já táváliih káártáh puáráneh, kieldah finnejeh tiäđuid rakânâsâin

Laseršluubbukstâllâmamnâstuvah išedeh táválii ulmuu tulvekáártái peht, et tai vuáđuld puáhtá árvuštâllâđ tom, et jis šadda tulve, te moid kuávloid tot aca já maid kuávluid kannat turvâstiđ.

Laaksonen muštâl, et meid táválijn káártáin šaddeh pyerebeh, te puáhtá leđe iššeen jis veikkâ vuálgá kuobbârijd nuurrâđ. Meid navigaattoreh puáráneh ko káártáh láá tärhibeh.

Toos lasseen eennâmmittedemlágádâsâst rähtih Suomâ rakânâsâin 3D-tiäđuid. Ovdil sij iä lah tiättám tärkkilávt ovdâmerkkân rakânâsâi aloduv.

– Ko taat tärkkilis amnâstâh lii nuuvt šiev, te mij pyehtip myensteristiđ tagarijd rakânâsâid moh mii káártáin iä lah ovdil lamaš teikkâ kieldah iä lah tiättám, et tagareh rakânâsah ubâ láá lemin.

– Kieldâin táválávt rakânâstiäđu nuurrâm tábáhtuvá rakânâskocceem peht já jis lii veik vájáldittâm uuccâđ huksimlove, te talle puáhtá leđe, et kieldâst iä lah ubâ lamaš tágáreh tiäđuh.

Laaksonen muštâl, et taat meid iššeed taid prosessijd puátteevuođâst, ko älgih leđe tágáreh autoh main ij lah vyeijee ollágin.

Kuldâl lase anarâš saavâid tääbbin.

Varrasamosat: Säämi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä