Sää´mjânnam

Ko teʹlfoonõhttvuõđ kåmmne, leʹčči Čeʹvetjääuʹr vaarteâđtõõzzi lookki feʹrttjam jååʹđted 100 ǩm tõid lookkâd – Vaarteâđtõõzzid lokkum juʹn čiččam eeʹjj koolm sääʹmǩiõlin

Eeva Nykänen päivystää koltansaamen vaaratiedotuksia.
Čeʹvetjääuʹrest lie juʹn muädd vuâra vitt eeʹjj seʹst pu kõhttvuõđ kåmmnam. Teʹl Eeva Nykänen lij koittjam vuõltteed vaarrteâđtõõzzid, ǥõõi oummu tieʹtte mäʹhtt tuåimmad. Govva: Sara Wesslin / Yle

Täʹbbe mââibaarǥ lij väʹlddkåddlaž 112-peiʹvv. Tän peeiʹv ääiʹj kuulât joʹba viiđ ǩiõlin pirr Lääʹddjânnam vaarrteâđtõsteeʹstid jeeʹres mediain.

Äiʹmmteâđ strooiʹtel teâđat pannšõõŋâst, kååʹtt vuäitt leeʹd vaarlaž, lookk Eeva Nykänen vaarteâđtõsharjjtõõzz dååma Čeʹvetjääuʹr siidâst. Son peiʹvvrââtt suutk pirr kueʹhtt neäʹttel vuârast Lääʹddjânnam vaarteâđtõõzzid. Jos meer feʹrttai vaarted mõõn-ne vaarest, teʹl Nykänen lookk tän teâđtõõzz nuõrttsäämas.

– Juõʹǩǩ vuâra teâđtõs ko puätt, vuõssmõssân nåkkam põõltõs puätt, što mii toʹben lij ââʹn? Jos tät teʹlfoon lij jõskk, teʹl lie puk puârast, särnn Nykänen mååjjmeeʹl.

Ruõppses jieʹttteâtt televisiost, radiost lookkât joʹba viiđ jeeʹres ǩiõʹlle

Radioin, televisioin da ođđsin õinn måtmešt lie šõddmõõžž, mõin Lääʹddjânnam veʹrǧǧneeʹǩ taarb mieʹldd teâđte. Vaarrteâđtõs uʹvddet teʹl, ko meer feʹrttai vaarted oummu jiõʹǧǧe, tiõrvâsvuõʹtte leʹbe pirrõʹsse šõõddi vaarrest.

Täk teâđtõõzz mušttle, mäʹhtt suõjjeed jiijjâd šõddmõõzzâst leʹbe tõn seuʹrrjõõzzin da mäʹhtt veäʹltted vaar.

Ouddmiârkkân peälštemveʹrǧǧneeǩ, pååʹles, jieʹttkõõskõs, äimmteâđstrooiteʹl da Lääʹddjânnam ministeria vueiʹtte uʹvdded teâđtõõzzid. Tän mâŋŋa tät teâtt seʹrddet Yleisradiooʹje, mii huõllâd tõn õõutårra meeru.

Eeva Nykänen päivystää koltansaamen vaaratiedotuksia.
Eeva Nykänen lij lookkâm säämas vaarrteâđtõõzzid aivv älgg rääʹjest. Govva: Sara Wesslin / Yle

Tät kääzzkõs lij tuåimmam čiččam eeʹjj lääʹdd- da ruõccǩiõl lââʹssen še säämas.

– Mij ǩiõlâst-han jiõm ni tiõđ, ij täidd leeʹd määŋgaž ǩii ij fiʹttjeʹči lääʹddǩiõl. Leâša tõt jieʹnnǩiõlin lokkum sääʹn mij fiʹttjep jiânnai pueʹrben. Täthan lij tuõđi šiõǥǥ, smeâtt Nykänen.

Ko Eeva lij lookkam da vuõlttääm jiijjâs teâđtõõzz, tän mâŋŋa säämas lokkum jiõn piijat õõutårra teʹlfoonin nuuʹbb beäʹlnn Lääʹddjânnam.

Yleisradio kõõskõõzzâst puk teâđtõõzzid vuõltteet õõutårra obb riikk radioin da televisioin, ǥõõi teâtt täävat puk aazzjid.

Staanvuõttjååʹđtei Jyrki Guttorm mušttal, što eeʹjjest pueʹtte nuʹt 30 vaarrteâđtõõzz lääddas da ruõʹccǩiõʹlle jeeʹres sõõʹjin Lääʹddjânnam. Säämas teâđtõõzzid kuulât hääʹrveld, nuʹt 3-4 vuâra eeʹjjest.

– Leäʹp vuäǯǯam sääʹmǩiõllsai ouʹdde vaarteâđtõõzzin lääʹjjest õõlǥtõs, što feʹrttai vuõltteed vaarrteâđtõs koolmin sääʹmǩiõlin, särnn Guttorm.

Jyrki Guttorm Yleisradion turvallisuuspäällikkö.
Yleisradio staanvuõttjååʹđteei Jyrki Guttorm haalâd viikkâd õinn ooudâs ânnʼjõž vaarrteâđtõstuåimid. Govva: Laura Karvinen / Yle

Ko vaarr puätt, mâânn nuʹt 15 minuutt ouddâl ko tõn lookkâd radiost

Kuʹǩes kõõski Lääʹddjânnmest lie še vaiggâdvuõđ: õõut ǩeässa Čeʹvetjääuʹr vuuʹdest Nuõrtt-Aanrest teʹlfoonõhttvuõđ jie tuåimmam ni vooʹps. Oummu jie vuäittam soittjed, jie ââʹnned interneeʹtt leʹbe vuõltteed teʹksttteâđaid.

Teʹl peiʹvvrõõttjest leʹčči feʹrttjam jååʹtted pâʹjjel 100 ǩilomettar tuâkka Aanra vaarted oummid.

– Mõõnni ǩieʹzz teʹlfoon-ǥaan jie tuåimmjam, što âlgg vueʹlǧǧed Aanar kåʹdd põʹrtte leʹbe koozz-ne tiõrvâsvuõttpõʹrtte tok tõid iʹlmmtõõzzid vuõltteed, ko tääiʹben jie tuåimmam teʹlfoon. Tot-han lij nuʹt kuʹǩǩ mäʹtǩǩ, ǩii tõt vuâlgg tõn diõtt.

Vaaratiedotepäivystyksiä tehdään Suomessa myös kaikilla kolmella saamen kielellä.
Tän peeiʹv taarbaš pâi teʹlfoon vaarrteâđtõõzzi lookkummša da vuõlttõʹsse. Govva: Sara Wesslin / Yle

Täʹbbe mââibaarǥ 11. tälvvmannu lij väʹlddkåddlaž 112-peiʹvv. Tän peeiʹv ääiʹj vuäitt kuullâd joʹba viiđ ǩiõlin pirr Lääʹddjânnam vaarrteâđtõsteeʹstid jeeʹres mediain. Staanvuõttjååʹđteei mieʹldd tän sââʹjest vuäitt mõõnnâd joʹba 15 minuutt ouddâl, ko vaalmâš vaarrteâđtõs lookkâd radiost.

Tän diõtt lääʹjjmeâldlaž kääzzkõõzz haaʹleet obb ääiʹj viikkâd še ooudâs.

– Vuäitt leeʹd, što mij tuåimm-maall lie juʹn puärraz. Tuâivam, što vuäǯǯap tän teâđtõõzzid jåʹttlubun. Täin mâânn nuʹt 15 minuutt, ko vuäǯǯap lookkâd teâđtõõzzid meeru tõʹst, ko leäʹp piijjâm teâđtõõzz ålggan, särnn Guttorm.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä