Sápmi |

Kost kozzsäpligeh láá? Taan keesi uáinám tuše motomijd kozzsäpligijd Uccjuuvâst já Kietâruotâsist

Kozzsäpligeh iä lah valjeest taan keesi. Ohtâ suijâ lii moonnâm täälvi šoŋŋâtile.

Tunturisopuli kurkistaa lumikolosta.
Lah-uv uáinám kozzsäplig taan keesi? Tiettih-uv ete muldesäpligij meeri vaaigut toos, mon ennuv kozzsäpligeh láá? Govva: Metsähallitus / Pekka Sulkava

Säämist ulmuuh láá hárjánâm toos, et ain mottoom ive láá kozzsäpligeh valjeest, ko vuot motomin iä masa ollágin. Majemui iivij ääigi iä kozzsäpligeh lah nuuvt ennuv oinum.

Meccihaldâttâs paajeeb tärhisteijee Tuomo Ollila muštâl, ete taan keesi láá lamaš uccáá kozzsäpligeh.

– Hirmâd uccáá láá lamaš. Motomeh kozzsäpligeh láá oinum Uccjuuvâ Kaldoaivi kuávlust já Kietâruotâsist, mutâ stuorrâ mereh iä lah lamaš keesi ääigi kosten.

Ollila muštâl, ete ko muotâ lâi suttâm, te Suáluiseelgist kuávlust já Avveeljuuvâ maadâpele tuoddârijn lijjii lamaš eenâb kozzsäpligeh.

Sun muštâl, ete ij kannat vyerdiđgin, ete taan čoovčâ uáináččij kozzsäpligijd.

– Moonnâm ive lijjii kale tagareh meerhah, ete kozzsäpligij meeri sátáččij lasaniđ, mutâ moonnâm täälvi šoŋŋâtile lâi taggaar, ete kozzsäplig ij piergim.

Metsähallituksen ylitarkastaja Tuomo Ollila ottaa vastaan pesäilmoitukset.
Meccihaldâttâs paajeeb tärhisteijee Tuomo Ollila muštâl, ete taan keesi láá lamaš uccáá kozzsäpligeh. Govva: Jarmo Honkanen / Yle

Emeritus professor: "Kozzsäpligij meeri lasanem váátá meid muldesäpligij lasanem"

Vyevdielleetiettuu emeritus professor Heikki Henttonen parga luánduriggodâhkuávdáá äššitobden já suu spesialsyergi láá ovdâmerkkân kozzsäpligeh. Sun muštâl, ete kozzsäpligij miärán vaaigut meid muldesäpligij meeri.

– Muldesäpligij nälimulsâšuddâm vaaigut meid kozzsäpligij miärán. Talle ko láá kozzsäpligeh, te láá meid muldesäpligeh, mutâ muldesäpligeh sättih leđe veikkâ kozzsäpligeh iä ličij. Kuittâg kozzsäpligij meeri lasanem váátá meid muldesäpligij lasanem.

Metsäntutkimuslaitoksen professori Heikki Henttonen on maan johtavia sopuliasiantuntijoita.
Vyevdielleetiettuu emeritus professor Heikki Henttonen spesialsyergi láá kozzsäpligeh. Govva: YLE / Jarmo Honkanen

Henttonen muštâl, ete Uccjuuvâst láá lamaš nuuvt uccáá muldesäpligeh, ete tondiet kozzsäpligehkin iä lah. Kietâruotâsist vuot láá uáinám ovtâskâs kozzsäpligijd.

– Suáluiseelgist ko vandârdeijeeh joteh, te sij sättih uáiniđ kozzsäpligijd. Ađai ij kozzsäpligij meeri lah aaibâs koččâm. Enâmustáá ulmuuh láá uáinám kozzsäpligijd Suáluiseelgist, ađai kale tobbeen mottoomlágán nääli lii.

Henttonen muštâl, ete sij kale vuordii, ete muldesäpligeh ličij eenâb Säämist. Maadâ-Säämist kiđđuv lijjii ennuv muldesäpligeh, mutâ keesi ääigi loho koočâi.

Šoŋŋâdâhnubástus lii riskâ meid kozzsäpligáid

Henttonen muštâl, et kozzsäplig ij piergii tälviv jis arva já eennâm jiäŋŋu. Jis tälvi lii liegâs, te tot koddá kozzsäpligijd.

– Riskâ lii, ete puátteevuođâst lieggâpuudah šaddeh eenâb tälviv šoŋŋâdâhnubástus tiet já tot lii riskâ meid kozzsäpligáid.

Veikkâ kozzsäplig lii uccâ jurssee, te kuittâg tast lii tergâdis rooli ekosysteemist. Kozzsäplig lii piätuellei raavvâd, mutâ kozzsäpligij meeri vaaigut meid toos, magareh šadoh šaddeh.

– Kozzsäpligeh poreh ennuv siähtál, já talle jis láá ennuv kozzsäpligeh, te tot vaaigut siähtál já eres šadoi meerijd. Jis kozzsäpligeh iä lah, te talle eres šadoh láá eenâb.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä