Säämi |

Kuldâl jienâ: 400 nommâd čuággám adres váátá demokratia Sämitiigán

Adres keigejui riehtiministeriön majebaargâ 22.9.

Anu Avaskari
Sämitige aairâs já anarâšah-seervi saavâjođetteijee Anu Avaskari imâštâl, maht Sämitige laahâ uđâsmittemjuávhust ij lah ohtâgin anarâš. Govva: Vesa Toppari / Yle

Taan keesi neetist lâi máhđulâšvuotâ vuáláčäälliđ adres, mii lii tääl čuággám paijeel 400 nommâd, muštâl anarâšah-seervi saavâjođetteijee já Sämitige aairâs Anu Avaskari. Suu mield adres kuáská anarâšâid.

Taat adres lii tárguttum Suomâ staatârááđán já adres šoodâi tondiet, ko adres algâtteijeeh láá kuhháá lamaš tutâmettumeh Suomâ Sämitige politiikân. Avaskari muštâl, et stuárráámus uási adres vuáláčällein láá anarâšah.

– Adres vuáláčälleeh láá juávkku anarâšâid já eres sämmilijd, kiäh láá feerim epidemokratia Sämitige tooimâst já kiäi mielâst lii tehálâš, et Sämitige demokratia olášuvá. Nuorah še láá vuáláčáállám adres, sun muštâl.

Majebaargâ 22.9. adres keigejui káidusin riehtiministeriön. Avaskari muštâl, ete suu lasseen pääihi alne lijjii Sämitige airâseh Kari KyröPigga Keskitalo sehe Aarne Turunen.

"Ličij tárbu vuáđudiđ nuorttâlâšlaavâ sullâsii laahâ, mii turvâstičij anarâšâi vuoigâdvuođâid"

Adres mield Sämitige politiik lii tovâttâm olgoštem sämisiärvus siste. Adres čälleeh láá tutâmettumeh, ko sii mielâst Sämitigge ij tuhhit puoh anarâšâid vaaljâluvâttâlmân.

Vuáláčälleeh uáinih meid epidemokratian tom, ete sämitiggevaaljâin enâmustáá jienâid čuággám ulmuuh iä väljejuu Sämitige njunošsoojijd teikkâ toimâorgaanijd.

Toos lasseen adres mield Sämitige laahâ uđâsmittemjuávhust ij lah fáárust ohtâgin anarâš teikkâ anarâšâi ovdâsteijee. Meiddei tuotâvuotâ- já sovâttâllâmprosesân sij väätih anarâšâid siämmáálágán máhđulâšvuođâ valjiđ aairâs ko nuortâlij kyláčuákkimist lii. Anarâšah-servi lii maŋgii muštâlâm riehtiministeriön, et ličij tárbu vuáváđ aaibâs uđđâ laavâ, anarâšlaavâ.

– Ličij tárbu vuáđudiđ nuorttâlâšlaavâ sullâsii laavâ, mii turvâstičij anarâšâi vuoigâdvuođâid.

Avaskari mield teivâdem já savâstâllâm moonâi uáli jo pyereest. Tääl kalga tuš vyerdiđ, mii čuávuvâžžân tábáhtuvá.

– Tuáivum tuše, ete tobbeen väldih taan ääši tuođâst, Avaskari iätá.

Anarâšah seervi saavâjođetteijee Anu Avaskari muštâl adressist moos láá čuággám paijeel 400 nommâd, Jietna: Anja Kaarret / Yle

Juuso: "Muu mielâst lii tušše muuneeld celkkiđ uáinuid, et mottoom juávkku ij liččii valdum vuotân ovdil ko miärádâsah láá rahtum"

Sämitige saavâjođetteijee Tuomas Aslak Juuso iätá, ete adres ij lah keigejum Sämitiigán, ijge sun tieđe ennuv adressist. Suu mielâst adres vuáláčällei meeri ij lah merhâšittee äšši.

– Jis kiäččá 400 nommâd, te tot läävee Sämitiggeest merhâšiđ suullân kyevti-kuulmâ Sämitige aairâs, ete tot lii taggaar meeri mii jo lii.

Juuso muštoot, et Sämitigge lii čuávvum sämitiggelaahâ pargoost njuolgâdusâid moh láá já sij láá keččâlâm porgâđ pargo ain pyereest.

– Sämitige vaaljah láá ton várás, et talle mitteduvvoo, kiäh kalgeh peessâđ jesânin Sämitiigán já tot ij táárgut tađe eenâb. Sämitigge lii porgâm nuuvt demokratisávt ko puáhtá já olesčuákkim lii meridâm luáttámuštooimâin já tom mield mij toimâp.

Tuomas Aslak Juuso
Sämitige saavâjođetteijee Tuomas Aslak Juuso ij tieđe ennuv adressist teikkâ ton siskáldâsâst. Govva: Vesa Toppari / Yle

Toos, et Sämitiggelaahâ uđâsmittemjuávhust iä lah anarâš ovdâsteijeeh, Juuso västid, ete tobbeen láá Sämitige ovdâsteijeeh.

– Sämitige stivrâ lii valjim toho säämi aalmug ovdâsteijeid, Sämitige ovdâsteijee.

Tuotâvuotâ- já sovâttâllâmproosees ooleest sun muštoot, et Sämitigge lii tuhhiittâm tom mandaat já väljee komission kyehti aairâs máhđulávt juovlâmáánust.

– Muu mielâst lii tušše muuneeld celkkiđ uáinuid, et mottoom juávkku ij liččii valdum vuotân ovdil ko miärádâsah láá rahtum. Kalehân mij ferttip vyerdiđ vistig toho juovlâmáánun já jis mij juovlâmáánust kiergânep valjiđ taid komissaarijd, te talle keččâp já savâstâllâp ääšist.

Kuldâl maht Sämitige saavâjođetteijee Tuomas Aslak Juuso västid adres čälleeh kommentijd. Jietna: Linnea Rasmus / Yle

Varrasamosat: Säämi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä