Sápmi

Lákcajieŋa rasisttalaš namma rievdaduvvo – inuihttaaktivista: "Lea jahki 2020, lei juo áigige"

Aqqalu Berthelsen
Aqqalu Berthelsen orru Anáris. Son bargá musihkkárin. Govva: Linda Tammela / Yle

Giđa rájes suopmelaš gávppiid galmmiheaddjiin ii šat gávdno lákcajiekŋa, man namma leamaš álgoálbmotolbmuide loavkašuhtti.

Boahttevuođas rasisttalaš namas oahpes lákcajiekŋa rievdá Pingviini Puikkon. Lákcajieŋa buvttadeaddjefitnodaga márkanfievrridanhoavdda mielde nama rievdadeapmi leamaš juo guhkkit áigge jurdagiin kundariid máhcahaga dihte.

– Go mii leat ožžon máhcahaga lákcajieŋa namas, de dat lea namalassii čujuhan álo dasa, ahte namma lea rasisttalaš, čilge Minna Brunberg.

Ruonáeatnanlaš aktivista ja musihkkár Aqqalu Berthelsen lea ovttaoaivilis: su mielas lei juo áigige váldit lávkki boahttevuhtii.

Geasset áššis buollái garra ságastallan, go amerihkálaš fitnodat mearridii luohpat Eskimo-nama geavaheamis ja Suomas gáibidišgohte seammalágán doaimmaid.

Dál dat bohtet ollašuvvat. Fitnodagas muitalit, ahte das lea sosiálalaš ovddasvástádus árvvus adnon buktaga olis ja danin dat ferte doaibmat vásttolaččat.

Aqqalu Berthelsen: "Dát lea lávki ovddosguvlui"

Ruonáeatnanlaš aktivista Aqqalu Berthelsen lea duđavaš mearrádussii. Berthelsen lohká, ahte doaba lea rasisttalaš, iige dat heive dán áigái obanassiige. Go gulai lákcajieŋa nama molsumis, jurddašii son, ahte viimmat dat dáhpáhuvvá.

– Dál lea jahki 2020. Buktagiid ii galggaše nammadit loavkašuhtti sániiguin. Lea hui buorre, ahte sii dahket dán, Berthelsen muitala.

Son ovttas eará inuihtaiguin miehtá árktalaš guovllu lea bargan máŋggaid jagiid dan ovdii, ahte eskimo-sáni geavaheapmi heaittihuvvošii buktagiin, daningo sátni lea rasisttalaš ja olggušteaddji.

– Dát lea lávki ovddosguvlui, lohká Berthelsen.

Aqqalu Berthelsen: dát lea lávki ovddosguvlui. Jearahallan lea eaŋgalašgillii. Jietna: Linda Tammela / Yle

Oahpahallet ođđa doahpagiidda

Fitnodat čilge dál maid dieđáhusastis, ahte sin árvvuin leat nannosit dásseárvu ja gudnejahttin. Daid sivaid dihte sii atnet dehálažžan oahpahallat leat geavatkeahttá loavkašuhtti doahpagiid. Nu maiddái dalle, vaikko sii eai ieža oainnášege doahpagiid ja namaid vaikkoba rasisttalažžan.

Eskimo-nammasaš lákcajiekŋa leamaš gávppiin Suomas juo 1960-logu rájes. Nuba dat lea suopmelaččaide oahpes gálvomearka.

Minna Brunberg muitala, ahte lákcajieŋa ledje juo muđuige ođasmahttimin ja nie nama rievdadeapmi heivii dán muddui bures.

Lákcajieŋa namma rievdaduvvo vai rasisttalaš sátni ii livčče šat geavahusas Jietna: Inger-Elle Suoninen / Yle

Bargu ii noga – sátni geavahusas vel Norggas ja Dánmárkkus

Vaikko Suomas mearridedjege rasisttalaš nama rievdadeamis, bargu ii dasa noga. Berthelsen reaškáge, ahte vel leat olu maid bargat dán ášši ovdii.

Son lohká, ahte sutnje inukan dat proseassa lea oppa áigge jođus.

– Norggas ja Dánmárkkus leat olu dakkár lákcajieŋat, maid namain lea sátni eskimo. Nuba ii ábut go dáiguin bargat čuovvovaččat. Vel lea olu, maid dahkat, smiehtada Aqqalu Berthelsen.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä