Sápmi |

Lappi riikkabeaievttohasat háliidit ruvkevearu, oaiviliid juhket ILO-soahpamuš ja Jiekŋameara ruovdegeaidnu – Yle válgamášen lea almmustahtton

Dán artihkkalii leat čohkken Lappi riikkabeaievttohasaid oaiviliid bellodagaid mielde.

Vaalikone 2019. Älypuhelin, jossa vaalikone on auki edustalla ja taustalla eduskuntatalo.

Suoma riikkabeaiválggaid evttohasaid oaiviliidda sáhttá oahpásmuvvat duorastaga rahppojuvvon Yle válgamášenis. Lappi válgabire riikkabeaievttohasain jerre oaiviliid earret eará ILO-soahpamuša ratifiseremis, Jiekŋameara ruovdegeainnu huksemis ja ruvkevearus.

Lappi válgabires leat oktiibuot 122 riikkabeaievttohasa. Sis 12 leat eret sámeguovllu gielddain. Oktiibuot čiežas besset riikkabeivviide.

Riikkabeaiválggaid válgabeaivi lea 14.4.2019.

ILO-soahpamuša ratifiseren, Jiekŋameara ruovdegeaidnu ja ruvkevearru

Lappi riikkabeaievttohasain Gurutlihtu ja Sosiálademokráhtaid evttohasain eanetlohku doarju ILO 169 -álgoálbmotvuoigatvuođaid konvenšuvnna ratifiserema čuovvovaš ráđđehusbajis. Alit boahttevuođa evttohasainges 75 proseantta. Guovddášbellodaga ja Vuođđosuopmelaččaid evttohasain stuorra oassi fas ii doarjjo dan.

Jiekŋameara ruovdegeainnu oasil 64 proseantta Vuođđosuopmelaččaid ja Alit boahttevuođa Lappi riikkabeaievttohasain doarju ruovdegeainnu huksema, ja stuorámus oassi Gurutlihtu ja Ruoná lihtu evttohasain vuosttilda dan.

Kuvamanipulaatio. Toteutuessaan rata halkoisi yhteensä kuusi saamelaispaliskuntaa Sodankylän ja Inarin alueilla.
Jiekŋameara ruovdegeainnu huksenplánat leat ságastahttán Sámis olu. Fidnu joatkaga čielggadan bargojoavku ii evttohan joatkkadoaimmaid ruovdegeainnu ovddideapmái. Ruovdegeainnu áigot goittotge merket Davvi-Lappi eanagoddelávvii. Govva: Yle Sápmi

Stuorát oassi Lappi riikkabeaievttohasain doarju jurdaga ruvkevearus ja oaivvilda, ahte Lappii ii oaččo rahpat ovttage ođđa ruvkke ovdal go ruvkefitnodagain čohkkegohtet ruvkevearu. Alit boahttevuođa evttohasaid oaivilat goittotge juohkásit dán áššis, bealli sis doarju jurdaga, bealli fas ii.

Lappi riikkabeaievttohasain eanemus oassi lea dan oaivilis, ahte jos ođđa eanagottit šaddet, galget eanagoddehálddahusa doaimmat ja bargosajit leat earáge sajiin go dušše Roavvenjárggas. Eanetlohku maid ii hálit čohkket Lappi spesiálabuohccedivššu oalát Roavvenjárgga guovddášbuohccevissui.

Dálkkádatrievdan, bensen- ja dieselbiillat ja vuovdečuollamat

Yle válgamášenis buot riikkabeaievttohasain jerre oaiviliid earret eará dáistaleames dálkkádatnuppástusa vuostá, ođđa bensen- ja dieselbiillaid vuovdingildosis, vuovdečuollamiin ja vaššiságaid ráŋggášteamis.

Lappi ruonáid ja sosiálademokráhtaid evttohasain eanetlohku lea dan oaivilis, ahte Suopma galgá leat njunnošis dáistaleamen dálkkádatnuppástusa vuostá, vaikko das šattašedje golut suopmelaččaide. Olgešbellodaga, Alit boahttevuođa ja Vuođđosuopmelaččaid evttohasain eanemusat eai doarjjo dán jurdaga.

Olgešbellodaga, Vuođđosuopmelaččaid ja Alit boahttevuođa Lappi evttohasat eai hálit, ahte Suopma doapmá gieldit ođđa bensen- ja dieselbiillaid vuovdima. Guovddášbellodaga ja SDP evttohasain stuorát oassi lea seamma oaivilis ja Ruoná lihtu evttohasainges measta 40 proseantta.

Lappi kristtalašdemokráhtaid mielas Suomas čullet vuvddiid menddo olu. Ruoná lihtu Lappi evttohasain maid 69 proseantta lea dan oaivilis. Olgešbellodaga ja Guovddášbellodaga Lappi evttohasat leat čielgasit eará oaivilis, Vuođđosuopmelaččaid, Gurutlihtu ja SDB evttohasainges stuorámus oassi.

Ilmastonmuutoskollaasi
Áššedovdit leat árvalan, ahte oktan dán válgga váldotemán šaddet doaimmat dálkkádatnuppástusa vuostá. Govva: Yle Uutisgrafiikka, kuvat: AOP

Geasseluomuid sirdin ja vaššiságain ráŋggášteapmi

Lappi riikkabeaievttohasain binnáš stuorat oassi orru doarjumin skuvllaid geasseluomuid sirdima guvttiin vahkuin nu, ahte luomut álggášedje easka geassemánu beallemuttus ja nogašedje borgemánu loahpas. Vuođđosuopmelaččaid ja Gurutlihtu evttohasaid oaivilat juohkásit eanemus. Kristtalašdemokráhtat eai goittot doarjjo dan.

Lappi vuođđosuopmelaš evttohasain dušše ovcci proseantta lea dan oaivilis, ahte vaššiságain galggašii ráŋggáštit lágain. Alit boahttevuođa evttohasaid oaivilat juohkásit. Kristtalašdemokráhtaid, Gurutlihtu ja SDB evttohasain čielgasit stuorámus oassi doarju jurdaga vaššiságain ráŋggášteames.

Dutkka evttohasaid oaiviliid Yle válgamášenis.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä