Sápmi |

Loddeberošteaddjit čomistit Gilbbesjávrris – Eanodagas áicojuvvon Eurohpás ođđa loddešládja

Logit loddeberošteaddjit leat fitnan Eanodaga Gilbbesjávrris áiccadeamen kamtshatkalastavizara dan maŋŋá go dat áicojuvvui ikte sotnabeaivve.

Kamtshatkanuunilintu istumassa oksalla Enontekiöllä Kilpisjärvellä 18. heinäkuuta 2021.
Kamtshatkalastavizar Eanodaga Gilbbesjávrris 18. suoidnemánu 2021. Govva: Petteri Lehikoinen / Avescapes

Suoma ja dálá dieđuid mielde olles Eurohpá vuosttas kamtshatkalastavizar (Phylloscopus examinandus) lea áicojuvvon ikte sotnabeaivve Eanodaga Gilbbesjávrris, muitala loddeservviid guovddášorganisašuvdna Birdlife Suomi dieđáhusastis.

Giehtaruohtasis vánddardeamen leamašan Petteri ja Aleksi Lehikoinen sihke Hanna Laakkonen gulle sidjiide ovdalis dovdameahttun loddelávluma. Go oidne lotti, dat lei olggosoaidnit dego davvelastavizar, muhto lávlun ii heiven dasa.

Hárjánan loddemeroštallit gávnnahedje ahte lávlun orru dego kamtshatkalastavizaris. Sihkkarvuođa dihte vel bivde lotti vai baste mihtidit dan. Maiddái mihtut heivejedje kamtshatkalastavizarii buorebut go davvelastavizarii.

Loahpalaš šlájameroštallan sihkarastojuvvo, go lottis gahččan dolggiin dahkkojuvvo DNA-analysa.

– Dan vuođul oažžut dasto sihkarvuođa das, muhto sihke lávlunjietna ja dát mihtut dorjot dan, ahte sáhka livččii namalassii dán kamtsatkalastavizaris, dadjá Aleksi Lehikoinen.

Ođđa loddešládja boktán beroštumi

Luonddudieđalaš guovddášmusea dutki Aleksi Lehikoinen muitala, ahte jo seamma eahkeda iđistedje earáge loddeberošteaddjit báikki ala.

– Gal das lei dalán dakkár hušša go mii dan lotti leimmet bivdimen. Vuosttaš olbmot bohte dan muttus go loddi lei seahkas. Guokte vuosttaš olbmo gearggaiga dan áicat jo ikte, ja eahkeda áigge dan eai šat áican lavlumin. Otne iđđes das leat leamaš jo logit olbmot áicamen dan, nappo loddi lea ain báikki alde muhto veháš sirdásan das.

Kilpisjärven Retkeilykeskus -turismafitnodagas leat maiddái fuomášan mánnodatiđida olbmuid beroštumi lottiide.

– Dán iđida ledje moaddelogi loddeberošteaddji dás báikki alde, muitalit Kilpisjärven Retkeilykeskusis.

Loddeberošteaddjit johtet muđuige guovllus dán áigge, ja várra daninge soittii nu jođánit leat máŋga loddeberošteaddji báikki alde.

– Dáthan lea buorre áigi áicat davi šlájaid. Dieđusge buoremus áigi lea geassemánus, muhto suoidnemánusge máŋggat lottit leat vel aktiivvalaččat. Dan dáfus máŋggaid davi earenoamášvuođaid maŋis boahtit máddin davás. Dan dihte miige jahkásaččat johtit dain fiinna duovdagiin, muitala Lehikoinen.

Kamtshatkalastavizar besse Ásia nuorttamus osiin Tšuktši njárggas, Kamtšatka njárggas sihke Sahalin sullos. Šládja orru dálvviid Filippiinnain ja Indonesias.

Eurohpás eai leat árat dohkkehuvvon áicamat šlájas. Norggas lea almmuhuvvon vejolaš áican kamtshatkalastavizaris čakčamánus 2016.

Kamtshatkalastavizara gulláma govvida dás loddeberošteaddji, luonddudieđalaš guovddášmusea dutki Aleksi Lehikoinen guhte lei joavkkuinnis luopmomátkkis Eanodaga Gilbbesjávrris. Jietna: Jouni Aikio / Yle

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä