Sápmi |

Makkár jurdagat olbmuin leat riikkabeaiválggaid vuolde? Geahča Válgasuffá-prográmmaid neahtas de beasat diehtit – mielde maid sápmelaš bearaš

Válgasuffá-prográmmas olbmot ožžot ruoktoset guossin riikkabeaiáirrasevttohasaid ságastallat ovddalgihtii válljejuvvon fáttas.

Video: Ellen, Manta ja Saveli Näkkäläjärvi
Mielde Válgasuffá-prográmmas leat maiddái Ellen, Manta ja Saveli Näkkäläjärvi. Video: Yle

Yleisradio lea buvttadan áibbas ođđa vuogi mielde riikkabeaiválgaprográmmaid miehtá Suoma. Válgasuffá-prográmmii olbmot besse ieža ohcat fárrui, ja sin lusa bohte riikkabeaiáirrasevttohasat ságastallat ovddalgihtii válljejuvvon fáttas.

Válgasuffá-prográmmat leat govvejuvvon buot nannán-Suoma válgabiriin, nappo 12 válgabires. Ahvenanmaa ii leat mielde go dat gullá ruoŧagielat doaimma vuollái. Buohkanassii 500 ohcamuša bohte miehtá Suoma beassat fárrui Válgasuffá govvemiidda.

Ulbmilin lei oažžut ođđalágan prográmma, mas nu jearahalli, evttohasaid ja geahčči gaskii šaddá hui lagaš, njuolga intiima oktavuohta. Prográmmat govvejuvvojedje olbmuid ruovttuin miehtá Suoma ja válgasuffáide válljejuvvon olbmot válljejedje ieža fátta, mas ságastallat.

Válgasuffá-prográmmat leat otne duorastaga boahtán oaidninláhkái Yle Areenai.

Buvttadeaddji maid duhtavaš

Prográmma buvttadeaddji, Yleisradio guovlludoaimma ovddidanhoavda Sinikka Tuomi maid lea duhtavaš, go prográmmii lei nu olu beroštupmi. Su mielde ulbmilin lei gávdnat miellagiddevaš fáttaid ja dáid fáttaid geahččanguovlluid, main suopmelaččat háliidit hállat dáid válggain.

– Ulbmilin lei juksat dábálaš olbmuid. Olmmoš ii dárbbašan ovddalgihtii leat politihka áššedovdi, muhto ahte leai beroštupmi juoga áigeguovdilis áššis ja háliidii beassat dan birra hállat, Tuomi čilge.

Dákkár válgaprográmma ii goit goassige ovdal leamašan oaidnimis Suomas.

Sinikka Tuomi
Prográmma buvttadeaddji Sinikka Tuomi lea duhtavaš, go prográmmii lei nu olu beroštupmi. Govva: Jani Aarnio / Yle

Mii olbmuid mielas johtá miehtá Suoma?

Ovtta prográmma guhkkodat lea 15 minuhta. Válgasuffá doalli lusa bohte guossái guokte riikkabeaiáirrasevttohasa, ja dán áiggis galggai geargat ságastit juoga áigeguovdilis fáttas.

Suomashan lea olles dálvvi reahkkán ságastallan sosiála -ja dearvvašvuođasuorggi áššiin. Fáddán ledje daid lassin earret eará mánáid guoski áššit, lámisolbmuid bálvalusat, rasisma, bargoeallima guoski áššit, eanandoalu guoski áššit, skuvlenáššit, kulturbálvalusat ja dieđusge beaivvi sátni, dálkkádatrievdan.

Helssega válgabires lei erenomáš fádda “Politiikka on rikki”, mii orruge maid oalle áigeguovdil fádda dan maŋŋá, mii sode-ođastusas dáhpáhuvai.

Lapin Vaalisohva
Prográmmat govvejuvvojedje olbmuid ruovttuin miehtá Suoma ja válgasuffáide válljejuvvon olbmot válljejedje ieža fátta mas ságastallat. Govva: Jari Vesa / Yle

Okta sápmelaš bearaš fárus

Válgasuffái lihkostuvai beassat fárrui maid okta sápmelaš bearaš. Ruvvejeaddji, fitnodatdoalli Saveli Näkkäläjärvi lea mielde Uusimaa válgabire guoski oasis. Son lea prográmmas mielde nieiddainis Elleniin ja sudno fáddan lea dálkkádatrievdan johtolaga geahččanguovllus.

Saveli Näkkäläjärvis leamašan áli beroštupmi politihkkii ja riikkadási politihkkii. Son lea bearrašiinnis guhká juo ássan máddin. Su ruoktobáiki lea dál Järvenpää gávpogis Mátta-Suomas. Su máttuthan leat Anáris, ja su áhčči lea beakkán doaimmaheaddji Iskku-Ovllá, Oula Näkkäläjärvi.

Lappi válgabires fárus lea roavvenjárgalaš párra Eino Hantula ja Tero Luksua. Sudno fáddan lea dat, mo ásaiduvvan ja eallinfápmu bisuhuvvojit olles Suomas.

Suomas leat dál olles fártta rahkáneamen riikkabeaiválggaide, mat leat sotnabeaivve, cuoŋománu 14. beaivvi. Ovdamearkan Lappi válgabires leat 122 evttohasa 16 sierra listtus ja ovttastusas. Čiežas sis besset riikkabeivviide.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä