Kolumnat |

Marianne Ketola kolumna: Koronaáigi lea buorre bohccuide

Koronas leat maid buorit bealit, go jurddaša bohccuid ektui. Dat besset ráfis leahkit duoddaris, čállá Yle Sámi kolumnista Marianne Ketola.

Yle Saamen kolumnisti Marianne Ketola.
Govva: Vesa Toppari / Yle

Dábálaččat giđđat olbmot vulget davás oaggut, čuoigat, vuojašit skuteriin ja návddašit dán fiinna guovllus. Álgen jurddašit, ahte jos dál livččii dábálaš giđđasesoŋŋa dáppe Giehtaruohttasa duoddaris, nu turisttat livčče juohke sajis. Ii livččii nu ráfálaš, go skuterat vudjet olles áigge duohkut deike, muhto dál lea jaskkodan dát nai guovlu.

Korona gal duođain baldá olbmo, ahte ii vuolgge guhkás ruovttus. Ii oidno iige gullo mihkke ja jos oainnálii dehe gulalii juoidáid dál, nu livččii gal nu ártet. Olmmoš hárjána dan jaskesvuhtii hui jođánit.

Koronas leat maid buorit bealit, go jurddaša bohccuid ektui. Dat besset ráfis leahkit duoddaris. Ovdal korona leat šáddan doalahit ealu lullin, gos leat muorat, muhto dál go skuterluottat leat gitta ja johtolat jaskkodan, de sáhttá luoitit ealu go de dipmá ja šaddet bievllat. Čoavjjehat fielladit dohko alla duoddariidda, gos leat dat guottetbáikkit, muhto ii deid ábut luoitit dohko, go skuterjienat leat nu garrasat doppe alla váriid gaskan ja de eai oaččo dan ráfi man dárbbašit.

Olmmoš hárjána dan jaskesvuhtii hui jođánit.

Dál go lea dat korona, nu sáhttá buriin mielain bohccuid luoitit davás ja besset ráfis doppe leat, go guottetáigi lea nu rašes áigi čoavjjehiidda ja muđuinge bohccuide lea garra áigi giđđat. Jáhkán, ahte bohccot gal návddašit, go ii gullo skutera riedja. Alla várit dagahit dan, ahte skutera jietna lea hui garas, ja dat lea bahá baldit bohccuid. Dat sáhttá dagahit dan, ahte reitojit.

Dál go lea goavvejahki, nu eai goit boazoolbmot astta dan korona jurddašit. Olu muohta dagaha bohccuide olu váttisvuođaid. Bohccot šaddet geavahit nu olu energiija dan guohtumii, stuorra bargu bohccos guohtut eatnama rádjai. Measta sáhttá dadjat, ahte eambbo golahit, go ožžot eatnamis, nu ferte addit fuođđariid vai birgejit. Giđđat go de álgá muohta suddat ja čearggat dipmet juste dan mađe, ahte ii gierdda bohcco, de gahččet čađa. Sáhttá maid geavvat nu, ahte reitojit, go čoavjjeha čoavji deaivá unohasat.

Dál go lea goavvejahki, nu eai goit boazoolbmot astta dan korona jurddašit.

Korona bođii juste rivttes áigái. Sáhttethan dat olbmot dál nai fuobmát vuolgit vuojašit duoddarii, muhto go meahciráđđehus lea gidden meahccebarttaid, nu dat gal sihkkarit vehá bidjá olbmuid jurddašit, gánnihago vuolgit vuojašit meahccái. Sihkkarit olbmot háliidit mannat vuojašeame ja gal dan ipmirda muhtumin, muhto muhtumin fas nu suhttada.

Bohccot leat hárjánan skuterii, mas lea reahka maŋis mii buktá biepmu, muhto eai dat dieđe, leago dat turista, mii vuodjá oaggut reahka maŋis vai leago dat boazobargi, mii buktá biepmu. Dalle sáhttáge geavvat, ahte vulget turisttaid maŋŋái dehe čoahkkanit dušši dihte ja de álget vázzit ja de bohtet lassebarggut.

Dál go mii dás čielgat, nu juohkehaš lea leamašan gievra, go lea nagodan dán váivves áiggi.

Boahtte jahki gal baldá, go álgá jurddašit, man olu olbmot eai leat beassan giđđat vuolgit duoddarii vánddardit. Dego besset, nu man olu olmmoš doppe de lea. Buorre sihkkarit turistafitnodagaide, muhto njulgestaga heittot boazoolbmuide.

Muhto jos dat korona joatkašuvvá boahtte jahkái, nu gal dat álgá dovdot buohkain, ja ruhtadilli gal hedjona, go bohccobierggu oastit gal sihkkarit geahppánit. Vaikko bohccuin livččiige ráffi, de olmmoš dárbbaša ruđa vai birge.

Áššiin leat máŋga beali. Koronaáigi lea váivi olbmuide, go eai beasa johtit duohkut deike, muhto muhtumin olmmoš ferte jurddašit positiivalaččat dán koronaáiggi, muđuin gal šaddá nu negatiivalažžan. Korona gal bissehii olbmuid, muhto lea buorre bisánit muhtumin, ja jurddašit mii lea dehálaš. Olmmoš ii oaččo eanet go nagoda guoddit. Dál go mii dás čielgat, nu juohkehaš lea leamašan gievra, go lea nagodan dán váivves áiggi. Dál ii ábut vuollánit.

Marianne Ketola

Čálli lea boazodoallobearrašis šaddan ja boazodoallu lea lahka su váimmu. Gáijjot Inkira Sárá Marianne lea studeanta Sámi Allaskuvllas.

Guldal Marianne Ketola kolumna.

Varrasamosat: Kolumnat

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä