Sápmi |

Markus Lohi ságastallá olbmuiguin sámediggelágas Avvilis ja Bealdovuomis dán vahkuloahpa – "Dáin guovlluin boahtán eanemus máhcahat"

Riikkabeaiáirras Markus Lohi Guovddáš-bellodagas háliida ságastallat olbmuiguin sámediggeláhkaođastusas. Son leamaš láhkaárvalusa válmmaštalli bargojoavkku lahttu.

Markus Lohi
Markus Lohi muitala, ahte su oažžun máhcahat lea gieđahallan eanáš válgaproseassa ja sámediggelága goalmmát paragráfa, nappo sámedikki jienastuslogu kriteraid. Govva: Jarno Tiihonen / Yle

Lappi riikkabeaiáirras Markus Lohi Guovddáš-bellodagas galleda Avvilis ja Bealdovuomis dán vahkuloahpa.

Markus Lohi háliida gullat olbmuid oaiviliid sámediggeláhkaođastusas. Son leamaš ieš láhkaárvalusa válmmaštalli bargojoavkku lahttu.

– Lean jođus dál erenomáš temáin, áigeguovdilis sámediggeláhkaođastusain. Olu lea boahtán iešguđetlágan máhcahat olbmuin, ja danin háliidan fállat vejolašvuođa rabas ságastallamii ja máhcahaga vuostáváldimii, Markus Lohi dadjá.

Ságastallamat lágiduvvojit ihttin lávvardaga diibmu 15 Avvilis Anár gieldda stivrasáles ja sotnabeaivve Bealdovuomis Ounasporos diibmu 15. Avvila ságastallamis lea mielde maiddái várreriikkabeaiáirras Mikko Kärnä.

Máhcahat boahtán eanáš válgaproseassas ja válgalogahallamii ohcaleamis

Markus Lohi oažžun máhcahat lea gieđahallan eanáš válgaproseassa ja sámediggelága goalmmát paragráfa, nappo sámedikki jienastuslogu kriteraid. Lohi háliida čilget láhkaárvalusa ollislašvuođa, go olbmot eai leat soaitán buot osiid das ipmirdit.

– Dieđusge dat fállá munnje maiddái bargojoavkku lahttun vejolašvuođa čilget dáid jurdagiid, mat bargojoavkkus ledje dán ođastussii ja evttohussii. Ja muitalit maiddái dan ollislašvuođas, mas dat evttohus lea huksejuvvon, ja mat leat dat jurdagat dan duohken, Lohi muitala.

Láhkaárvalusa sáhtát lohkat dáppe.

Lohi muitala, ahte johtá Anárii ja Eanodahkii, go doppe lea boahtán eanemus máhcahat láhkaárvalusas. Sus ii lean astu dál johtit juohke guovllus Sámis, go ii lean go guokte beaivvi áigi johtimii.

– Jurddašin, ahte go eanemus máhcahat lea boahtán Eanodagas ja Anára gieldda guovllus ja dáin gielddain galledan, Lohi muitala.

Sámedikki ságadoalli sávvá sámiid oassálastit ságastallamiidda

Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio sávvá, ahte sámit oassálastet dilálašvuođaide, vai sii besset buktit iežaset oaivila ovdan maiddái riikkabeaiáirasii.

– Mis leamaš ollu jo sámiid oktavuođaváldimat Sámediggái ja munnje persovnnalaččat ovdamearkka dihte, ja dasto mii leat ožžon daid cealkámušaid dan virggálaš cealkináigge. De dieđusge dál lea maiddái sámiin vejolašvuohta fitnat muitaleamen iežaset oainnu riikkabeaiáirras Lohii, Sanila-Aikio lohká.

Tiina Sanila-Aikio
Sámedikki ságadoalli Tiina Sanila-Aikio. Govva: Vesa Toppari / Yle Sápmi
Sanila-Aikio ipmirda, ahte riikkabeaiáirasis ii leat vejolašvuohta johtit miehtá Sámi buot guovlluin. Juohke sámegielddas galledeapmi livččii lean gal buorre.

– Dat livččii dieđusge addán dakkár signála, ahte man guovllu dat dego guoská. Ja jos sámediggi livččii dakkáriid ordnen, de dat livččii lean lunddolaš vuohki ovdánit dainna. Muhto dieđusge dat nuppe dáfus maiddái sihkkarit váldá olu áiggi johtit máŋggain sajiin ja dasto sávange, ahte guhkitge mátkki duohken olbmot manašedje daidda dilálašvuođaide, Sanila-Aikio dadjá.

Dievasmahttojuvvon 10.8.2018 dii 16:36: Lasihuvvon diehtu, ahte Avvila ságastallamis lea mielde maiddái várreriikkabeaiáirras Mikko Kärnä.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä