Sápmi |

Meahciráđđehus pláne bieggafámu lasiheami Davvi-Supmii – eai goit vuos plánat sámeguvlui

Professora mielas Sámi guovllu duoddarat oroše heivemin bures bieggafápmorusttegiidda, go duoddariin bieggá ollu.

Tuulivoimalapuisto Kalajoen Mustilansuolla
Govas bieggafápmopárka Kalajoki Mustilansuos. Govva: Timo Nykyri / Yle

Suoma ráđđehus lea mearridan jođálmahttit bieggafámu buvttadeami ja fállá danin eanet stáhta oamastan eatnamiid bieggamilluid huksemii.

Meahciráđđehusa váldohoavda Juha Niemelä mielde Meahciráđđehus lea aiddo válmmaštallamin bieggafámu lasiheami.

– Lagaš jagiid áigge leat huksemen sulaid 90 ođđa fápmorusttega, muitala Niemelä.

Stáhta eatnamiin leat dán jagi loahpa rádjái sulaid čuohte bieggafápmorusttega ceaggámin. Bieggafámu lasiheapmi lea oassi Meahciráđđehusa ulbmillaš dálkkádatprográmmas.

Juha S Niemelä
Meahciráđđehusa váldohoavda Juha Niemelä. Govva: Mikael Ahlfors / Metsähallitus

Ođđa milluid leat plánen aŋkke Davvebađaeatnamii, Kainuu guvlui ja Davvi-Supmii.

Meahciráđđehusa giddodatovddideami bieggafápmojoavkku bieggafápmohoavda Pertti Tapio muitala, ahte bieggafámu eai goit vuos leat plánen sámeguvlui.

– Dán muttus Meahciráđđehusa plánat leat doppe veháš máttibus Davvi-Suomas, Kolari, Pello ja Gihttela guovlluin. Doaisttážii mis eai leat plánatge dohko earenoamáš boazodoalloguvlui, nappo dohko golmma alimus gildii.

Tapio dadjá, ahte deaddu sin fidnoovddideamis lea vásttolašvuođas, eaige sii leat veagal ovddideamen fidnuid.

– Dieđusge ráđđádallat gielddaiguin. Geahččalit ovddidit bieggafámu dohko, gosa mii ovttas gielddaiguin oaidnit, ahte lea vejolaš fidnet bieggafápmofidnu johtui.

Professor: "Duoddarat ja várit fálašedje earenoamáš báikkiid bieggafápmui"

Lappeenranta-Lahti teknihkalaš universitehta professor Esa Vakkilainen muitala, ahte dán muttus bieggafápmu lea hálbbimus energiijahápmi, mainna elrávdnji buvttaduvvošii, ja ođđa fápmorusttegiid huksejit miehtá Suoma.

Vakkilainen mielde bieggafápmu lea dálá dilis gielddaide buorre dienas giddodatvearuhusa dihte, ja su mielas livččii gánnihahtti hukset bieggafámu maiddái davás.

– Eandalii davi duoddarat ja várit fálašedje earenoamáš báikkiid bieggafápmui.

Esa Vakkilainen
Lappeenranta-Lahti teknihkalaš universitehta professor Esa Vakkilainen. Govva: Pekka Tynell / Yle

Sámis buohkat eai leat nu beare movtta jurdagis, ahte bieggafápmorusttegat ceaggášedje davi duoddariin. Oktan ággan lea namalassii bieggamilluid dagahan hehttehusat boazodollui ja dan bokte sámi ealáhusaide ja kultuvrii.

Maŋimustá bearjadaga maiddái Suoma beale Sámis oassálaste olbmot miellačájáhussii, mas cahkkehedje dola Rástegáissá duoddariid lahkosiidda plánejuvvon Davvi-bieggamillopárkka vuostá.

Njuorggánlaš Áslat Holmberg maid goarkŋui vári ala cahkkehit dola bieggamilluid vuostá.

– Báikkálaš dásis oainnán das eanetge hehttehusaid, ahte dat dolvvošedje stuorra guovlluid eret sámiid árbevirolaš geavahusas, čilge Holmberg.

Aslak Holmberg
Áslat Holmberg mielas stuorra fidnuin galgá leat báikkálaš olbmuid doarjja. Govva: Inger-Elle Suoninen / Yle

Dálá dilis bieggamilluid leat ovddidan Sápmái eanet Norggas go Suomas.

Suomas plánejit maiddá mearrabieggafámu lasiheami

Guhkkit áiggi plánain stáhta eatnamiidda háhpohallet juobe máŋggaid čuđiid ođđa bieggamilluid. Meahciráđđehusa váldohoavda Juha Niemelä muitala, ahte Suomas áigot maiddái bidjat návccaid mearrabieggafámu buvttadeapmái.

– Mii leat álggaheamen mearrabieggafámu guoskevaš čielggademiid ja daid čovdosiin sáhttá leat hui mearkkašahttige váikkuhus Suoma energiijafuolahussii boahttevuođas.

Lappeenranta-Lahti teknihkalaš universitehta professor Esa Vakkilainen dadjá, ahte meara alde bieggá olu eanet, ja gánnáheapmi lea oktageardánit buoret. Su mielde meara ala huksejuvvon millus sáhttá oažžut juobe vihttalogi proseanta eanet energiija go seammalágán millus, mii lea eatnama alde.

Bieggafámu oassi olles Suoma energiijabuvttadeamis lea sulaid guhtta proseantta. Vakkilainen mielde dán sáhtášii bures dahkat guovttegeardásažžan dan haga, ahte olles riika energiijavuogádahkii galggašii dahkat nuppástusaid.

Guldal lasi áššis Ásllaga Á-studios. Jietna: Aslak Paltto / Yle

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä