Sápmi |

Mii lea riekta? Ohppiid vai oahppiid? – Sámi giellajuogus mearrida mot mii čállit sámegiela

Sámi Giellagáldu giellajuhkosa ovddasvástádussan lea mearridit terminologiijas, normeremis ja báikenamain.

Bigga-Helena Magga
Giellagáldu davvisámegiela giellabargi Bigga-Helena Magga.

Giella rievdá áiggi mielde ja ođđa sánit dárbbašuvvojit oba áigge, nu maiddái sámegielas. Sámi Giellagáldu giellajuogus lea dat orgána, mii vihkkehallá, mot min giella rievdá ja makkár sánit gillii bohtet. Dan ovddasvástádussan lea mearridit terminologiijas, normeremis ja báikenamain.

Sámi Giellagáldus leat oktiibuot vihtta sierra giellajuhkosa: lullisámegiela, julevsámegiela, davvisámegiela, anarášgiela ja nuortalašgiela juhkosat.

Avvillaš Bigga-Helena Magga bargá Giellagáldus davvisámegiela giellabargin. Son muitala, ahte giellabargit dahket ođđa sániid ja ođđa tearpmaid ja evttohit normeremiid, maid de giellajuogus dohkkeha.

– Juhkosa bargu lea ollašuhttit giellabargiid ovdanbuktin áššiid, muitala Magga.

Giellabargit válmmaštallet daid áššiid, maid giellajuogus gieđahallá. Giellabargiid válmmaštallamii áššit fas bohtet dábálaččat ovttaskas olbmuin dahje lágádusain.

Oahppi-ohppiid, oahppi-oahppiid – dál goabbáge lea riekta

Sámi Giellagáldu giellajuhkosat čoahkkimastet moadde geardde jagis, dahje dárbbu mielde. Maŋimus davvisámegiela giellajuogus čoahkkanii dán vahku disdaga Anáris.

Disdaga čoahkkimis gieđahalle earret eará dihto sátnelisttuid, muhto maiddái diftoŋgga njuolgamii guoski ášši. Disdaga rájes dahkkinomeniin diftoŋga ii šat vealttakeahttá njuolgga, nappo go dán rádjai lea riektačállima mielde galgan čállit ovdamearkka dihte eanandoalli- dahje oahppi-sániid máŋggaidlogu genetiiva-akkusatiiva eanandolliid- dahje ohppiid-hámis, de dál lea lohpi čállit maiddái hámiid "eanandoalliid" ja "oahppiid", mat leat oahppáseappot ovdamearkka dihte davvisámegiela nuortasuopmaniid hálliide.

– Sámi giellalávdegotti davvisámegiela juogus dagai jagis 2005 mearrádusa, ahte diftoŋga njuolgá ja dat guoská maiddái dahkkinomeniid. Dan rájes olbmot leat fuomášan ja áigi lea čájehan, ahte dat ii leat nu lunddolaš buot suopmaniidda, muitala Bigga-Helena Magga.

Šearbmagovva Word-prográmmas
Divvun-reaidu ii vel dieđe rievdadusain, main giellajuogus lea mearridan. Govva: Šearbmagovva Word-prográmmas

Dahkkinomeniid diftoŋganjuolgan lei dakkár ášši, man soames lei evttohan ja giellabargi de ovddidii ášši giellajuhkosii. Vaikko diftoŋganjuolgama ii leat šat bággu čállit, sáhttet sámegiela čáledettiin liikká boahtit váttisvuođat, eandalii jus geavaha Divvun-prográmma.

– Go čálligoahtá ja geavaha Divvun-reaiddu, nu Divvun ii dohkket dan vel. Dat bidjá ain dan rukses sázu dohko vuollái, muitala Magga.

Giellagáldu goit sádde ođđa rávvaga diftoŋganjuolgama čállimis diehtun Romssa Universitehtii Divvun-prográmmas vástideaddji olbmuide.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat