Sápmi |

Molsašuddi dálkkit dagahit liigegoluid geaidnofuolaheaddjiide – go Sámis vuoddját máttás, geainnu alde leat máŋggalágan siivvut

Juos Gilbbesjávrris dahje Ohcejogas vuoddjá guhkit mátkki máttás guvlui, geainnu alde sáhttet leat vaikke makkár siivvut.

Geaidnojohtolat.
Maid barggat go stuorra biilla boahtá ovddal? Gálljama ja valji muohttaga dihte soaitá gánnáhit fáruhit. Govva: Jouni Aikio / Yle

Molsašuddi dálkkit ja siivvut leat lasihan Davvi-Suoma geaidnofuolaheddjiid bargguid.

Go davimus Sámis leat heavganeamen muohttaga sisa, Lappi eanangotti gaskaosiid sulain siivvut molsašuvvet oalát. Mannan áiggiin Sámis lea valjis muohttán ja máddelabbos fas arván.

Dál guovvamánus muohta lea báikkuid čoggon juo 120 sentte ovddas, dego Vuohčus ja Bohká guovllus Gihttela gieldda davveoasis. Dálvvi muohtaolahussii goit lea vel mátki, jagis 1997 Gilbesjávrris leai muohta olles 190 sentte.

Juohke dáhpáhusas leš muohta mehter dahje guokte, dat lea diehtán geaidnofuolaheddjiide valjis barggu, ja dat máksá.

– Dán dálvvi leat dán rádjái šaddan plogemat seamma ollu, maid dábálaččat olles dálvvis. Oaidnit leš, mo giđđa manná ja man ollu šaddet liigegolut, dadjá geaidnofuolahusbargguid bargojođiheaddji Jari Lopina geaidnolágádus Destias Avvilis.

Jari Lopina.
Geaidolágádus Destia geaidnofuolahusbargguid bargojođiheaddji Jari Lopina Avvilis muitala, ahte dán dálvvi leat šaddan erenomáš ollu ploget ja heavvalastit geainnuid. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Siivvut nuppástuvvet mátkki alde

Sáttogilvingoluin leat bargojođiheaddji Jari Lopina mielde bastán seastit, go goit nuortin eai leamašange galjat

Nu viesttarrájá váldogeaidnu 21:ža alde Gilbesjávrris máttás ja njelješgeainnu alde Ohcejogas máttás álgomátkkis lea čielga dálvesiivu. Muhto mátkki alde máttás guvlui siivvut čielgasit nuppástuvvet. Mannan áiggiid Lappi eanangotti gaskasosiid sulain molsašuddi dálkkiid dihte geainnut leat jieŋas ja njaláhasvuohta reahkká.

Roavvenjárgalaš plogabiilavuoddji Ari Kuusela Nordic Road Services -oasussearvvis muitalage, ahte vaikke son lea guhká vuodján plogabiila, ná váttis siivvuid son ii leat oaidnán.

– Munge leamašan guhká dáid bargguin, de ii ná hástaleaddji dilli leamašan. Go measta juohke vahkus arvá ja vel ollu hávil, de ferte meastta gieđaid cegget, go ii sáhte maidige bargat. Ii veahket sáttu, ii heavvalastinge, muitala Ari Kuusela.

Barggut ain reahkkájit

Go geaidnu lea jikŋon ja jovgon, dábálaš biillavuoddjit sáhttet jurddašit, ahte plogabiillavuoddjit leat šlárvošan. Sii gal figget dan buoremusa, muhto dán dálvvi dálkedilit leamašan nu erenomážat ja molsašuddan beaivvis nubbái.

Ollu muohta.
Muohtabarggut barggahit geaidnofuolaheddjiid olles giđa. Go ovtta sajis lihkostuvvet ploget, nubbi sajis geaidnu sáhttá leat juo jovgon gitta. Govva: Jouni Aikio / Yle

Sámis leat šaddan heavvalastit skábmamánu rájes gitta dáid beivviid rádjai, ja muohttagiin šaddet bargat ain eambo olles giđđadálvvi áigge.

– Muohtameriide laktáseaddji barggut leat valjis, geainnu ala čoggo valjis maid jiekŋa, man ferte ollesáiggi heavvalastit. Vaikke hállet, ahte geaidnoheavvalat eai oidno, de gal barggut leat jođus ollesáiggi, muitala bargojođiheaddji Jari Lopina.

Fitnodagaid gaskasaš gilvvohallandili dihte das eai hálit jitnosit hállat, man ollu loahpaloahpas dálvvi geaidnofuolahusbarggut mákset.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä