Sápmi |

Moratoria fas Čearretsullos – Beaska Niillas: Dát áŋgiruššan ii noga

Ellos Deatnu -joavku lea fas rahpan moratoria Deanu Čearretsullui. Beaska Niillas muitala, ahte áŋgiruššan dat ii noga, iige gánnet vuollánit.

Beaska Niillas
Beaska Niillas Govva: Ville-Riiko Fofonoff / Yle

Ellos Deatnu -joavku lea álggahan nuppi geasi moratoriainis Deanu Čearretsullos. Diibmá vuosttaš háve ásahuvvon moratoria joatkašuvvá fas, go moratoriaristtaid mielde mihkkege ii leat rievdan ja moratoriai lea ain dárbu.

Joavkkus muitaledje juo mannan gease, ahte moratoria jáhkkimis joatkašuvvá. Sii lohket, ahte Ellos Deanu moratoria lea fámus dassážii, go ođđa bivdonjuolggadusat leat šiehtadallon báikkálaš sámeovddasteaddjiid eavttuiguin.

Beaska Niillas lea okta dain servodatberošteddjiin, geat leat mannan bearjadaga rahpan moratoria Čearretsullui, seammá sadjái go ovdalge.

– Mii celkkiimet diibmá, ahte mii leat dás dassážii go ođđa soahpamuš lea sajis, son lohká.

Beaska muitala, ahte ákkat moratoria duohken leat ain seammát.

– Miihan leat seamma oaivilis ain – stáhtat eai sáhte dákkár soahpamuša, nu gohčoduvvon soahpamuša nu beare mearridit beroškeahttá min oaivilis, geat orrot dáppe ja gean dat lea Deatnu, dadja Beaska Niillas.

Ellos Deatnu 3.6.2018: Leavga fas libarda ja galba ceaggá. Flag flickers in the wind and banner is up. #čearretsullomoratorio

Gáibádus: Ii galgga vuovdit moratoriaguovllus lobiid

Norgga bealde guollekoarttaid vuovdá Deanu čázádaga hálddašangoddi, mii maid hálddaša Deanu stáhta várás. Dál Ellos Deanu gáibádus livččege, ahte lobiid ii galgga vuovdit doppe, gos šaddet moratoriat ja gos celkojuvvo, ahte soahpamuš ii leat fámus.

– Dan mii vuordit, ahte dat doahttalit dakkár gáibádusa, go dat fertejit maiddái iežaset álbmoga guldalit eaige dušše stáhtaid – de die lea vehá ođđa jurdda, muhto oaidnit dal leš, ahte dustetgo dan bargat, muhto mus gal leat vuordámušat dan dahket, ahte dat lea okta ovdamearka maid mii vel sáhttit bargat, lohká Beaska Niillas.

Beaska Niillas muittuha, ahte sii ávžžuhit ain álggahit moratoria jus miella beare lea. Veahki maid oažžu Ellos Deanu joavkkus dárbbu mielde. Beaska lea maid gullan vejolaš moratoriaid birra.

Ellos Deatnu -liikkeen moratorio.
Diibmá lei maiddái moratoria Čearretsullos. Govva: Ellos Deatnu

– Lea beaggánge gal eará moratoriatge dás ovddosguvlui, muhto dan fas oaidnit, ahte man muddui olbmot besset dainna bargguin, ahte bohtetgo eará moratoriat. Hirbmat buorre jus bohtet, dalle dat čájehivččii daid nu gohčoduvvon eiseváldiide, ahte dáppe mii eat leat velledan ja vuollánan.

“Jus olmmoš vuollánišgoahtá, stáhta lea vuoitán”

Go sáhka šaddá vuolláneamis, ádde dange Beaska Niillas bures. Muhto son gal háliida bargat visot maid vejolaš, iige vuollánit.

– In sáhte dieđus go iežan beales hállat, ja mun dajan ná, ahte jus gal vuollánišgoahtá olmmoš dalle dat lea gal stáhta vuoitán, ja dathan leage áigumuš – orru leamen mu mielas dávjá.

Beaska muittuha, ahte sápmelaš lea leamaš dáppe máŋga duhát jagi ovdal stáhta, ja lea vel dáppe máŋga duhát jagi maŋŋá stáhtaid gahččama.

– Ii stáhta leat eará go byrokratiija ráhkkanus, mii bistá de dan áiggi man bistá ja danhan historjá čájeha. Ii leat makkárge bisteváš ásahus dat stáhta, muhto álbmogat gal leat dávjá dan.

Moratorio
Govva: Ville-Riiko Fofonoff / Yle

Beaska Niillasis leage alla jáhkku dasa, ahte sámi álbmot dat birge bures viehka guhká dange maŋŋá, go stáhtaid bargu lea bargon.

Son ovttas earáiguin leage gárvvis bargat dáid áššiid ovdii nu guhká ovdal áššit rivdet. Moratoria lassin smihttet maid eará vugiid áššiin bargamis.

– Dát áŋgiruššan ii goittotge noga, vaikko mo fal de válljet bargat. Jus gáibiduvvo bargat máŋgalot jagi, dalle gáibiduvvo máŋgalot jagi.

Álbmoga doarjja lea dehálaš

Moratoria ulbmil lea leamaš čájehit stáhtaide, ahte moratoriaristtat eai dohkket soahpamuša. Nubbi sivva moratoria doallamii leamašan dat, ahte dat doallá ášši báhkkasin.

– Gulaimet diibmá hui olu, ahte jus eat livčče bargat dieid bargguid, de livčče olu olbmot dušše diktán orrut, ahte eai šat dađi eambbo smiehttan, Beaska Niillas muitala.

Álbmoga doarjja lea dehálaš dákkár barggu bargamis, Beaska Niillas vel lasihastá.

– Álbmotdoarjaga gáibiduvvo dákkár bargui. Mii leat giitevaččat álbmoga doarjagis.

4.6.2018 dii 16:30. Divvojuvvon Moratoria lea ásahuvvon hámis hábmái moratoria lea rahppojuvvon.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä