Sápmi |

Norgga duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna lahttu vuordá ovttasbarggu Suoma ja Ruoŧa kommišuvnnaid gaskkas

Suomas ja Ruoŧas leat sámiid duohtavuohta- ja soabadankommišuvnnat gieskat ásahuvvon. Norggas seammasullasaš kommišuvdna doaibman juo moadde jagi.

Video: Norgga duohtavuođa- ja seanadankomišuvnna lahtut Liv Inger Somby, Dagfinn Høybråten, Anne Kalstad Mikkelsen ja Per Oscar Kjølaas.
Mii lea dávviriikain dilli duohtavuohta ja soabadankommišuvnnain?

Suomas Sámiid duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna bargu lea álgime, go kommišuvdna čoahkkana dán vahkus vuosttaš geardde. Maiddái Norggas ja Ruoŧas leat kommišuvnnat ásahuvvon.

Ruoŧas kommišuvdna ásahuvvui 3.11.2021, nappo vahkku dan maŋŋel, go Suopma dieđihii iežas kommišuvnna ásaheamis. Ruoŧas kommišuvdna oaččui bargui duppalit eanet áiggi go Suomas. Bargguin galget geargat juovlamánu vuosttaš beaivve jagis 2025.

Norggas bargu leamašan jođus juo máŋga jagi. Kommišuvdna lea doaibman jagi 2018 geassemánu rájes. Kommišuvnna lahttu Liv Inger Somby muitala, ahte bargguin leat maŋŋonan koronapandemiija dihte.

– Mii eat leat beassan nu olu bargat go livččiime háliidan. De šatta nu, ahte mii leat maŋŋonan badjelaš jagiin. Dat loahppaproseassa ii gárván ovdal go geassái 2023.

Norggas kommišuvnna barggus guovddášáššin lea guorahallat, mii lea dáhpáhuvvan dáruiduhttinpolitihka áigge ja makkár váikkuhusat das leat.

– Okta oassi mandáhtas lea, ahte makkár galgá leat seanadanproseassa ovddosguvlui nu, ahte sáhttá ovtta láhkai maiddái buriin vugiin dokumenteret dáruiduhttima váikkuhusaid, ja mot dás sáhttá eallit viidáseappot ovddosguvlui.

Olbmuin máŋggalágan gažaldagat

Liv Inger Somby muitala, ahte olbmuin lea dárbu muitalit sin vásáhusain ja maid sin lagaš birrasis leat vásihan. Dan lassin olbmot háliidit diehtit, makkár boađus duohtavuohtakommišuvnna barggus lea.

Dáruiduhttimis ja dan váikkuhusain ii leat olus čállon ja olbmot leatge mielas, go sin gullet.

– Olbmot leat hui giitevaččat, go kommišuvdna boahtá ja berošta gullat sin muitalusaid dáruiduhttima váikkuhusain.

Dáruiduhttima áigge mánát eai ovdamearkka dihtii beassan geavahit iežaset eatnigiela skuvllas ja oahpaheddjiin lei mihtomearrin, ahte mánát ledje dárogielagat, go gerge skuvllas. Dan lassin sámit galge rievdadit iežaset goarggu vai sáhtte oamastit eatnama.

Dál go sihke Norggas, Suomas ja Ruoŧas leat Sámiid duohtavuohta- ja soabadankommišuvnnat ásahuvvon, lea Somby mielas lunddolaš, ahte dain lea ovttasbargu.

– Sáhttit maiddái geahččat, ahte mat leat dat čovdosat boahtteáigge sámi servodaga ovdánahttimis.

Beaivvi ságaid ja Yle Ođđasiid Sámis sáhtát maid guldalit Yle Areenas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä