Sápmi |

NRK Sápmi: Divrrit biinnidit bohccuid Jakutias, biologa dadjá dán leat dálkkádatrievdama váikkuhus

Neahtas lea leavvan video, mas boazu lea sakka borahallan lávžžáide.

Šearbmagovva videos NRK Sámi neahttasiiddus
Lávžžat borret bohcco. Govva: Šearbmagovva NRK Sámi neahttasiiddus

Neahtas lea leavvan video, mas lávžžát biinnidit bohcco Jakutskas, Sahá dásseválddi nappo Jakutia oaivegávpogis, Nuorta-Sibirjjáš Ruoššas. Videos oaidnit mo boazu lea varranaga ja stobu seaidni čáhppádin lávžžáin.

– Divrrit goddet elliid, go dat bahkkejit daid njunneráiggiide, čállá video govven Liliya Vinokurova NRK:i.

Vinokurova ii dieđe mii bohccui dáhpáhuvai govvema maŋŋá. Sii sihko buot lávžžáid eret, ja boazu vulggii okto johtit meahci guvlui.

Son lea fuolas Jakutska guovllu dálkkádaga dilis.

– Mu vánhemat leaba riegádan dán guovllus ja soai dadjaba, ahte divrrit eai leat leamaš nu ollu go dál, dadjá Vinokurova

Jakutska guovllus ássi báikkálaččat gártet gárvodit assás biktasiidda, vai suddjejit iežaset varrahimolaš divrriin. Olbmot geavahit maiddái ámadadjosujiid vai eai njielas lávžžáid ja čuoikkaid, čállá NRK Sápmi.

Dálkkádatrievdama čuovvumuš

Dán jagi temperatuvrrat Sibirjjás cuvkejit buot ovddit olahusaid ja dálkkádatrievdama sivahit fáhkka báhkain, čállá NRK Sápmi.

Greenpeace mielde Sibirjjás leat dán geasi áigge buollán 3 miljon hektára. Jagis 2019 Sibirjjá guovllus bulii badjel 19 miljon hektára.

Eahpedábálaš liegga temperatuvrrat Sibirjjás leat dagahan dan, ahte lávžžát biinnidit sihke olbmuid ja ealliid.

– Fáhkkestaga boahtán báhkat leat dagahan dan, ahte čuoikkat ja lávžžát leat nu hirbmat olu, dadjá Norgga luonddudieđalaš instituhta NINA biologa Sondre Dahl.

Jos liegga dálkkit bohtet dalán galbmasut áigodaga maŋŋá, olu monit njaldásit seamma áigge, son joatká.

Dahl muitala, ahte dákkár invašuvnnat (su. invaasio), nappo dat go ealánat sirdásit stuorra joavkkuin ođđa guvlui, leat eahpedábálaččat. Dutki jáhkká, ahte lávžžáid lassáneami lea dagahan namalassii dán jagi earenoamáš dálkkádat.

Das, sáhttágo dákkár invašuvnna vuordit ovdamearkka dihte Norgii, son ii máhte dadjat maidege.

– Mii diehtit unnán das, mii dáhpáhuvvá jos lieggana, ja mo dat váikkuha divrriide.

Áigot čuovvut dili

Riikkaidgaskasaš boazodoalloguovddáža direktevra Anders Oskal dadjá dán leat okta vearrámus video, mii dokumentere divredili ealáhusas.

– Dieđusge mii smiehttat daid bohccuid, mat gártet eallit diekkár diliin.

Oskal ja organisašuvnna ovddasteaddjit leat máŋgii galledan Sibirjjá guovlluin ja sis leat buorit oktavuođat Ruošša beale boazodolliide. Doppe dadjet, ahte eai leat ovdal registreren ná stuorra divrriid.

Oskal dadjá, ahte dilli lea vearránan eandalii báhkka gesiid áigge.

– Mii čuovvut dili dárkilabbot, vai oaidnit mo gieđahallat dan ekstrema invašuvnna.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä