Sápmi |

Nuorra sámeetniide eadni lea šaddan ain divrasabbon

Mo oktavuohta iežas etniin lea rievdán dan mielde, go lea ieš šaddan eadneolmmožin? Naba leago eadnivuohta dakkár, go lei govahallan ovdal? Golbma nuorra sámeeatni muitalit etniidbeaivvi gudnin jurdagiiddiset eadnivuođas.

Jietna: Leena Niittyvuopio-Jämsä, Terhi Harju ja Riikka Morottaja
Jietna
Leena Niittyvuopio-Jämsä, Terhi Harju ja Riikka Morottaja.

Odne etniidbeaivvi ávvudit maid sin: Leena Niittyvuopio-Jämsä, Terhi Harju ja Riikka Morottaja. Sii muitalit, makkár eallin eadneolmmožin lea ja leago dat dakkár, go lei ovdal jurddašan?

Leena Niittyvuopio-Jämsä, Avvil

Leena Niittyvuopio-Jämsä
"Dihto láhkai mu niehkogovaide gulai álo dat, maid mun mánáidanguin barggan." Govva: Yle Sápmi

“Mu bearrašii gullet mu mánnávuođa bearraša lassin dál maiddái mu lagamuš bearaš: mu isit Joel, mu boarrásut nieida Elle-Máijá ja dasto ovttamánnosaš nieidavávvá, geas ii leat vuos namma.

Mun lean áibbas mánnávuođa rájes háliidan mánáid. Munnje lei čielggas dat, ahte háliidivččen mánáid, muhto munnje lea maiddái hui čielggas, ahte giige ii beare ráhkat mánáid. Mun lean dál ožžon guokte máná. Dihto láhkai mu niehkogovaide gulai álo dat, maid mun mánáidanguin barggan.

Eallin eadnin... Mun in dieđe mo mun govahallen dan. Dieđusge go mu vielljas lea guokte máná ja mu isida oappás golbma máná, de doppe bessen jo vehá čuovvut dakkár bearašeallima.

Gal dat lea dien láhkai leamašan dat eallin eadneolmmožin dakkár go govahallenge. Eandalii dalle, go lei okta mánná, de moaihan jođiime jámma – moai leimme oppa áigge jođus. Dat lei nu álki, go Elle-Máijá lovttii nu bures biillas, de beasaime johtit birra Sámi, Suoma ja máilmmi. Dál go nubbi mánná lea áiddo riegádan mánotbaji dassái, in vuos dieđe, mo eallin guovtti máná eadnin dasto manná, muhto jáhkkimis seamma láhkai. Dieđusge lea olu eanet bargu.

Mu ja mu eatni oktavuohta lea álo leamašan hui lagaš ja min eadni lea midjiide hui ráhkis. Moai riŋgehalle juohke beaivve. Dál dihto láhkai mun ádden juoidá eará láhkai, muhto ii dat mu eadnivuohta leat nu váikkuhan munno gaskavuođaide. Dieđusge mánnán mun álo ledjen hirpmástuvvan vaikko das, ahte mo eadni sáhtii vajálduhttit juoidá. Muhto dál go ieš lean eadni ja oppa áigge ferten smiehttat ja guorahallat áššiid, de soaitá leat, ahte in muitte máhcahit girjjiid girjerádjui. Diekkáriid lean dasto gártán iežan eadnivuođa dihte addit aistton ándagassii eadnái. Dieđusge lea olu suinna hállanláhkái, son sáhttá rávvet ja addit buriid rávvagiid mánáid dikšumii ja bajásgeassimii.”

Terhi Harju, Kiäváájávri

Terhi Harju
"Dan maŋŋá go bártnáš riegádii, de sonhan lea nummár okta eallimis, buot áššiid ferte su mielde smiehttat." Govva: Yle Sápmi

“Lean náitalan ja mus lea beannot jahkásaš bárdni, Ǩiurrâl.

In lean dan iešalddes smiehttan, ahte háliidango mánáid. Das manai oalle guhkes áigi, ovdal go rávásmuvven nu olu, ahte dat mo nu šattai dat dovdu, ahte háliidan eadnin.

Eallin eadneolmmožin lea olu earálágan, go ledjen ovdal jurddašan. Mun smihtten álggus, ahte mu eallin ii rievdda ii moge, muhto galhan dat dieđusge olu rievdá. Dan maŋŋá go bártnáš riegádii, de sonhan lea nummár okta eallimis: buot áššiid ferte su mielde smiehttat.

Lean gávdnan aivve ođđa beliid alddán. Ovdamearkka dihte in livčče goassege jáhkkán, man olu liikon mánáid biktasiidda. Finan dávjá geahččamen daid interneahtas ja čuovun ođđa málliid. Ovdal go mánná riegádii, in diehtán ollenge dakkár máilmmis! Eallin lea dál áibbas earálágan.

Moai letne etniin vel eanet oktavuođas dál, go mánná lea šaddan, ja eadni lea olu dáppe min ruovttus. Aivve dan rájes, go bođiimet ruoktot buohcceviesus mánáin, eadni lea leamaš dáppe. Son lea veahkehan hirbmat olu. Son lea olu mielde min eallimis – lei gal ovdalge, muhto dál vel eambbo.”

Riikka Morottaja, Rivdol

Riikka Morottaja
"Go vávvá oađđá ihkku, de eadnige lea beaivit virkui." Govva: Yle Sápmi

“Orun Rivdolis isidiinnán Eeroin ja munnos lea guovtti mánotbaji ahkásaš gánda, Piera-Ilmari.

Lean álo jurddašan, ahte mus leat mánát. Dalle go mannan geasi náitaleimme Eeroin, de gal munnos lei jurdda juo masá dalán, ahte ráhkadetne mánáid – ja dallehan dat riegádii dat gánda.

Dál go vávvá lea riegádan, de eallin lea dakkár go lean jurddašan, ja vehá álkitge. Go vávvá oađđá ihkku, de eadnige lea beaivit virkui.

Munnos etniin lea álo leamaš buorre oktavuohta. Moai ásse láhkalágaid ja eadni fitná máŋgii gallestallamin min luhtte. Dál go vávvá lea riegádan, de son lea ain eanet min luhtte ja dat lea hirbmat buorre ášši, go son lea nu stuorra veahkkin dáppe. Anan gal árvvus dan, ahte son veadjá barggastit min ovdii.”

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat