Sápmi

Nuorra sámeráppár Mihkku Laiti mielde Suoma Talent -gilvvus: "Áiggun sámegiela ja -kultuvrra buktit oidnosii, ahte olbmot dieđášedje eanet mis"

Mihkku Laiti
Ohcejohkalaš Mihkku Laiti ráhkada musihka artistanamain Yungmiqu. Govva: Vesa Toppari / Yle

Mihkku Laiti nappo Yungmiqu háliida muitalit sámiid birra musihka bokte Talent-gilvvus. Mannos gilvu mo beare, son áigu šaddat sámemusihka ámmátlažžan.

18-jahkásaš logahatstudeanta Mihkku Laiti lei álgočavčča dábálaš matematihka diimmus, go justa ovdal boradanbottu oaččui dieđu, ahte lea válljejuvvon Suoma Talent -gilvui fárrui. Son lea jo guhká bargan musihkain, ja dál musihkkabálggis lea doalvumin su stuorra lávddi ala olles Suoma ovdii.

Dát ođas doalvvui su borranmiela.

– Inhan mun muitán boradit, go mun njuikon doppe mu lanjas, ja de mun fuobmájin go čuovvovaš diibmu lei álgimen, ahte mun in leat oba boradange, muitala Laiti.

Mihkku Laiti háliida Talent-gilvvus ovdanbuktit iežas musihkalaš dáidduidis lassin maiddái sámekultuvrra. Dat leage váldosivva, manin háliidii vuolgit gilvui.

– Váldosivva lea dat, ahte mun áiggun ovddastit buot sápmelaččaid doppe. Áiggun sámegiela ja -kultuvrra buktit oidnosii, ahte olbmot dieđášedje eanet mis. Doaivvu mielde mun birgen doppe bures, smiehtada Mihkku Laiti.

Dán vuoro son ii sáhte dađi eambo muitalit gilvvu birra, go gilvu oidnogoahtá tv:s guovvamánu 7. beaivve. Nu gohčoduvvon geahččalanovdanbuktimat leat báddejuvvon čakčat, ja das ovddosguvlui beassan olbmot leat mielde njuolggosáddagiin, main rátket loahpaloahpas vuoiti.

Musihkas boahtteáiggi bargu

Musihkas lea leamašan álo stuorra rolla Mihkku Laiti eallimis, go su eadni maid lea musihkkár. Son lea hárjánan eatnis mielde lávlut ja čuojahit lávddi alde earáide jo unnivuođa rájes.

Maŋŋá go finai elektronalaš dánsunmusihkkafestivála Weekendis, beroštuvai son ieš maid geahččalit ráhkadit bihtáid. Su skihpárat guldalit rap-musihka, de dan bokte Laiti ráhkadišgođii ieš maid rap-musihka šuoŋaid, biittiid.

– Go ledjen Sámi musihkkaakademiijas, de munnje bođii ovtta beaivve idea, ahte sáhtášin bargat musihka. De osten dihtorprográmma musihka ráhkadeapmái ja dan rájes lean bargan musihkain semi ámmátlaččat, lohká Laiti.

Nie šattaige artista Yungmiqu. Yungmiqu lea almmustahttán dán rádjai jo ovtta EP-skearru ja moadde ovttaskas bihtá, siŋgela. Su bihtáin lea leamašan mielde Jezebro nappo Jesse Ruokolainen ja ovtta bihtás maiddái Ailu Valle.

Mihkku Laiti
Mihkku Laiti ráhkada rap-bihtáidasas maiddái biittiid ieš. Govva: Vesa Toppari / Yle

Šuoŋa dahje biittiid ráhkadeami lea oahppan go lea olu fal bargan, muhto sániid hutkan lea vehá hástaleaddji. Son čállá jurdagiiddis rap-teakstan.

– Čállin ii gal boađe lunddolaččat ja 60 proseantta maid mun barggan lea njuolga dego ruska, muhto hárjehallan lea dehálaš.

Niehkun bargat ISÁK-joavkkuin

Mannos Talent-gilvu mo beare, Laiti háliida joatkit musihka bargama boahtteáiggis maid. Vaikko ieš leage ráppár, de son háliida bargat máŋggabealálaččat sierra musihkkašlájaiguin.

Mihkku Laitis leatge dál moadde prošeavtta barggu vuolde, mat soitet leat veháš earáláganat go masa lea hárjánan. Sus lea maid okta niehkojoavku, geaiguin háliidivčče ovttasbargat.

– Sávašin, ahte mun beasašin bargat ISÁK-joavkkuin bihtáid, nu ahte ISÁK – vink, vink, cavgila Mihkku Laiti.

Guldal olles jearahallama dás. Jietna: Xia Torikka / Yle

Suoma Talent álgá guovvamánu 7. beaivve mtv-kanálas diibmu 19.30.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä