Sápmi |

Ođđa ráđđehusprográmma boktá positiiva jurdagiid – "Buorre vuolggasadji"

Sámedikkis ja Sámi Árvvut -searvvis orrot leamen oalle duđavaččat Suoma ođđa ráđđehusprográmmii.

Sámediggi, Saamelaiskäräjät, Tuomas Aslak Juuso
Sámedikki nubbi várreságadoalli Tuomas-Aslak Juuso. Govva: Linda Tammela / Yle

Suoma ráđđehusprográmma almmustahttojuvvui ikte mánnodaga. Ođđa ráđđehusprográmmas leat máinnašuvvon sámeáššit máŋgga sajis. Sámedikki nubbi várreságadoalli Tuomas-Aslak Juuso oaivvilda, ahte ođđa ráđđehusprográmma addá buori vuolggasaji sámi áššiid gieđahallamii.

– Dat lea Sámedikki geahččanguovllus dakkár, ahte mii leat lihkostuvvan oažžut ipmárdusa daidda bellodagaide, ahte sámi áššit leat dehálaččat ja dat leat olles riikka áššit. Maiddái dat, ahte čielga girjemat leat de mielde. Jos geahččá ovddit ráđđehusprográmmii, de dat lea ovdáneapmi hui čielgasit.

– Dieđusge dat girjemat leat várra viđa bellodaga kompromissa ja daiguin dál vulget ovddos guvlui. Ieš dat girjemat eai vel daga dieid rievdadusaid. Dás lea buorre vuolgit ovddos guvlui, muhto dieđusge daid doaimmaid ja dan ráđđehusprográmma duohtandahkan lea dat dehálaš oassi maid.

Juuso muitala, ahte Sámedikki okta ulbmil lea leamaš oažžut ođđa oktavuođa suopmelaš ja sámi servoša gaskii.

– Sávaldat lea, ahte ođđa ráđđehus ja ođđa ministarat vulget nannet ja buoridit dan oktavuođa sámi álbmoga, Sámedikki ja Suoma stáhta gaskkal, ja de duohtandahkat daid ráđđehusprográmma girjejumiid.

Maiddái sámesearvi lea duđavaš

Sámi Árvvut -searvi lea giđđat deaivan sierra vuoigatvuohtaministeriija virgeolbmuid, boahtte ráđđehusbellodagaid ovddasteddjiid, ja ráhkadan viiddes muittuhančállosa, mas gieđahallojuvvui dárbu sámediggeválggaid sirdima várás.

Maiddái Sámediggi ja eará sámesearvvit leat oaivvildan, ahte sámediggeválggaid galggašii sirdit. Ráđđehusprográmmii leage girjejuvvon, ahte ráđđehus áigu čielggadišgoahtit nu jođánit go vejolaš boahttevaš sámediggeválggaid áigedávvalii laktáseaddji gažaldaga.

Searvvis sávvetge, ahte sámi searvvuš joatká aktiivvalaččat iežas barggu dan sihkkarastima várás, ahte sámediggeválggat sirdojuvvojit ja sápmelašmeroštallan rievdaduvvo. Sámi Árvvut -searvi lea ilus, ahte ráđđehusprográmmas linnjejuvvo maiddái sápmelaččaid gielalaš vuoigatvuođain, vuođđo- ja olmmošrivttiid ollahuvvamis ja čatnaseamis dálkkádatrievdama caggamii, čállá Sámi Árvvut dieđáhusastis.

– Ráđđehusprográmma lea nana signála dasa, ahte Suopma lea riektestáhta ja dat háliida doaibmat riektestáhtaprinsihpaid ja riikkaidgaskasaš geatnegasvuođaid mielde, dadjá searvvi ságadoalli Juvvá Lemet, Klemetti Näkkäläjärvi.

Klemetti Näkkäläjärvi
Sámi Árvvut -searvvi ságadoalli Klemetti Näkkäläjärvi. Govva: Ville-Riiko Fofonoff / Yle

"Addá buori vuođu min bargui"

Sámedikki gielladorvočálli Anne Kirste Aikios lea maiddái oalle positiivvalaš govva ođđa ráđđehusprográmmas. Son oaivvilda, ahte giella lea viiddes ášši, ja measta visot, mii lea čállon sámiid birra ođđa ráđđehusprográmmii, guoská maiddái giela.

– Mun oainnán positiivvalažžan, ahte sámit ja sámegielat leat nu máŋgga sajis namuhuvvon. Maiddái álgoálbmotvuoigatvuođat ja min sajádat Suomas álgoálbmogin, dat gal addá buori vuođu min bargui ain ovddos guvlui.

Anne Kirste Aikio
Sámedikki gielladorvočálli Anne Kirste Aikio Govva: Vesa Toppari / Yle

Aikio mielas lea goittotge dehálaš smiehttat dange, mii dál lea báhcán ráđđehusprográmma olggobeallái. Aikio eahpida, basttetgo sii ovddidit daid áššiid mat báhce eret.

– Das leage dat dulkongažaldat, ahte mo mii lohkat dan ráđđehusprográmma. Dat leat buot mearkkašahtti máinnašumit, muhto dálhan mii báhcit vuordit maid dat konkrehtalaččat oaivvilda, ovdamearkka dihte ruđalaš bealishan mii eat vel dieđe.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä