Sápmi

Oahpaheaddji govvegođii YouTube-videoid unna skuvllalaččaide – gáiddusoahpahus bággii hutkáivuhtii

Margareetta Suoninen oahpaha dihtoriin mánáid.
Margareetta Suoninen doallá oahppodiimmuid gievkkana beavdeguoras. Govva: Inger-Elle Suoninen

Ođđalágan oahppan- ja oahpahusbiras leat bággen oahpaheaddjiid hutkat justa dán dillái heivvolaš vugiid oahpahit.

Anárlaš Margareetta Suoninen oahpaha 1.–2. luohká oahppiid Anára girkosiidda skuvllas. Njukčamánu beallemuttu rájes oahpahus lea leamaš ollásit gáiddusin.

Suoma ráđđehus lea gal namuhan, ahte 1.–3. luohká oahppit ožžot dárbbu mielde boahtit maid lagašoahpahussii, muhto Suoninen luohká oahppit ovttas vánhemiiguin leat válljen báhcit ruoktot koronavirusa njoammuma easttadeami dihte.

Ođđalágan oahppanbiras lea hásttuhan sihke oahpaheaddji ja oahppiid ođđa gulahallanvugiide.

Gáiddusoahpahussii leat fállun iešguđetlágan bargoneavvut. Máŋggat skuvllat ja oahpaheaddjit geavahit gulahallamii ja leavssuid addimii Wilma-neahttabálvalusa ja teakstadieđuid. Njunnálagaid gulahallamii geavahit dávjá ovdamearkka dihte virtuála deaivvadanbáikkiid dego Microsoft Meet -bálvalusa.

Uhcit oahppiiguin buot gulahallanneavvut eai doaimma, go sii eai máhte vealtameahttumit geavahit máŋggalágan prográmmaid dahje unnimus skuvllalaččain eai leat iežaset dihtorat anus. Oahpaheaddjit leat dál hutkan unnoraččaiguin gulahallamii iežaset goansttaid.

Suoninen muitala iežas álggahit skuvlabeaivvi dego dábálaččatge iđđes, muhto dálá dilis son ii mana skuvlavistái, muhto čohkkeda gievkkanbeavddi gurrii ja filbmegoahtá oahpahusvideoid.

Margareetta Suohinen lea huksen govvenstellega bábirgássas.
Margareetta Suoninen lea huksen videoid govvemii bábergássas stellega. Govva: Inger-Elle Suoninen / Yle

Son muitala iežas sádden ohppiidasas juohke skuvlabeaivve ođđa YouTube-video, mas muitala beaivvi skuvlabargguid. Videos Suoninen sávvá vuosttasin buori beaivvi oahppiide dego dábálaš skuvlabeaivvige ja de mannagoahtá čađa dan, maid oahppit galggašedje dan beaivvi bargat.

– Buorre iđit fas buohkaide, otne lea viimmat bearjadat ja Sauli nammabeaivi. Sauli goit lea várra midjiide buohkaide oahpis, go son lea Suoma presideanta, álggaha Suoninen oahpahusvideos.

– Jahki Sámis -girjjis muitalit, ahte njukčamánus loahpas lávejedje mearrasámit álggahit dorskebivddu vuonain. Bivdu bisttii muhtun vahkuid ja guliid lávejedje heŋget goikat, Suoninen joatká oahppodiimmu.

Vuosttas luohkkálaččaide Suoninen addá skuvlabargun bargat matematihka girjjis ovtta leahkastaga ovddos guvlui.

Margareetta Suoninen oahpaha rehkenastima.
Govva: Margareetta Suoninen

Nuppi luohkkálaččaide oahpaheaddji lea filbmen oanehisfilmmaža luoikkahanrehkenastimis. Filmmas son čilge, mo luoikkahanrehkenastin dáhpáhuvvá praktihkas.

– Mus leat oalle nuorra oahppit. Livččen dieđus sáhttán čállit rávvagiid, muhto mun jáhkán, ahte go rávvagat bohtet njuolgga oahpaheaddjis oahppái, de mánáid lea álkit oažžut bargat. Videos sáhtán maiddái čilget vuđolabbot ja čájehit áššiid.

Suoninen luohkás leat oktiibuot gávcci oahppi, geain golmmas leat vuosttas ja viđas nuppi luohkás.

Dán rádjái Suoninen joavku ii leat velá čoahkkanan gáiddusdiimmuide virtuálaluohkkái, muhto oahppit leat bargan skuvlabargguid iežaset áigedávvaliid mielde justa dalle, go sidjiide lea buoremusat heiven. Dákkár bargovuohki lea leamaš oahpaheaddji mielas vuogas, dasgo skuvllalaččaid ruovttuin sáhttet leat máŋggalágan dilit.

– Jus vánhemat barget ieža gáiddusin, de sáhttá leat álkit, ahte skuvllalaččat barget skuvlabargguid vaikkoba veaigin, namuha Suoninen.

Suoninen maid rámiida oahpaheaddjikollegaid miehtá Suoma gáiddusoahpahusviŋkkaid ovddas.

– Maŋŋelupmas leat velá eará oahpaheaddjiid viŋkkat. Lihkus mis lea dakkár hui buorre joavku, mas neahta bokte juogadit áššiid ja muitalit, ahte makkár vugiid giige lea iskan.

Skuvla fárrii orrunlanja soffá ala

Nubbi luohkkálaš Biret Lipponen čohkohallá ruovttusoffá alde ja geahčada skuvlagirjjiidis. Soffá lea vuogas báiki duhkoraddat ja bargat skuvlabargguid, dan lea Biretge fuomášan dáid vahkuid go skuvlla lea galgan gáiddusin vázzit.

Biret Lipponen bargá leavssuid.
Govva: Minna Lipponen

– Muhtumin mun álggán skuvlabeaivvi juo dalán iđđes, muhtumin vehá maŋŋelis, muitala nieiddaš.

Gáiddusoahpahusas Lipponen oaidná buriid ja heajos beliid. Bargobihtáid beassá ráfis bargat, muhto nuppe vuoro oktonasvuohtage váivvida.

– Buot váddásamos leamaš dat, go ii oainne skihpáriid iige sáhte jearrat oahpaheaddjis dalán rávvagiid. Jus in dieđe, de mun láven riŋget oahpaheaddjái dahje bidjat teakstadieđu ja jearrat veahki, muitala Lipponen.

Maid oahpaheaddji Margareetta Suoninen oaidná dilis buriid beliid. Dán rádjai gulahallan oahpaheaddji ja oahppiid gaskkas lea doaibman. Oahppiid digidáiddut leat buorit ja sii máhttet geavahit telefovnnaid veahkkeneavvun. Sihke oahpaheaddji ja oahppi namuheaba, ahte bargobihtát, govat, teakstadieđut ja videot leat johtán telefovnnaid ja eará rusttegiid bokte goappáge guvlui.

– Ferten rábmot, ahte oahppit leat váldán dáid nuppástusaid hui bures ja luohkká lea bisson oktan joavkun. Go de viimmat beassat njunnálagaid deaivvadit, de dalle mii váldit goit ovtta beaivvi nu, ahte dušše háleštat, loahpaha Suoninen.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä