Sápmi

Oahppomátkkis Máttá-Amerihkkás gávdnui inspirašuvdna ođđa duodječájáhussii – Duojár gávnnahii olu seammásullasašvuođaid eamiálbmogiid dujiin

Maarit Magga
Duojár Maarit Magga oahpai eará eamiálbmot čearddaid dujiin. Govva: Desing Maarit Magga

Sámeduojár oinnii Máttá-Amerihkkás, mo eamiálbmogiid duddjonvuogit sulastahttet nuppiideaset.

Duojár Maarit Magga beasai jagi loahpas vásihit erenomáš reaisu gitta Meksikos ja Ecuadoris. Moatti vahku oahppomátkki áigge son beasai oahpásmuvvat eamiálbmogiid duodjái ja duodjedáidagii.

Sámi allaskuvla stipendiáhttabargguin son logai girjji maya-čeardda duoji birra. Sin ivdnás dujiin son oaččui idea vuolgit dákkár mátkái nuppe beallái máilmmi.

– Álohii lea buorre, ahte eandalii duojár dahje dáiddár beassá ja oaidná eará duojáriid ja dáiddáriid bargguid. Dat lea hui mávssolaš, muitala Maarit Magga.

Alkuperäiskansojen käsityöt ovat samanlaisia Atlantin takana kuin Saamenmaalla.
Máttá-Amárihkás geavahit maiddái čuoldinteknihka. Govva: Desing Maarit Magga

Mátkkistis Magga deaivvai earret eará maya- ja pueblo-čearddaid duojáriiguin ja beasai oahpásmuvvat sin duddjonreaidduide.

– Mun ledjen dakkár Pueblo-indiána áhku gurssas, gos ohppen dasto, dat lea dakkár gođđima ja čuoldima dakkár gaskahápmi, mun ohppen daid. Loahpas geavai vel nu, ahte das šattai nu buorre verdde, ahte mun osten sus daid gákkesmuoraid, bukten deike ruoktot. Dat lea dakkár njuikuma ja gákkesmuoraid dakkár gaskahápmi dat sin reaidu, bargoreaidu, muitala Magga.

Duojár Maarit Magga Máttá-Amerihkás.
Ábi duohken duddjonreaiddut leat oalle seammaláganat go ruovttus Sámis. Govva: Desing Maarit Magga

Maarit Magga
Magga muitala, mo ožžui olu ođđa ideaid mátkkistis Máttá-Amerihká eamiálbmogiid luhte. Govva: Desing Maarit Magga

Hui jođánit son fuomášii, mo duddjonreaiddut leat sullii seammaláganat. Namalassii minsttarat ja nu gohčoduvvon ornamentihkka orui leamen seammalágan, go ruovttus ábi duohken.

– Dat minstarat, dat hearvvat ja ivnnit, lei hui suohtas oaidnit dan. Ožžon dál olu ideaid ja oidnen mo dat barget, nu dathan leai hui mávssolaš dat gal. Dat ornamentihkka sulastahttá hui ollu Sámi, ahte hui suohtas oaidnit.

Dan son čájehii maiddái iežas ođđa oahppaheaddjiide, ahte man seammasullasaš duojit soitetge leat nuppe beal máilmmi.

– Mun čájehin dasto govaid, maid mun lean bargan ruovttus ja makkár bargoreaiddut mus leat. Nu sii ledje nu movttáskan dat áhkut doppe, ahte gal dat lea máilbmi unni, rábmo Magga.

Maarit Magga
"Dat ornamentihkka sulastahttá hui ollu Sámi", dadjá Magga. Govva: Desing Maarit Magga

Maarit Magga
Magga deaivai reaisus eará duojáriid geat maiddái imaštalle man unni giehtadujiid máilbmi lea. Govva: Desing Maarit Magga

Dál Maarit Magga leage ráhkaneamen dasa, ahte boahtte jagi sámemusea Siidii šáddá čájáhus su dujiin.

Son jáhkká, ahte dát reaisu attii čájáhussii ođđalágan inpirašuvnna ja ivnniid. Loahppabohtosa galgá vel goit vuordit.

– Gal dat lea unnán áigi dieđusge duddjot stuorra dujiid, muhto gal mun jáhkán dain maid oidno. In dieđe justa njuolga dakkár dihto teknihkka, muhto juogalágan ideaid mun sihkkarit boađán gal ávkkástallat, juos nie sáhttá lohkat.

– Duojár galgá hálddašit álggos dan iežas árbevieru ovdalgo álgá ávkkástallat daid eará eamiálbmotkultuvrra, dahje man beare kultuvrra, smiehtada Magga.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä