Sápmi |

Oanehaččat: Nuortalaččaid ovddasteaddji girkolaščoahkkimii, Sámedikki dievasčoahkkin joatkašuvvá, eai šat pláne elfápmolinjá bieggamillopárkkas Supmii, čogget dieđuid lagešvuvddiid dilis

Dás leat gaskavahkko oanehis ođđasat.

Liisa Feodoroffin vanha saamsik
Govas nuortalaš eamida gahpir. Govva: Vesa Toppari / Yle

Guldal dás gaskavahkkoiđida Yle Ođđasiid Sámis. Jietna: Yle Areena.

Nuortalaččaid ovddasteaddji girkolaščoahkkimii

Suoma ortodoksalaš girku girkoráđđehus evttoha girkolaščoahkkimii, ahte girkolága ja girkoortnega nuppástuhttet nu, ahte nuortalaččain livččii iežas ovddasteaddji girkolaščoahkkimis. Ovddasteaddji girkolaščoahkkimii nammada nuortalaččaid giličoahkkin Siidsåbbar.

Giličoahkkin evttohii jo 2000-logu álggus Suoma ortodoksalaš girkui, ahte nuortalaččain livččii iežas ovddasteaddji girkolaščoahkkimis. Dalle girku goit hilggui evttohusa.

Sámedikki guovttebeaivásaš dievasčoahkkin joatkašuvvá

Sámedikki guovttebeaivásaš dievasčoahkkin joatkašuvvá odne ovcci áigge sámekulturguovddáš Sajosis. Čoahkkima jotket ságajođiheaddjiid ja sámedikki ovddastan lahtuid geahčastagaiguin ja ii-almmolaš áššiin, nappo sámediggi galgá ságastallat bargoveaga vásihan eahpeáššálaš meannudeamis ja čoavdit stivrra mearrádusain dahkkon váidagiid. Čoahkkimastimii leat várren áiggi gitta eahket viđa rádjai.

Ikte disdaga čoahkkima vuosttas beaivve dievasčoahkkin mearridii ovddidit riikkabeivviide sámediggeválggaid maŋideami ja fámuiduhttit Sámi parlamentáralaš ráđi válljet Sámi Giellagáldu organisašuvdnamálle. Dievasčoahkkin maid dohkkehii sámedikki jagi 2018 ruhtadoalloloahpaheami ja sámedikki etihkalaš rávvagiid luohttámušolbmuide.

Dasa lassin dohkkehedje evttohusa kulturmearreruhtan jahkái 2021 ja rievdadusaiguin dahje lasáhusaiguin evttohusa sámegielat árrabajásgeassinbálvalusaid sihkkarastima ja ovddideami dihte jagis 2021, sámegielat oahppomateriála ráhkadeami stáhtadoarjjan 2021 ja sámi sosiála- ja dearvvašvuođabálvalusaid sihkkarastima ja ovddideami várás jagis 2021.

Beaivvi maŋimuš áššin dohkkehedje bealiváldima Sámedikki vuordámušain ON:i ja stáhtii riikkaidgaskasaš eamiálbmogiid gielaid jagi ektui moatte lasáhusain.

Eai šat pláne elfápmolinjá bieggamillopárkkas Supmii

Norgga čázadat- ja energiijadirektoráhta lea almmuhan Suoma birasministeriijai, ahte fitnodat, mii lea plánemin bieggamillopárkka Davvi-Norgii, lea heaittihan plánaidis hukset elfápmolinjá bieggamillopárkkas Supmii.

Grenselandet AS lea plánemin bieggamillopárkka Deanu gildii Rástegáissá davábeallái. Dán oktavuođas leamašan áigumuš maiddái hukset elfápmolinjá Ohcejoga bokte máttás Supmii.

Grenselandet AS lea nannen, ahte dat ii áiggo hukset elfápmolinjá iige pláne earáge fápmolinnjáid Suoma beallái.

Čogget dieđuid lagešvuvddiid dilis

Meahciráđđehusa Luonddubálvalusat čoaggá geasset dieđuid lagešvuvddiid dilis. Dán gease lagešvuvddiin čogget varas dieđu iešguđet guovlluin davimus Sámis, go Meahciráđđehusa Luonddubálvalusaid áššedovdit johtet kártemin lagešvuvddiid. Kártemiin háliidit oažžut oppalašgova iešguđetlágán lagešvuvddiin ja daid dálá dilis. Lagešvuvddiin čielggadit earret eará mihttármáđuid dagahan vahágiid, jeahkáliid dili ja lagešvesáid meari.

Luonddubálvalusaid dieđut lagešvuvddiid dilis leat Luonddubálvalusaid heajos resursadili dihtii váilevaččat ja fuomášahtti osiin boarásmuvvan, go dat vuođđuduvvet 1990-logu loahpas dahkkon kártemii.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä