Sápmi |

Oanehaččat: Soađegilis jávkan almmái gávdnui, Sámi giellasymposia Ruoŧas, sápmelaččat orro Nuortabađaeatnamis 1 500 jagi dassái, Hannuksenkartanos sisáibmováttisvuođat, Kärnä válgakampánja lei Lappi divrasamos

Dás leat duorastaga oanehis ođđasat.

Isonkyrön Leväluhta sijaitsee Orismalan kylässä.
Dutkit leat gávnnahan, ahte Isokyrö Leväluhtai hávdáduvvon olbmuid DNA lea lahka dálásápmelaččaid DNA. Govva: Anna Wikman / Yle

Guldal dás duorastatiđida Yle Ođđasiid Sámis. Jietna: Yle Areena.

Soađegilis jávkan almmái gávdnui

Soađegilis disdateahkedis jávkan nuorra almmái gávdnui gaskavahkkoveaigin.

Boles ozai Valkkisjärvi guovllus láhppon albmá gaskavahku ihkku ja beaivet bolesbeatnagiiguin, droneiguin dahjege girdikámeraiguin ja rádjegohcinlágádusa helikopteriiguin. Boles fidnii álbmogis cavgileami ja gávnnai álbmá hástaleaddji guovllus 15 kilomehtera geahčen dan báikkis, gos almmái lei jávkan.

Gávnnadettiin almmái lei veháš galbmon ja váiban, muhto ii dárbbašan dearvvašvuođadivššu veahki.

Sámi giellasymposia Ruoŧas

Sámi gielladutkit čoahkkanit dan čavčča Ruŧŧii, go Sámi giellasymposija Saals – Saami linguistics symposium lágiduvvo Uppsalas. Giellasymposia lágiduvvo skábmamánu 14.–15. beaivve. Dát lea vuosttaš geardi go sámi giellasymposia lágiduvvo Ruoŧas.

Sámi giellasymposia lea ovdal lágiduvvon Romssas, Norggas jagiin 2006 ja 2009, ja Freiburgas, Duiskkas jagis 2017. Mannan geardde sullii 40 gielladutki Sámis ja olgoriikkain serve doaluide.

– Lea nu somá lágidit dáid doaluid Uppsalas, go mii leat nu guhká bargan sámi gielaiguin dáppe. Dát symposia lea dehálaš čoahkkananbáiki sámi gielladutkiide, dadjá lágideaddji Olle Kejonen Uppsala Universiteahtas.

Symposia dárkkuhussan lea addit dutkiide vejolašvuođa ovdanbuktit áigeguovdilis dutkamušaid, oassálastit virggálaš ja eahpevirggálaš ságastallamiidda áigeguovdilis áššiin ja dutkat vejolašvuođaid ovttasbargui.

1 500 jagi dassái sápmelaččat orro Nuortabađaeatnamis

Helssega universitehta ođđa dutkamuš čájeha, ahte sápmelaččat orro 1 500 jagi dassái Nuortabađaeatnamis. Dutkit leat gávnnahan, ahte Isokyrö Leväluhtai hávdáduvvon olbmuid DNA lea lahka dálásápmelaččaid DNA.

Go čájánasaid dutke lasi de gávnnahedje, ahte hávdáduvvon olbmot ledje bajásšaddan ja eallán Leväluhta guovllus. Dutkiid mielde dat lea vuosttaš fysalaš duođaštus das, ahte sápmelaččat leat eallán máddelis Suomas.

Hannuksenkartanos viiddis sisáibmováttisvuođat

Soađegili girkosiidda boarrásiidruovttus Hannuksenkartanos leat viiddis sisáibmováttisvuođat. Soađegili gielda dieđiha, ahte váttisvuođat gusket olles giddodaga. Eandaliige láhttemateriálat leat billašuvvan ja visttis lea ullogavja.

Soađegili gielda ohcagoahtá dál sadjásaš sajiid Hannuksenkartano boarrásiiddikšui ja dahká maiddái divodanplána, go olles vistti šaddet dál divodit stuorrát. Hannuksenkartano doaibma galgá leat sirdojuvvon ođđa sajiide ja lanjaide maŋemustá boahtte jagi ođđajagimánu loahpa rádjái.

LK: Kärnä geavahii eanemus ruđa válggaide

Lappi riikabeaiáirasiin eanemus ruđa giđa riikabeaiválggaide geavahii anárlaš Mikko Kärnä, muitala Lapin Kansa. Kärnä ovdaalmmuhusa mielde su válgakampánja mávssii oktiibuot 70 000 euro. Kärnä ii geavahan válggaide iežas ruđa, muhto ruhta bođii girjji vuovdimis ja eará doarjagiin. Katri Kulmuni fas geavahii válggaide 47 400 euro, mas badjel bealli bođii iežas burssas.

Markus Lohi válgakámpanja fas bođii máksit 45 000 euro, mas stuorámus oassi ledje iešguđetlágán doarjagat. Markus Mustajärvi ges lea almmuhan, ahte geavahii válggaide 28 739 euro, mas vádjit 22 000 euro lei vealgeruhta. Riikabeivviide ođđa áirrasin beassan Kaisa Juuso válgakámpanja mávssii 37 286 euro, mas iežas ruhta lei goalmmádas.

Heikki Autto ja Johanna Ojala-Niemelä eaba leat vel guođđán ovdaalmmuhusa válggaid goluin. Válgaruhtaalmmuhusa galgá doaimmahit Stáhta ekonomiija dárkkistanvirgebáikái guovtti mánu siste válggaid bohtosa nannemis.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä