Sápmi

Ođđasamos dieđut koronavirusis: Gávcci ođđa njoammuma Lappis, THL ávžžuha doallat badjel guovtti mehtera dorvogaskka

Suojavarusteisiin sonnustautunut sairaanhoitaja ottaa näytettä autossa istuvan henkilön nenästä koronatestipisteellä.
Sihke Suomas ja Norggas háliidit testet olbmuid beaktilit eastádandihte koronavirusdili vearráneami. Govva: Mika Halme / Yle

Yle Sápmi beaiváda dán artihkkalii ođđasamos dieđuid koronavirusa dagahan dilis eandalit davvin.

  • Riskariikkain Supmii boahtti mátkkošteaddjiide ávžžuhit logi beaivvi karantena.
  • THL ávžžuha buohkaid badjel 12-jahkásaččaid geavahit máskka olles riikkas. Máskkaid ávžžuhit geavahit joavkojohtolagas, logahagain ja eará nuppi dási oahppolágádusain. Dasa lassin máskkaid galggašii geavahit almmolaš sissajiin dego restoraŋŋáin ja gávppiin, ja álbmotdilálašvuođain, gos lagaškontávttaid ii sáhte vealtit. Máskka galgá maid geavahit jus lea mannamin koronatestii ja vuorddedettiin teastabohtosa.
  • Jus dus leat dávdamearkkat, sáhtát dahkat neahttateastta Suoma eiseválddiid ráhkadan Omaolo-bálvalusas. Suomagielat neahttateastta sáhtát dahkat dáppe.
  • Ávžžuhus gáiddusbargui joatkašuvvá doaisttážii.

21.1. dii. 15. 16 Koronavirusboahkuhusat soitet bisánit máŋgga vahkkui

Koronavirusboahkuhusat soitet bisánit Lappis máŋgga vahkkui, go dálkkasfitnodagat eai bastte doaimmahit boahkuhanávdnasiid doarvái jođánit.

Ovdamearkka dihte Anára gielda boahkuha vel dán ja boahtte vahkus riskajoavkkuid, muhto dálá dieđu mielde čuovvovaš háve boahkuhusaid ožžot easka njukčamánu álggus.

Ođđa joavkkuid eai goit soaitte beassat boahkuhit ovdal go guovvamánu bealle muttu maŋŋá. Sivvan lea dat, go dat geat vuosttaš vuorus leat ožžon boahkuhusa, galget vuoruhuvvot maiddái nuppi boahkuhusa oažžumis.

– Dáin doaimmahusmeriin mat dál leat, de eat beasa boahkuhit ođđa joavkkuid árabut. Jus AstraZeneca oažžu vuovdinlobi boahtte vahkus, de oažžut lasi boahkuhemiid. Muhto dat ii jođálmahte min barggu, čilgeLappi buohccedikšunbiire infekšuvdnadoavttir Markku Broas.

Loga lasi: Koronaboahkuhusat soitet bisánit Lappis máŋgga vahkkui, go boahkuhanávdnasat eai leat oažžumis – Broas: “Davvin buoret dilli go máŋggain eará guovlluin”

21.1. dii. 16.13 Gávcci ođđa njoammuma Lappis

Lappis leat gávnnahan gávcci ođđa koronavirusnjoammuma. Njeallje dain leat Länsi-Pohja buohccedikšunbire guovllus, guokte Kolaris ja guokte Roavvenjárggas.

Kolari njoammumat laktásit báikegottis árat gávnnahuvvon njoammunbálgái, man vuosttas njoammun lei boahtán eará guovllus Suoma. Nubbi njomohallan olmmoš lei olgobáikegoddelaš.

Ovŧta Kolari njoammunbálgá njoammumiin gávnnahedje Äkäslompolo skuvlla oahppis. Kolari gielda muitalii gaskavahku, ahte njoammunáitaga dihte olles skuvlla leat bidjan erremii, ja skuvla sirdása gáiddusoahpahussii. Buohkanassii njoammunbálai laktásit goittot vihtta njoammuma, main golbma Kolaris ja guokte eará guovlluin.

21.1. dii. 9.54 THL ávžžuha doallat badjel guovtti mehtera dorvogaskka

Suoma dearvvašvuođa- ja buresveadjinlágádus THL attii gaskavahku ođđa dorvogaskaávžžuhusa. Dál olbmuid ávžžuhit doallat badjel guovtti mehtera dorvogaskka earáide. Dasa lassin lagaškontavttaid galggašii ain geahpedit.

Ođđa ávžžuhusa ákkastallet ođđa koronavirusvarianttaiguin, mat njommot ja levvet beaktilabbot go ovdal.

Muohtomáskka galggašii geavahit almmolaš sissajiin, vaikko doppe livččiige vejolaš doallat badjel guovtti mehtera dorvogaskka. THL muittuha maiddái, ahte lea dehálaš fuolahit giehta- ja gossanhygienas ja geavahit Koronavilkku-applikašuvnna.

THL ávžžuha maiddái ohcalit koronatestii unnimusge sivaid dihtii.

Gáldu: STT

21.1. dii. 8.24 Lappis gávnnahedje gaskavahku logi ođđa njoammuma

Lappis leat gávnnahan gaskavahku logi ođđa koronavirusnjoammuma. Oarje-Lappi guovllus leat guhtta ođđa njoammuma, main stuorra oassis sis ásset Ruoŧabealde.

Kolaris leat golbma ođđa njoammuma ja dat laktasit seamma njoammunbálgái, man vuosttas njoammun lea boahtán eará guovllus Suoma.

Dan lassin okta ođđa njoammun lea sihkaraston Gihttelis olgobáikegoddálaš turisttas.

19.1. dii. 17.26 Durdnosleagi ráđđi: Rádjeguovllu olbmot galggašedje garvit dárbbašmeahttun rádjerasttildeami Suoma ja Ruoŧa rájis

Durdnosleagi ráđđi ávžžuha buot rádjeservošiid olbmuid garvit dárbbašmeahttun rádjerasttildeami Suoma ja Ruoŧa rájis.

Ávžžuhusa ákkastallet rievdan koronavirushámi leavvama eastadeapmin ja ráji rasttildeaddji bargomátkejohtolaga dorvun.

Suoma ja Ruoŧa gaskasaš rádjeservošii gullet Suoma bealde Duortnus, Badje-Duortnus, Pello, Kolari, Muoná ja Eanodat. Ruoŧa beale servošii gullet Haparanda, Bájil, Badjeduortnus ja Giron.

Loga ášši suomagillii dáppe.

19.1. dii. 16.15 Ohcejoga gielda boahkuhišgoahtá dán vahkus riskajoavkkuid

Ohcejoga gielda boahkuhišgoahtá dán vahkus koronaboahkuin riskajoavkkuide gullevaš gieldalaččaid. Sii leat badjel 70 jagi deavdán olbmot ja sii, geain leat vuođđobuozalmasvuođat, mat heajudit geahppáid, váimmu dahje vuostálastinnávccaid doaibmama. Boahkuheapmái ferte várret áiggi.

Boahkuhanáigetávval badjel 70-jahkásaččaide ja riskajoavkkuide:

  • Gáregasnjárga 21.1. ja 4.2.
  • Ohcejohka 22.1., 29.1. ja 4.2.
  • Njuorggán 28.1.

Lassedieđuid gávnnat dáppe.

18.1. dii. 8.35 Anár gielda ávžžuha Supmii boahtti olbmuid mannat koronateasttas

Suoma dearvvašvuođa- ja buresveaddjinlágadus sihke sosiála- ja dearvvašvuođaministeriija ávžžuha buot Supmii boahtti olbmuid fitnat eaktodáhtolaš koronavirusteasttas. Dát ávžžuhus ii guoskka rádjeservoša ássiid. Anár gielda ordne testema Avvila dearvvašvuođaguovddážis. Nu gohčoduvvon jođánis teastta boađus gárvána 15 minuhta siste ja dat lea nuvttá.

Koronatesttii sáhttá várret áiggi Avvila dearvvašvuođaguovddážis árgabeivviid diibmu 8.15-10.00 ja diibmu 13.00-14.00. Hohpolas áššiin sáhttá riŋget gohcci buohccedivššára nummirii birra jándora.

18.1. dii. 8.28 Norga testegoahtá olbmuid rájá alde

Norgga ráđđehus lea mearridan álggahit koronavirustestema rájá alde otne vuossárgga diibmu 18 Suoma áigge. Sámeguovllus giddejit Njávdáma rájá, dasgo dohko ii reahkká testenkapasitehta.

Deanu, Kárášjoga ja Geađgeluobbala/Guovdageainnu rádjá lea rabas diibmu 9.00-21.00.

Norgga boles sáhttá sáhkuhit daid, geat eai eat testejuvvon albma siva haga.

Lassidieđuid gávnnat dás.

15.1. dii. 16.35 Lappii vurdet boahtte vahkkui Moderna boahkuid

Lappii lea boahtimin vuosttas Moderna koronavirusboahku doaimmahus boahtte vahkus. Lappi buohccedikšunbiire vuordá boahtte vahku doaimmahusas boahtit sullii 5000 boahku.

Dearvvašvuođa- ja buresveadjinlágádus THL muitalii duorastaga, ahte Lappi oažžu Moderna boahku vuosttažettiin Suomas. Bajit infekšuvdnadoavttir Markku Broas mielde sivvan lea dat, ahte Lappis orrot olu vuoras ruovttudivššu áššehasat, geaidda Moderna boahku lea álkit doaimmahit go Pfizer ja Biontech boahku.

– Pfizer ja Biontech boahkku seailu dušše vihtta jándora suddadeami maŋŋá, go fas Moderna boahkku seailu juoba mánotbaji galbmaskáhpe temperatuvrras.

Moderna boahku lassin Lappi buohccedikšunbiirei lea boahtimin Pfizer ja Biontech boahkku boahtte vahkus sullii 1000 boahkkui. Pfizer ja Biontech boahkku lei vuosttaš koronaboahkku, mii bođii Supmii. Dainna álggahedje boahkuhemiid Lappis ođđajagimánu 4. beaivve. Dát boahkku boahtá lasi vahkkosaččat aŋkke ođđajagimánu loahpa rádjai.

Nuppi Moderna sullii 5000 boahku doaimmahusa vurdet boahtit Lappii guovvamánu álggus.

Ášši gávnnat suomagillii dáppe.

15.1. dii. 15.01 Sámiráđđi gáibida rádjeguovlluid sámiid eamiálbmotrivttiid gudnejahttima koronadilis

Sámiráđđi lea dahkan cealkámuša, mas sii gáibidit riikkaid gudnejahttit rádjeguovlluid sápmelaččaid eamiálbmotrivttiid maiddái koronadilis.

Cealkámusaš oaivvildit, ahte koronapandemiija ráddjehusat juhket bearrašiid ja servošiid, geat orrot miehtá riikkarájiid. Cealkámušas máinnašit, ahte Sápmi lea juhkkojuvvon njealji riikka rájiiguin ja máŋggat sámebearrašat ellet ja barget badjel riikkarájiid. Lassin deattuhit, ahte ráddjehusain leat leamaš mearkkašahtti váikkuhusat árbevirolaš sámi boazodollui.

Sámiráđđi oaivvilda, ahte eiseválddit eai leat vel árvvoštallan, mo čavgejuvvon rádjegohcin váikkuha sápmelaččaid kollektiivvalaš rivttiide. Seammás Sámiráđđi oaidná, ahte stáhtat galget bargat ovttas guovllu stáhtaiguin ja sámiiguin, vai rádjeguovlluid dilli buorránivččii.

15.1. dii. 7.47 Ráđđehus háliida čavget oarjeráji johtima

Suoma oarjeráji bargomátkejohtolahkii soitet boahtet ođđa karantena- ja testenvuogádagat. Dál Ruoŧa bargomátkejohtolagas eai leat anus karantenat ja testemat.

Sisáššiidministtar Maria Ohisalo muitala Ylei, ahte buot spiehkastagat koronanjuolggadusain mannojit čađa ja gehččojuvvo leatgo dat vealtameahttumat. Ohisalo mielde vejolaččat maiddái bearašsivaid geažil dáhpáhuvvan mátkkošteami rádjegohtet.

Sisáššiidministeriija válmmaštallá čavgenevttohusaid rádjejohtolahkii boahtte vahku bearjadahkii.

14.1. dii. 14.05 THL: Moderna boahkku vuosttažettiin Lappii – vel ii leat diehtu, goas boahkuid ožžot davás

USA fitnodat Moderna koronavirusboahku doaimmahit vuosttažettiin Lappii, dadjá Dearvvašvuođa- ja buresveadjinlágádusa THL bajit doavttir Taneli Puumalainen.

Moderna boahkuhanávdnasa lea álkit gieđahallat go Pfizera ja Biontecha. Moderna boahku sáhttá vurkkodit -20 galbmaceahkis ja juohkinbáikkiin dan sáhttá seailluhit mánotbaji dábálaš galbmaskáhpes. Biontech ja Pfizer boahkku gáibida seailluheapmái -70 galbmaceahki temperatuvrra.

Moderna boahkuhanávdnasa vurdet Supmii 5000 boahku mađe dán vahkus. Vel ii leat dieđus, goas boahku ožžot Lappii.

– Vel lea rabas, goas ja man olu Moderna boahkku boahtá Lappii, dadjá Lappi buohccedikšunbiire bajit infekšuvdnadoavttir Markku Broas.

Dán dilis Lappis boahkuhit olbmuid Pfizer ja Biontech boahkuhanávdnasiin. Broas muitala, ahte dán boahkuhusa ožžon olbmot boahkuhuvvojit nuppe háve seamma mearkka boahkuin golmma vahku siste vuosttas boahkuheamis.

Ášši gávnnat suomagillii dáppe.

14.1. dii. 11.15 Ráđđehus válmmastallá čavgemiid rádjejohtolahkii

Suoma ráđđehus áigu čavget rádjejohtima. Ráđđehus lea mearridan, ahte sisministeriija válmmastallá evttohusa rádjejohtolaga čavgemis rievdan koronavirushámi leavvama eastadeapmin dálá láhkaásaheami ja dan stáhtaráđđái addin mearridanvuoigatvuođa olis. Dan lassin linnjejedje, ahte olgoministeriija válmmastallá mátkkoštanráddjehusaid beaivádeami.

Ráđđehus geahččá maid, ahte gielddain ja guovlluin lea ain dárbu joatkit sosiála- ja dearvvašvuođaministeriija rávagirjjis ovdanbuktojuvvon ráddjehusdoaimmaid. Lea dehálaš, ahte leavvanmuttu doaibmabijut čađahuvvojit vuđolaččat ja seammaláhkai buot virusa leavvanmuttu guovlluin.

Dan lassin SDM ja eará ministeriijat válmmastallet evttohusa eará dárbbašlaš lassedoaibmabijuin rievdan koronavirushámi leavvama eastadeapmin ráđđehusa boahtte vahku ráđđádallamiidda.

Ráđđehus gieđahalai ráđđádallamiin ikte gaskavahku 13.1. doaimmaid koronavirusa rievdan koronavirushámiid leavvama ja epidemiija vearráneami eastadeapmin.

14.1. dii. 7.40 Suomas ja Norggas suokkardallet ođđa koronaráddjehusaid

Suoma ráđđehus lea ikte eahkes ráđđádallan ođđa koronaráddjehusain ja muitala dain otne iđitbeaivve áigge. Stáhtaministtar Sanna Marin muitalii ovdal ráđđádallamiid, ahte eanarájiide hálidit eanet testema ja maiddái čavget mátkkoštanráddjehusaid. Oktan molsaeaktun Marin mielde lea diktit dušše vealtameahttun bargomátkejohtolaga.

Sosiála- ja dearvvasvuođaministeriija kansliijahoavda Kirsi Varhila mielde eahkeda ráđđádallamiin eai suokkardallan bággotestema.

Norgga ráđđehus fas ráđđádallá vahkuloahpas ođđa koronaráddjehusain, muitala NRK. Norggas joaktašuvvet vejolaččat ain ođđajagimánu 18. beaivvege maŋŋá garra korona doaibmabijut, mat leat doaimmas dál.

Norggas háliidit maid bidjat johtui bákkolaš koronaiskama Norgga rájáin. Dan háliidit dahkat dan dihtii go njoammun lassána olgoriika mátkkošteaddjiin.

13.1. dii. 16.36 Lappi guovllus golbma ođđa koronanjoammuma

Lappis leat gávnnahan golbma ođđa koronanjoammuma.

Njoammumiin guokte leat gávnnahuvvon Länsi-Pohja buohccedikšunbiires ja dat leat boahtán Ruoŧas.

Lappi buohccedikšunbiire ođđa njoammun lea gávnnahuvvon Gihttelis olgobáikegottálaš mátkkálaččas, gii lea erremis.

Lappi buohccedikšunbiires epidemiijadilli lea ain ráfálaš, muitala bajit infekšuvdnadoavttir Markku Broas Lappi buohccedikšunbiires.

13.1. dii. 10.17. Suoma rádjesearvvuš ii beasage johtit Norgii testema haga guovtti vahkkui

Norgga dearvvašvuođadirektoráhta dieđiha, ahte rádjegielddaid olbmot, geat mátkkoštit Norgga bealde Supmii, eai dárbbaš váldit koronateastta go máhccet fas Norgii. Dat guoská sihke oanehaš gávpetuvrraid sihke guhkkit reaissuid.

Spiehkastahkan leat sii, geat leat fitnan Suomas ovdal ođđajagimánu 11. beaivve. Sii galget testehit iežaset maŋimušta ođđajagimánu 24. beaivvi.

Maiddái Suoma beale rádjegielddaid olbmot galget váldit koronateastta jándora siste das, go leat mannan Norgii. Sivvan dasa lea dat, go olles Lappi leamašan rukses guovlu maŋimuš guokte vahku siste. Dát njuolggadus lea fámus 24.1. rádjai.

Njuolggadusaide ja daidda laktáseaddji spiehkastagaide sáhttá oahpásmuvvat dárkkilabbot Helsenorge.no-neahttasiiddus.

12.1. dii. 15.55 Lappi buohccedikšunbiire ávžžuha vealtit mátkkošteami Ruŧŧii

Lappi buohccedikšunbiire ávžžuha vealtit dárbbašmeahttun mátkkošteami Ruŧŧii. Sivvan lea Davvi-Ruoŧa vearránan koronavirusdilli.

Infekšuvdnabajitdoavttir Markku Broas dadjá, ahte Lappi buohccedikšunbiires leat gávnnahan máŋggaid njoammumiid, maid vuolggasadji lea Ruoŧas dahje Länsi-Pohja buohccedikšunbire guovllus.

Mannan vahkus Davvi-Ruoŧas gávnnahedje 544 koronavirusnjoammuma, mii lea logi geardde eambo go Lappis. Lappis gávnnahedje mannan vahkus oktiibuot 46 njoammuma.

12.1. dii. 14.26 Soađegili gielda lea álggahan koronaboahkuhemiid

Soađegili gielda lea odne 12.1. maŋŋebárgga boahkuhišgoahtán koronavirusa vuostá. Vuosttažettiin boahkuhuvvojit sosiála- ja dearvvašvuođabálvalusaid bargit. Ássanbálvalalusaid ássit ja bargit boahkuhuvvojit ođđajagimánu áigge. Gieldalaččaid boahkuheamit álget maŋŋelis ja das almmuhuvvo sierra earret eará gieldda neahttasiidduin.

Soađegili gieldda koronaávžžuhusat leat fámus 31.1. rádjai. Áššis dieđiha Soađegili gielda.

12.1. dii. 7.17 Anár gielddas boahkuhišgohtet

Anára gielddas boahkuhišgohtet maŋŋebárgga 12.1. koronavirusdávdda vuostá.

Vuosttažettiin boahkuhuvvojit sosiála- ja dearvvašvuođafuolahusa bargit ja vuosttašveahkkedivššárat. Seammás álget maid bálvalandáluid ássiid ja bargiid boahkuheamit.

Gielddas čuvvot dearvvašvuođa- ja buresveadjinlágádus THL rávvagiid ja gieldda dieđáhusas muitalit, ahte Anáris besset dálá dieđuid mielde boahkuhisgoahtit badjel 80-jahkásaččaid ja sin oapmahašdivššáriid lagas vahkuid áigge.

Anára gieldda jođiheaddji doavttir Outi Liisanantti muittuha, ahte boahkuhusa maŋŋá lea ain dehálaš joatkit dorvogaskaid doallama gaskka, máskkaid geavaheami ja giehta- ja gossanhygieniijas fuolaheami.

11.1. dii. 15.07 Roavvenjárggas ahkeolbmuid ruovttudivššu bargis koronanjoammun – 11 bargi erremii

Roavvenjárgga gávpoga ahkeolbmuid ruovttudivššu bargis lea gávnnahuvvon koronavirus. Njoammuma dihte 11 bargi leat mearriduvvon erremii.

Njoammun lea gávnnahuvvon sotnabeaivve 10.1. ja njoammuma ožžon olmmoš lea leamašan barggus duorastaga 7.1. ja lávvardaga 9.1. Gávpoga mielde bargi lea barggustis suddjen iežas, nu ahte áššehasat eai mearriduvvo erremii. Sii goittotge testejuvvojit sihkkarvuođa dihte.

Koronadilli lea dál ráfálaš Roavvenjárggas, muhto njoammunmearit leat vehá loktanan, gávnnahii Roavvenjárgga gávpoga hehttehusdili jođihanjoavku odne vuossárgga. Mannan vahkus Roavvenjárggas gávnnahedje njoammumiid oktiibuot 11. Dat leat ožžon álggu eanemus osiin Lappi guovllu olggobealde.

Roavvenjárgga gávpot muittuha, ahte koronatestii galgá ohcalit ain vuollegis šielmmáin.

Ášši gávnnat suomagillii dáppe.

11.1. dii. 14.10 Vahkkoloahpa koronanjoammumat: vihtta ođđa njoammuma Lappi buohccedikšunbiires

Lappi buohccedikšunbiires leat gávnnahan vihtta ođđa koronanjoammuma vahkuloahpa áigge.

Njoammumiin golbma leat Roavvenjárggas, okta Gihttelis ja okta Kolaris.

– Golmma dáhpáhusas olbmot leat leamašan juo gárvvisin erremis. Gihttela Levis njoammuma lea ožžon olgobáikegottálaš. Ovtta Roavvenjárgga njoammuma álggu eai vel dieđe, muhto dan čielggadit, muitala Lappi buohccedikšunbiire bajit infekšuvdnadoavttir Markku Broas.

Länsi-Pohja buohccedikšunbiires dávdadilli vearrána ja doppe raporterejedje vahkkoloahpa áigge ovcci njoammumis.

Ášši gávnnat suomagillii dáppe.

11.1. dii. 8.11. Norgii beassá fas, muhto juohkehaš dárkkistuvvo

Lappi buohccedikšunbiire guovllus beassá fas johtit Norgii, go errengáibádus lea váldojuvvon eret. Rievdadusa olis besset maid Norgga bealde fitnat gávppášeamen Suoma rádjegiliin. Suomas oktiibuot čieža buohccedikšunbiire leat dál nu gohčoduvvon fiskes guovllut ja dain sáhttá fas johtit Norgii.

Finnmárkku boles čilge Facebook-beaivádusastis, ahte vaikko errengáibádus ii šat leatge, buohkat Norgii boahtti olbmot dárkkistuvvojit. Fiskes guovllus boahtti olbmuin ii goittot gáibiduvvo registreren, iige jandora siste váldon koronateastta boađus. Finnmárkku boles muittuha, ahte duššiid dihte ii oaččo dál mátkkoštit.

Lappi buohccedikšunbiire lei Norgga listtuin rukses guovlun juovlamánu 12. beaivve rájes.

8.1. dii. 15.52 FHI ođđa ávžžuhusat Suomas Norgii boahtti olbmuide

Norgga álbmotdearvvašvuođa instituhtta FHI ávžžuha burgit errengáibádusaid Keski-Pohjanmaa, Etelä-Savo, Kainuu, Lappi, Pohjois-Savo, Satakunta ja Etelä-Pohjanmaa buohccedikšunbiireid guovllus Norgii boahtti olbmuide.

Rievdadusat bohtet fápmui vuossárgga 11.1.2021 čuovganeapmái.

8.1. dii. 14.36 Lappi guovllus oktiibuot 15 koronanjoammuma jagi molsašuvvama mátkkiin

Juovllaid ja ođđa jagi mátkkálaččaid maŋis leat gávnnahuvvon dán rádjai 15 koronavirusnjoammuma Lappi guovllus. Logus leat mielde olgobáikegottálaččaid 23.12. maŋŋá gávnnahuvvon ođđa njoammumat Lappi buohccedikšunbiires.

Mátkkálaččaid njoammumiin logi leat gávnnahuvvon Gihttelis dahje Levis. Lassin njoammumat leat gávnnahuvvon Roavvenjárggas, Sallas, Anáris ja Kolaris.

– Dilli lea ráfálaš, eaige njoammumat leat dagahan stuorra njoammunáitaga vuollái gártamiid dahje joatkkanjoammumiid Lappis, dadjá Lappi buohccedikšunbiire bajit infekšuvdnadoavttir Markku Broas.

Oassi dearvvašvuođavirgeoapmáhaččain balai jagi molsašuvvama ávvudemiide laktáseaddji njoammunáitaga vuollái gártamiid, maid čuovvumuššan koronavirusnjoammumiid mearri livččii lassánan sakka.

Ášši gávnnat suomagillii dáppe.

8.1. dii. 9.50 Barents guovllus badjel 2000 olbmo jápmán koronavirusa dihte

Barents guovllus leat juo badjel 2000 olbmo jápmán koronavirusa dagahan dávdii, čállá Barents Observer. Vearrámus dilli Barents guovllus lea Davvi-Ruoŧas ja Ruošša davveoarjeosiin.

Koronavirus lea váikkuhan eanemusat Ruošša beale gávpogiidda, muhto doppe lea eanemus olmmoš. Ovdamearkka dihte Murmánska lea máilmmis stuorámus gávpot árktalaš guovllus.

Dán rádjai Murmánskkas leat jápmán 670 olbmo ja njoammumat leat oktiibuot leamašan 37 558. Murmánskka guovllus ásset sullii 700 000 olbmo.

7.1. dii. 17.31 Lappis leat addán 500 koronavirusboahkuheami – olles riikkas badjel 8000

Lappis leat boahkuhan dán rádjai sullii 500 koronavirusboahkuhusa. Dáin 300 leat addojuvvon Lappi buohccedikšunbiires ja sullii 200 Länsi-Pohjas.

Boahkuhemiin álggahedje vuossárgga Lappi ja Länsi-Pohja buohccedikšunbiirein. Vuosttažettiin boahku ožžo sii, geat barget kriitalamos bargguin dearvvašvuođasuorggis.

Lappi gielddat álggahit boahkuhemiid lagaš beivviid. Ohcejoga gielddas vuosttaš boahkuheamit álggahuvvojedje duorasta 7.1.

Lappi buohccedikšunbiires lea ulbmilin boahkuhid ođđajagimánu áigge badjel 4 000 olbmo nappo sosiála- ja dearvvašvuođasuorggi bargiid lassin beavttálmahtton ássama vuorrasat.

Boahkut čuggejuvvojit guktii, válmmašteaddji rávvaga mielde nuppádassii golmma vahku geažes vuosttas čuggemis.

Ášši gávnnat suomagillii dáppe.

7.1. dii. 17.25 Lappis gávnnahuvvon 14 ođđa koronanjoammuma

Lappis leat gávnnahan buohkanassii 14 ođđa koronavirusnjoammuma maŋŋebárgga maŋŋá. Čieža njoammuma leat Länsi-Pohja buohccedikšunbiires ja čieža Lappi buohccedikšunbiires.

Lappi buohccedikšunbiire njoammumiin njeallje leat gávnnahuvvon Roavvenjárrgas, guokte Gihttelis ja okta Soađegilis. Roavvenjárgga njoammumiid ožžon olbmuin guovttis leigga juo gárvvisin erremis, okta njoammun lea boahtán olgoriikkas ja okta eará guovllus Suomas.

Gihttela njoammumat leat gávnnahuvvon Levis fitnan olgobáikágottálaš turisttain.

Soađegili njoammun lea sihkkarastojuvvon olgobáikegottálaččas.

Ášši gávnnat suomagillii dáppe.

7.1. dii. 14.35 Stáhtaráđđi mearridii: Rádjegohcin joatkašuvvá Suoma rájiid alde

Stáhtaráđđi mearridii odne, ahte rádjegohcin joatkašuvvá Suoma rájiid alde. Maiddái rádjejohtolaga ráddjehusat bissot seammaláganin smávva rievdadusaiguin. Sivvan dasa lea koronapandemiija vearráneapmi máŋgga riikkas.

Ráddjehusat leat fámus badjelaš mánotbaji nappo 9.2.2021 rádjai.

7.1. dii. 8.29 Davvi-Norggas álggahan boahkuhemiid, Ruoŧa Norrbottenis álggahit boahtte vahkus

Maiddái Norgga bealde leat álggahan boahkuhemiid dán vahku álggus, ja ikte ožžo maid vuorrasut olbmot koronaboahkuhusa earret eará Kárášjogas ja Deanus.

Ruoŧa bealde Norrbottena guovllus boahkuhišgohtet boahtte vahkus. Ruoŧas boahkuhusa ožžot vuos sii, geat ásset dikšunossodagain sihke ruovttudivššu kundarat ja sin divššárat. Maiddái sii geat ásset dakkár olbmuiguin, leat vuosttažiid joavkkus boahkuhusa oažžumis.

7.1. dii. 7.33 Ohcejogas boahkkuhišgohtet otne

Boahkuheamit Covid-19 dávdda vuostá álget sámeguovllu gielddain. Vuosttažettiin boahkuhuvvojit dikšosuorggi bargit.

Dikšosuorggi bargit Ohcejogas ožžot vuosttas boahkuid otne duorastaga iđitbeaivve. Anár, Eanodaga ja Soađegili gielddain koronaboahkuheamit álget boahtte vahkus.

Boahkuheami ordnemis vástidit gielddat dan boahkuhanortnega vuođul mo dearvvasvuođa ja buresveadjima lágádus THL lea ávžžuhan. Ovdamearkan Avvila dearvvasvuođaguovddášis boahkuhit vuos seaŋgaossodaga bargiid dainna go ovddemustá sii dikšot infekšuvdnabuohcciid. Seammás Anár gielddas álggahit maiddái poliklinihka, laboratoria ja heahtedivššu bargiid. Dasto boahkuid fidnejit bálvalandáluid bargit ja ássit.

5.1. dii. 14.02 Lappi guovddášbuohcceviesu guovtti bargis gávnnahuvvui koronavirus – 21 olbmo gártet erremii

Lappi guovssášbuohcceviesus leat gávnnahan guovtti bargis koronavirusnjoammuma. Nubbi njoammumiin lea beavttálmahtton divššu ossodagas ja nubbi dearvvašvuođadivššu gohcinpoliklinihkas.

Bajit infekšuvdnadoavttir Markku Broas mielde njoammuma ožžon olbmot leaba bargit. Vuosttas njoammun gávnnahuvvui lávvardaga ja nubbi njoammun vuossárgga.

Njoammunáitaga vuollái leat gártan oktiibuot 21 mielbargi, geat leat biddjojuvvon erremii.

– Njoammunáitaga vuollái leat gártan olbmot gáffe- ja boradanbottuin. Pasieantabarggus geavahit máskkaid, man dihte pasieanttat eai leat gártan njoammunáitaga vuollái, dadjá Broas.

Njoammumiid gáldu ii leat vel sihkkarastojuvvon. Broas mielde lea goittotge dieđus, ahte njoammumat eai laktás oktii. Son muitala, ahte buohccán olbmuid dávdamearkkat eai leat vearrát ja soai leaba ruovttudivššus.

5.1. dii. 13.46 Lappis guhtta ođđa koronanjoammuma – Levi dilli lea ráfálaš

Lappis leat gávnnahan guhtta ođđa koronavirusnjoammuma. Golbma njoammuma leat Roavvenjárggas, okta Gihttela Levis ja guokte Länsi-Pohja guovllus.

Eará njoammumiid gáldu lea dieđus, muhto guovtti Roavvenjárgga dáhpáhusa gáldu ii leat vel sihkkarastojuvvon. Levi njoammuma ožžon lea olgobáikegottálaš mátkkálaš, muhto njoammun ii laktás makkárge restoráŋŋii dahje olgobáikái, muitalit Lappi buohccedikšunbiires.

Dán rádjai leat raporteren guđa ođđa njoammumis Levis juovllaid ja ođđa jagi áigodagas.

– Dilli orru leamen Levi oasil justa dál ráfálaš, muitala Lappi buohccedikšunbiire bajit infekšuvdnadoavttir Markku Broas.

Lea goittotge vejolaš, ahte ođđa njoammumat ilbmet maŋŋá.

Loga maid: Yle Sámi koronačuovvoleapmi 5.1. rádjái.

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä