Sápmi |

Oassi Ohcejoga mánáin vázzá skuvla loahppa giđa Norggas – “Sámegiela ektui hirbmat buorre”

Dán vahku rájes oassi Ohcejoga skuvlamánáin vázzá skuvla Norggas, Sirpmá skuvllas. Oahpaheaddji ja vánhen oaivvildeaba dan leat issoras buorre ášši, namalassii sámegiela ektui.

Ohcejoga mánát Sirbmá skuvllas.
Sirpmá skuvla lea oahpis Ohcejoga mánáide, dasgo sii leat jahkeviissáid bargan ovttasbarggu rájá rastá. Govva: Vesa Toppari / Yle

Vuossárgga iđđes mánnáčora guttii taxi fárrui seahkaid ja gássaid dievva dávviriid. Nu sii čohkánedje taxi fárrui ja vulge skuvlii Norgii, Sirbmái. Ii orron gal lossa miella vuolgit nuppi sádjai skuvlii, ii goit goalmmátluohkkálaš Ailu Laitis.

– Doppe lea áibbas ok šillju. Skuvlaluohkká lea olu buoret go dieppe Áilegasdálus. Laiti čilge, ahte skuvla lea oahpis go siihan fitnet doppe juohke gaskavahku.

Ailu Laiti.
Ailu Laitis leat Sirpmás moadde skihpára, de doppe skuvlavázzin lea sutnje álki. Govva: Vesa Toppari / Yle

Sivvan Sirbmái sirdašuvvamii lea dat go Ohcejoga skuvlaguovddáža mearridedje gurret mannan vahkus. Heajos sisáimmu geažil máŋgasat leat buohcagoahtán skuvlaguovddážis ja danin gielda dagai hohpolaš mearrádusa skuvlaguovddáža giddemis. Skuvlaguovddáža sisáimmu dutkagohte giđđat.

Sirbmái vulge sámeoahppit 3-4 luohkkáin. Oassi vázzá skuvla gielddadálus ja muhtumat fas searvegottidálus.

“Dál mii beassat 3 vahku intensiiva doallat Sirpmás ja geahččat lihkosmuvvágo sámegiela doallat dáppe buorebut”

Guovttelogi minuhta maŋŋá taxi olle Sirpmá skuvlii. Mánát viehkalit sisa ja oahpaheaddji Eila Tapiola guoddá lossa nieste- ja girjegássaid. Sidjiide lea lunddolaš boahtit deike.

– In mun oainne, ahte mii livččiimet nuppi riikii vuolgán. Mii leat goit johtán dáppe máŋga jagi ja mis leamašan oktasaš oahpahus dáppe ovtta beaivvi vahkus. Oktasaš oahpahus leamašan maiddái Ohcejogas, oktii vahkus.

– Dál dat nuppástuvvá nu, ahte mii leat dáppe 4 beaivvi vahkus, čilge Tapiola.

Eila Tapiola.
Eila Tapiola oahpaha loahppa lohkanbaji iežas oahppiidis Sirpmá skuvllas. Govva: Vesa Toppari / Yle

Áidna fuones bealli, maid oahppit leat namuhan, lea skuvlabeaivvi guhkun. Mátki ovtta guvlui bistá 20 minuhta. Buorre bealit dasto leatge eanet, dadjá Tapiola.

– Sámegiela ektui hirbmat buorre, ahte mánát besset sámástit. Sii besset veaháš eambo ovttastallat Sirpmá ohppiin go dat 2 beaivvi vahkus lea leamašan mu mielas menddo unnán.

– Dál mii beassat 3 vahku intensiiva doallat dáppe ja geahččat lihkosmuvvágo dat ovdamearka dihte sámegiela doallat dáppe buorebut, smiehttá Tapiola.

Vánhen: Nanosmahttá sihke sámegiela ja sámevuođa

Eadni Kati Eriksen illuda go su nieiddaš beassá vázzit dál Sirpmás skuvlla, muhto dat lea váidalahtti go dušše okta su golmma mánás beassá vásihit dan, muitala Eriksen.

Kati Eriksen.
Eadni Kati Eriksen illuda go mánát besset Sirbmái skuvlii. Go oktasaš giellan lea sámegiella, de ribbo rábbo -sámegiella jávká. Govva: Vesa Toppari / Yle

– Mu mielas Ohcejoga ja Sirpmá mánát galggašedje juohke beaivve vázzit skuvlla ovttas. Sirpmás lea hui vuogas skuvla, eandaliige vuolleskuvllalaččaide. Mun gal lean ilus ja mu nieida lea hui ilus ja lohká, ahte vuoi, somá go doppe lea nu hirpmat buorre šillju.

Go guovtti riika sámemánát leat eanet ovttas, de dat nanosmahttá sihke sámegiela ja sámevuođa, dadjá Eriksen.

– Nanosmahttá dieđusge guktui ja eandaliige dan sámegiela. Giella šaddá čorgadabbon dalán go mánát lea eanet ovttas dás guktui bealde Deanu. Go oktasaš giellan lea sámegiella, de dat dakkár ribbo rábbo –giella veahá jávká.

Jus jotket boahtte čavčča skuvlavázzima Sirpmás, oahpaheaddji sávvá olles sámevuolleskuvla beassat deike

Dál ii leat vel dieđus man ortnegis Ohcejoga skuvlaguovddáš lea boahtte čavčča. Gieskat gielddahuksendárkkisteaddji muitalii, ahte sis lea ulbmil geasi áigge buhtistit skuvlaguovddáža áibmomolsuma.

Sámmol Lukkari.
Oahpaheaddji ja politihkkar Sámmol Lukkari smiehttá, ahte jus sii boahtte čavčča ain jotket skuvlavázzima Sirpmás, de dalle galggašii olles sámevuolleskuvla beassat dohko. Govva: Vesa Toppari / Yle

Nubbi Sirbmái vuolgán oahpaheaddji Sámmol Lukkari maiddái oaivvilda, ahte sámegiela dihte Sirbmái sirdašuvvan lea buorre. Seammás go ordnestallá luohkás girjjiid ja buđaldanbiergasiid sadjái, jurdda joriha jo čavčča guvlui.

Lukkari dadjá lea sihke oahpaheaddji ja politihkkar ja heivehallá sániidis dárkilit.

– Go mun lean gielddaluohttámušolmmoš, de mun dieđán veahá dan dilis. Mo son mun dajašin? Mun veahá balan, ahte mii sáhttit joatkit dáppe. Mun jáhkán, ahte dalle mii fertet maiddái heivehit lohkanortnega nu, ahte sámevuolleskuvla beasašii leat dáppe boahtte čavčča rájes, dadjá Lukkari.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä