Sápmi |

Ohcejoga báhppala visttit leat čužžon sajisteaset badjel 200 jagi – Dál visttiid áigot divvut

Ohcejoga báhppala dadjet leat beakkán suopmelaš arkiteavtta, Carl Ludwig Engel, maŋimuš dujiin.

Ohcejoga báhppal
Ohcejoga báhppala visttit leat huksejuvvon 1800-logus. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Ohcejoga báhppala visttit ja šillju leat meroštallojuvvon historjjálaččat ja kultuvrralaččat divrras báikin Suomas. Báhppala boarrásamos visttit leat huksejuvvon juo 1770-logus ja dálá báhppalge lea ceagganan jagis 1843.

Báhppala dadjet leat huksejuvvon beakkán suopmelaš arkiteavtta, Carl Ludwig Engel, plánaid vuođul. Son lei intendeantakántuvrra hoavdan daid áiggiid go báhppal huksejuvvui. Dan áigásaš intendeantakántuvrra bargun lei čuovvut almmolaš visttiid huksema Suoma stuorrafurstagottis 1800-logus.

Báhppal ja báhppala šilju boarrásamos visttit leat čužžon sajisteaset juo moadde čuođi jagi. Engela báhppal ovddasta empirestiila, mii lei mihtilmas namalassii 1800-logu suopmelaš huksenvuohkái.

Áššedovdi: “Fiidnát seilon ollisvuohta, mat eai leat Lappis menddo máŋga”

Ohcejoga searvegotti báhppal ja dan šillju leat earenoamáš ja árvvusadnojuvvon biras ja dat leat maiddái máŋggaláhkái suodjaluvvon. Šillju lea suodjaluvvon dološmuitolágain ja visttit ja biras leat meroštallojuvvon maiddái riikkaviidosaččat divrras huksejuvvon kulturbirasin.

Ohcejoga báhppal
Ohcejoga báhppala šillju lea meroštallojuvvon divrras kulturbirasin Suomas. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Davvi-Suomas eai leat galle dán sullasaš šilju. Sámis ná boares visttit leat dušše áibbas moattis dasgo nuppi máilmmesoađi áigge duiskalaččat bolde visttiid miehtá Sámi ja Davvi-Suoma.

Davvi-suopmelaš restaurerenmeašttir Marko Korkeasalo lea leamaš divvumin máŋggain sajiin boares hirsavisttiid. Korkeasalo oaidná, ahte báhppala visttiin lea stuorra historjjálaš árvvu.

Restaurerenmeašttir Marko Korkeasalo
Restaurerenmeašttir Marko Korkeasalo goaivumin goaivunmašiinnain eatnama Ohcejoga báhppala šiljus. Govva: Maiju Saijets / Yle

– Dát lea fiidnát seilon ollisvuohta, mat eai leat Lappi guovllus menddo máŋga seilon. Buot dákkáriid sáhttá rehkenastit suorpmaiguin, Korkeasalo dadjá.

Ožžon ruđa divvut visttiid

Davvi-Lappi searvegoddeovttastupmi lea ožžon girkohálddahusas 50 800 euro ruhtadoarjaga, mainna galget ordnet ja divvut boares báhppala visttiid.

Ruhta lea dárkkuhuvvon áitegáhtuid divvumii ja eatnama sirdimii hirsavisttiid seaidneguorain.

Eana seaidneguoras
Báhppala visttiid seaidneguorain válde eatnama eret amas vuolimuš hirssat mieskat. Arkeologa Eija Ojanlatva ja restaurerenmeašttir Marko Korkeasalo barggus. Govva: Maiju Saijets / Yle

Boares visttiid áššedovdi atná hui dehálažžan, ahte mulddi ja šattuid váldet eret vuolimuš hirssaid alde.

– Hirssat eai deaddašuva vulos guvlui, muhto jápma šattut baicce loktejit eatnama badjelii. Eana láktada dasto vuolimuš hirssaid ja dat mieskagohtet, Korkeasalo čilge.

Searvegoddeovttastupmi lea juo álggahan divvunbargguid miessemánu maŋimuš vahkus.

Ohcejoga girkoverdde Juha Reinola lei giitevaš go girkohálddahus mieđihii searvegoddeovttastupmái ruđa divvut kultuvrralaččat divrras visttiid.

Ohcejoga báhppala boarrásamos áittit leat huksejuvvon 1700-logu loahpas.
Govva: Maiju Saijets / Yle

– Dáin lea searvegotti ja báikkálaš historjá ja kultuvra. Dát biras lea dehálaš ja ráhkis báikki olbmuide. Livččehan dat váivi, jus buot dát billašuvašii min áigge.

Ohcejoga báhppal ovddasta guovllu olbmuide ovddešáiggiid. Jus visttiid seainnit máhtášedje hállat, de dat sáhtašedje muitalit dán áiggi olbmuide máŋggalágan fearaniid.

Ovdamearkka dihte ovtta áitti seainnis gávdnojit dievva ráiggit, main historjáberošteaddji sáhttá movttáskit sakka. Juha Reinola čilge, ahte ráiggiide lea miellagiddevaš čilgehus.

– Boarrásamos áiti lea huksejuvvon 1770-logus ja dan seaidnái leat dárkkistan bissuid. Hávllat ledje dan áigge divrasat nuba daid leat roggan seainnis báhčima maŋŋá. Dán báhppala divvunproseassa oktavuođas lean beassán oahppat historjjás ja dat gal doalvu fárustis albmá, Reinola muitala.

Ohcejoga báhppala šilju visttiid divvunbarggut joatkašuvvet olles dán geasi.

Ohcejoga girkoverdde Juha Reinola dadjá, ahte divvunbargguid ovdáneapmi árvvoštallojuvvo ovttasráđiid girkohálddahusain.

Báhppal, hirsavisti, Ohcejohka
Báhppala seaidnái leat iskkadallan bissuid. Hávlaráiggit leat vel báhcán. Govva: Maiju Saijets / Yle

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä