Sápmi |

Ohcejoga gielda oažžu eanemus stáhtadoarjagiid ovtta ássi ala – “Ii doala deaivása, ahte stáhta ealiha min”

Davi ja doaresbeale gielddaide stáhta ruhtaoassi lea mearkkašahtti rollas gielddaid bušeahtas.

Gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio
Ohcejoga gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio atná investeremiid dehálažžan gieldda eallinfámu dihte. Govva: Yle Sápmi

Suoma gielddaid gaskasaš veardádallamis Ohcejoga gielda oažžu buot eanemus stáhtadoarjagiid ovtta olbmo ala, measta 6 000 euro. Jagis 2020 Ohcejoga gielda oažžu stáhtadoarjagiid oktiibuot 7,3 miljovnna euro.

Eanodaga gielda fas oažžu stáhtadoarjaga lagabui 5 000 euro ovtta ássi nammii. Oktiibuot Eanodahkii skilihit 9,2 miljovnna euro stáhta burssas.

Sámegielddain Anár oažžu stáhtadoarjaga ovtta olbmo ala badjelaš 3 600 euro ja olles doarjja goargŋu 25,1 miljovnna euroi. Soađegillái stáhta máksá dán jagi doarjagiid 26,9 miljovnna, mii dahká ovtta gieldalačča nammii vádjit 3 200 euro.

Suoma stáhta máksá stáhtadoarjagiid gielddaide dán jagi oktiibuot 9,3 miljárda euro. Ruđalaččat buot stuorámus stáhtadoarjaga oažžu Tampere gávpot, lagabui 320 miljovnna euro. Unnimus stáhtadoarjaga oažžu Kauniainen, gos doarjja ovtta ássi ala lea dušše 9 euro.

Stáhtaoassi lea mearkkašahtti rollas davi gielddaid bušeahtas

Gielddat ožžot sisaboađu máŋgga ruhtagáldus. Oassi bušeahtas čoggojuvvo gieldavearrun gieldalaččain. Stáhtadoarjagat devdet gaskamearalaččat viđátoasi gielddaid burssain.

Gielddaid gaskasaš erohusat stáhtadoarjagiin leat goit hui stuorrát. Davi ja doaresbeale gielddaide stáhtaoassi lea mearkkašahtti rollas gielddaid bušeahtas.

Ohcejoga gieldda sisaboađus stáhtadoarjja lea dán jagi badjelaš 40 proseantta. Ohcejoga gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio mielas lea riekta, ahte davi gielddat ožžot stuorámus stáhtadoarjagiid.

– Dat lea vuoiggalaš ja lága mielde. Stáhtadoarjjahan lea dat stáhta ruhtaoassi, mainna gielddat basttet ordnet lágas geatnegahtton bálvalusaid, muittuha Tieva-Niittyvuopio.

utsjoen kunta
Ohcejogas guovttegielatvuohta váldá stuorra oasi gieldda bušeahtas

“Stáhta ii ealit min”

Ohcejoga gieldda stáhtadoarjagiid bajida sámevuohta ja dat, ahte gielda lea doaresbealde. Seamma doarjjakriterat gusket maiddái eará sámegielddaide. Go gielddat galget ordnet bálvalusaid sihke sáme- ja suomagillii, de dovdo dat maiddái gielddaid burssas.

Tieva-Niittyvuopio muittuha, ahte sápmelaččat leat Eurohpa uniovnna áidna eamiálbmot ja sámegielat bálvalusaid ordnen gullá stáhtii, gielddat eai bastte dain okto fuolahit.

– Ohcejogas guovttegielatvuohta váldá stuorra oasi bušeahtas. Buot bálvalusaid ferte ordnet sihke suoma- ja sámegillii, ja dat guoská nu árrabajásgeassima, oahpahusa go maiddái sode-bálvalusaid. Dasa stáhta ruhtaoassi duođas dárbbašuvvo, dadjá Tieva-Niittyvuopio.

Gielddahoavda Tieva-Niittyvuopio ii goit dohkket dan jurdaga, ahte Suoma stáhta ealiha Ohcejoga gieldda. Gielddas manná dán áigái ruđalaččat bures ja dat leage dahkan maŋimuš jagiid áigge stuorra investeremiid máŋggaid miljovnnaid ovddas.

– Rádjegávppi ja turismma vearuhusaid ánssus gielddas sáddejuvvo juohke jagi sullii seamma veardde ruđa stáhtii, go maid stáhta máksá stáhtadoarjagiid Ohcejohkii. Ii doala veháge deaivása, ahte stáhta ealiha Ohcejoga gieldda, dadjá Vuokko Tieva-Niittyvuopio.

“Stáhtadoarjagiid haga min eallin livččii earálágan”

Eanodat lea maid okta dain gielddain, gos ožžot eanemus stáhtadoarjagiid ovtta ássi ala. Gielddahoavda Jari Rantapelkonen lea duđavaš dasa, ahte gielda oažžu stáhtadoarjaga dán jagi birrasiid 200 euro eanet ovtta ássi nammii go diibmá.

– Dat lea riekta ja vuoiggalaš eatge birgešii stáhtadoarjagiid haga. Dat lea Eanodaga gieldaekonomiijai dehálaš ášši, dadjá Rantapelkonen.

Jari Rantapelkonen
Govva: Anni-Saara Paltto / Yle

Rantapelkonen mielde stáhtadoarjja lea stuorámus sisaboahtu Eanodaga gildii. Dáinna gielda bastta lágidit lágas geatnegahtton bálvalusaid sihke sáme- ja suomagillii.

– Jus stáhta ii mávssašii gielddaide ruhtaosiid, de min eallin livččii áibbas earálágan go dál, dadjá Rantapelkonen.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä