Koe uusi yle.fi
Sápmi |

Ohcejoga gielda vuostálastá Rástegáissá lahkosiidda plánejuvvon bieggamillopárkka ja stuorra fápmolinnjá huksema Suoma beallai

Ohcejoga gieldda cealkámuševttohusa mielde Suopma galgá oassálastit Norgga birasváikkuhusaid árvvoštallanmeannudeapmái, ja meannudeamis galgá árvvoštallat maiddái Suoma beallai plánejuvvon fápmolinnjáid váikkuhusaid.

Tuulimylly
Govva: Vesa Vaarama / Yle

Ohcejoga gielda vuostálastá bieggamillopárkka huksema Rástegáissá lahkosiidda, fápmolinnjáid huksema ja Norgga beale fápmolinnjáid máđidjaevttohusaid Deanuleahkái. Dát boahtá ovdan Ohcejoga gieldda cealkámuševttohusas, mii guoská Davvi-bieggafápmofidnu váikkuhusárvvoštallanprográmma.

Ohcejoga gieldda politihkkarat sáhttet vel kommenteret cealkámuševttohusa, ovdal go dat sáddejuvvo Suoma birasministeriijai.

– Guovddášášši lea dat, ahte Suopma galgá oassálastit Norgga birasváikkuhusaid árvvoštallanmeannudeapmái (BVÁ), danin go plánejuvvon fidnu váikkuhusat olahit Suoma beallai ja Ohcejoga gildii erenoamáš viidát, dadjá gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio.

Vuokko Tieva-Niittyvuopio
Ohcejoga gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio. Govva: Anneli Lappalainen / Yle

“Váikkuhusárvvoštallanprográmmas galgá árvvoštallat maiddái Suoma beal váikkuhusaid”

Plánejuvvon bieggamillopárka ja fápmolinnjá, man plánejit geassit Deanuleahkái, váikkuhit Suoma beallai duovdagiidda ja heajudit erenoamážit turismaealáhusa Deanuleagis ja olles gielddas. Davvi-bieggamilloplána fápmolinnját, mat ollet gitta Suoma beallai, hehttejit boazodoalu ja turismaealáhusa, Ohcejoga gieldda cealkámuševttohusas čuožžu.

Ohcejoga gieldda cealkámušas oaivvildit, ahte vai Davvi-bieggamillofidnu ollislaš váikkuhusaid sáhttá árvvoštallat, galgá váikkuhusaid árvvoštallanprográmmas árvvoštallat sihke Norgga ja Suoma beallai plánejuvvon doaimmaid.

– Dál Davvi-bieggamillopárka váikkuhusárvvoštallanprográmma guoská dušše daid osiid bieggafápmofidnus, mat ollašuhttojuvvojit Norgga bealde, iige dat gieđahala olláge Suoma beallai plánejuvvon fápmolinnjáfidnu, váikko dat lea čielgasit laktasage bieggamillofidnui.

“Galgá árvvoštallat sosiálalaš váikkuhusaid ja váikkuhusaid sámekultuvrii”

Ohcejoga gielda evttoha, ahte váikkuhusárvvoštallanprográmmii galgá lasihit árvvoštallama váikkuhusain Suoma beallai, ja dat galgá sisttisdoallat maiddái árvvoštallama sosiálalaš váikkuhusain ja váikkuhusain sámekultuvrii.

– Fidnu lea plánejuvvon sápmelaččaid ruovttuguvlui sihke Norgga ja Suoma bealde. Dat mearkkaša dan, ahte dan váikkuhusat ollejit gitta sámeservodahkii, sámekultuvrii ja sámeealáhusaide, cealkámušas ákkastallo.

Dasa lassin Ohcejoga gielda evttoha guorahallanláhkái Akwé: Kon -rávvagiid geavaheami Davvi-bieggafápmopárkka váikkuhusárvvoštallamis.

“Molssaeavttuid fápmolinnjá rájá rasttildanbáikkiide galgá guorahallat”

Gieldda cealkámuša mielde árvvoštallamis galgá árvvoštallat maiddái eará molssaeavttuid fápmolinnjá ráji rasttildansadjin Suoma beallai nu, ahte dat eai hehtteše nu olu Ohcejoga gieldda.

– Áibbas vuosttamužžan Ohcejoga gieldda luohttámušolbmuin lea dakkár oaidnu, ahte oppanassiige dat ii dárbbašuvvo Suoma beallai olláge nu, ahte bieggapárka ii ollašuvašii ja dalle eat dárbbašivčče dán fápmolinnjá viiddideami ja nanosmahttima. Jos dakkár dárbbašuvvo, dalle daid ođđa máđijaid galgá guorahallat, dadjá Ohcejoga gielddahoavda Vuokko Tieva-Niittyvuopio.

Supmii plánejuvvon fápmolinnjá
Molssaeavttut Supmii plánejuvvon fápmolinnjá máđijain. Govva: Grenselandet AS

“Gieldda eallinfápmu vuođđuduvvá lundui”

Ohcejoga gielda ákkastallá cealkámušas dainna, ahte gieldda eallinfápmu vuođđuduvvá duovdagiidda, ja luondduealáhusaide, dego guolásteapmi ja boazodoallu, ja daidda laktáseaddji biergobuktagiidda ja turismii. Gieldda olbmot leat erenoamáš fuolas iežaset eallinbirrasa, eallinvuogi ja ealáhusaid ovddas danin, go daidda čuohcá nu garra olgguldas deaddu.

– Fápmolinnjá čuozášii garrasit Ohcejoga gieldda turismafitnodatdolliide ja olles gildii. Dat eastadivččii turismma ovdáneami ja livččii veadjemeahttun dála turismafitnodagaide, cealkámušas daddjo.

"Boazodoallu ii gierdda lasseguohtumiid massima"

Supmii ja guovddáš boazodoalloguvlui evttohuvvon elfápmolinját eai leat dál mielde árvvoštallanprográmmas. Boazodoallu lea Ohcejoga gielddas dehálaš ealáhus ja eatnašii dat buktá stuorra dietnasa.

– Boazodoallu šaddá maiddái gillát sisabahkkemiin olles áiggi. Elfápmolinjá dárbbaša viiddis eatnamiid ja visot dat lea eret boazoguohtuneatnamiin.

Ohcejoga gieldda cealkámušas muittuhit, ahte Gálddoaivvi bálgosa čađa manná juo dál nu gohčoduvvon IVO linjá.

– Dan lahkosis eatnamat leat juo fuones ortnegis, eaige eatnamat leat ealáskan. Boazodoallu ii gierdda lasseguohtumiid massima. Stuorimus boazologuid áigot guorahallat lagamuš jagiid áigge ja dan olis leat buktán ovdan bohccuid meari geahpedeami. Go eatnamiid ala boahtá eanet deaddu, de dát fidnut áitet boazodoalu ja sáhttágo dat eallit.

Cealkináigi nohká bearjadaga

Birasministeriija lea bivdán cealkámušaid ja oaiviliid maŋimustá juovlamánu 8. beaivve.

Cealkámušaid sáhttá guođđit ministeriijai interneahtas.

Varrasamosat: Sápmi

Váldoođđasat

Bivnnuhamosat

Varrasamosat

Muualla Yle.fi:ssä